Znajdź poradę po tytule albo przejdź bezpośrednio do wybranego obszaru prawa rolnego. Wszystkie materiały pozostają dostępne w zwykłym HTML.
ARiMR sprawdza działki zgłaszane do dopłat za pomocą monitoringu satelitarnego. Gdy analiza wskazuje niezgodność, rolnik może zapoznać się z materiałem dowodowym swojej sprawy, przedstawić zdjęcia i dokumenty z gospodarstwa...
ARiMR stwierdziła, że powierzchnia gruntów wpisana do wniosku o dopłaty jest większa od powierzchni kwalifikującej się do płatności? Nie każde zawyżenie oznacza dodatkową karę. W zależności od skali różnicy i rodzaju...
Budowa domu na działce rolnej klasy II przez osobę, która nie prowadzi gospodarstwa rolnego, jest możliwa tylko w wyjątkowych sytuacjach. Sama zabudowa sąsiedniej działki i dostęp do drogi publicznej nie przesądzają jeszcze o...
Właściciel działki rolnej może zabiegać o takie ujęcie nieruchomości w planie ogólnym i planie miejscowym, aby możliwa była przyszła zabudowa. Trzeba jednak odróżnić ustalenia planistyczne od wyłączenia gruntu z produkcji...
Rolnik może wybudować siedlisko na działce rolnej położonej w innym województwie, ale nie wynika to automatycznie z samego faktu prowadzenia gospodarstwa. Trzeba osobno sprawdzić zasady nabycia działki rolnej, przeznaczenie...
Zakup udziału w większej działce rolnej z umownym podziałem do korzystania nie daje własności konkretnego fragmentu gruntu. Kupujący staje się współwłaścicielem całej nieruchomości, dlatego budowa, podział i korzystanie z...
Nierolnik może co do zasady kupić niewielką działkę rolną pod budowę domu, jeżeli powierzchnia użytków rolnych w nieruchomości jest mniejsza niż 0,3 ha. Sam zakup nie gwarantuje jednak możliwości zabudowy. Trzeba...
Wydzierżawienie części działki rolnej pod cele nierolnicze, np. plac składowy, parking lub bazę sprzętu, zwykle nie może opierać się wyłącznie na samej umowie dzierżawy. Trzeba sprawdzić przeznaczenie terenu, klasę gleby,...
Czy działkę kupioną od KOWR można przed upływem kilku lat darować synowi i rozpocząć budowę domu na części oznaczonej jako MU? Najpierw trzeba odczytać podstawę zakupu i akt notarialny. Przy określonych sprzedażach z...
Nabycie działki rolnej o powierzchni 1,91 ha od wujka żony wymaga osobnej oceny pod kątem przepisów o obrocie ziemią rolną, planowania przestrzennego, wyłączenia gruntu z produkcji rolnej i ryzyka zachowku. Pokrewieństwo...
Osoba niebędąca rolnikiem może co do zasady kupić działkę rolną o powierzchni mniejszej niż 1 ha bez zgody Dyrektora Generalnego KOWR. Przy działce o powierzchni 0,36 ha trzeba jednak sprawdzić prawo pierwokupu KOWR i...
Kontener mieszkalny na działce rolnej można ustawić legalnie tylko wtedy, gdy pozwalają na to przepisy planistyczne, rolne i budowlane. Brak fundamentów, niewielka powierzchnia czy możliwość przewiezienia kontenera nie oznaczają...
Samowola budowlana na działce rolnej nie zawsze oznacza konieczność rozbiórki. Nielegalnie wybudowany dom, budynek gospodarczy lub inny obiekt można w określonych przypadkach zalegalizować. Trzeba jednak spełnić wymagania Prawa...
Budowa hali na działce rolnej to dobry sposób na zyskanie nowej powierzchni do przechowywania. Jakie formalności musi jednak spełnić rolnik, zanim zdecyduje się na taką inwestycję.
Spóźnienie z odwołaniem od decyzji ARiMR albo odpowiedzią na wezwanie nie zawsze oznacza utratę możliwości działania. W określonych przypadkach można wystąpić o przywrócenie terminu, uprawdopodobnić brak swojej winy i...
Jeżeli kontroler ARiMR błędnie zmierzył powierzchnię działki, nie uwzględnił dokumentów albo opisał nieprawidłowości, których rolnik nie potwierdza, ustalenia kontroli można zakwestionować. W przypadku kontroli objętych...
Działka rolna w obszarze Natura 2000 nie jest automatycznie wyłączona z inwestowania, ale każde zamierzenie trzeba ocenić pod kątem planistycznym, budowlanym, rolnym i środowiskowym. Wyjaśniamy, kiedy potrzebne są warunki...
Budowa budynku gospodarczego lub wiaty na działce rolnej może korzystać z uproszczeń tzw. lex silos. Obiekt związany z produkcją rolną o powierzchni do 150 m² może powstać bez pozwolenia i zgłoszenia, natomiast dla większych...
Na działce rolnej bez miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego można uzyskać warunki zabudowy (WZ), ale zasady zależą m.in. od daty wszczęcia postępowania. Wnioski złożone najpóźniej 31 sierpnia 2026 r. mogą...
Odmowa warunków zabudowy przy działce rolnej klasy IIIb najczęściej wynika z dwóch problemów: braku prawidłowego dostępu terenu inwestycji do drogi publicznej albo konieczności wcześniejszej zmiany przeznaczenia gruntu rolnego...
Budowa małego budynku gospodarczego na działce rolnej klasy III nie zawsze kończy się na zgłoszeniu. Przy braku miejscowego planu trzeba jednocześnie sprawdzić klasę gruntu, stan planu ogólnego gminy oraz to, czy i kiedy można...
Praca w gospodarstwie rolnym może zostać doliczona do pracowniczego stażu pracy, ale tylko wtedy, gdy mieści się w jednej z sytuacji wskazanych w ustawie z 20 lipca 1990 r. Inaczej ocenia się okresy sprzed 1 stycznia 1983 r., a...
Zakup kilku małych działek rolnych nie zawsze oznacza obowiązek prowadzenia gospodarstwa rolnego. Trzeba odróżnić próg 0,3 ha, zasady nabywania nieruchomości poniżej 1 ha oraz skutki, które powstają już po zakupie....
Sam podział nieruchomości rolnej, wydzielenie działki o małej powierzchni ani jej późniejsze budowlane przeznaczenie nie znoszą automatycznie 5-letniego ograniczenia z art. 2b ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego. Jeżeli...
Postawienie domku letniskowego na działce rolnej bez wymaganego zgłoszenia, pozwolenia albo pomimo sprzeciwu organu może oznaczać samowolę budowlaną. Nie oznacza to jednak automatycznie rozbiórki – Prawo budowlane przewiduje...
Samo określenie „tiny house”, konstrukcja na kołach albo brak betonowej płyty nie przesądzają, jak obiekt zostanie zakwalifikowany przez organ. Tiny house może być budynkiem, tymczasowym obiektem budowlanym, a w...
Działka oznaczona częściowo jako Ls nie jest automatycznie wyłączona z zabudowy. Jeżeli dom, dojazd i niezbędna infrastruktura mogą zostać zlokalizowane poza gruntem leśnym, uzyskanie warunków zabudowy może być możliwe, o...
Nie-rolnik może co do zasady kupić nieruchomość rolną o powierzchni mniejszej niż 1 ha bez zgody Dyrektora Generalnego KOWR, ale przy gruntach od 0,3 ha do mniej niż 1 ha trzeba uwzględnić możliwe prawo pierwokupu KOWR. Przy...
Zakup działki rolnej przez osobę niebędącą rolnikiem nie wyklucza budowy domu, ale wymaga osobnego sprawdzenia zasad nabycia gruntu, planowania przestrzennego, ochrony gruntów rolnych i wymogów budowlanych. Do 31 sierpnia 2026 r....
Działka oznaczona w ewidencji jako Ls co do zasady nie jest zwykłą działką budowlaną. Gdy nie ma miejscowego planu, sama decyzja o warunkach zabudowy nie usuwa ograniczeń wynikających z ochrony gruntów leśnych – trzeba...
Właściciel gospodarstwa może przekazać je jednemu dziecku, ale sama darowizna ani pominięcie pozostałych dzieci w testamencie nie pozbawia ich automatycznie prawa do zachowku. Jeżeli rodzic chce także wydziedziczyć dziecko, musi...
Przy zabudowie zagrodowej duże gospodarstwo może korzystać z ważnego wyjątku od zasady dobrego sąsiedztwa. Jeżeli powierzchnia gospodarstwa rolnego związanego z planowaną zabudową przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa...
Zasiedzenie udziału należącego do innego współwłaściciela gospodarstwa jest możliwe, ale samo wieloletnie prowadzenie gospodarstwa, opłacanie podatków czy wykonywanie wszystkich prac rolnych zwykle nie wystarczy. Trzeba...
Po śmierci rolnika do spadku mogą wejść nie tylko grunty, budynki, maszyny i pieniądze, lecz także zaległe składki KRUS, podatki, kredyty i inne zobowiązania. To, czy i w jakim zakresie spadkobierca będzie musiał je spłacić,...
Nie-rolnik, który za zgodą KOWR nabył nieruchomość rolną powyżej 1 ha, nie uzyskuje automatycznie prawa do zabudowy. Trzeba osobno sprawdzić obowiązki z ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego, miejscowy plan albo możliwość...
Wieczysta albo bardzo długoterminowa dzierżawa ziemi rolnej nie przenosi własności gruntu i zwykle jest dla właściciela bardziej ryzykowna niż podział działki oraz sprzedaż jej części, jeżeli taki podział jest prawnie...
Sam kontener nie omija planu miejscowego ani Prawa budowlanego. O legalności domku na działce rolnej decydują przede wszystkim jego faktyczna funkcja, sposób i czas użytkowania, przeznaczenie terenu oraz kwalifikacja obiektu według...
Jeżeli inwestujesz własne pieniądze w ziemię rolną należącą formalnie do rodzica, sama rodzinna umowa albo ustna obietnica przekazania gruntu nie zabezpiecza ani własności, ani zwrotu nakładów. Przeniesienie własności...
To, czy właściciel ziemi może darować ją jednemu dziecku bez zgody małżonka, zależy przede wszystkim od tego, czy nieruchomość należy do majątku wspólnego małżonków, czy do majątku osobistego darczyńcy. Jeżeli grunt...
Odziedziczone gospodarstwo można sprzedać przed działem spadku, ale jeżeli ma zostać zbyte całe gospodarstwo należące do masy spadkowej, co do zasady muszą działać wspólnie wszyscy spadkobiercy. Dział spadku nie jest...
Sama darowizna 1 ha ziemi od ojca rolnika nie daje automatycznie prawa do budowy domu w zabudowie zagrodowej. O możliwości inwestycji rozstrzygają przede wszystkim miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego albo – gdy planu...
Sama decyzja o warunkach zabudowy na 6 domków rekreacyjnych nie przesądza jeszcze, że po budowie będzie można bezproblemowo podzielić działkę na 6 samodzielnych nieruchomości. Taki podział jest możliwy, ale musi być zgodny z...
Zmiana gruntu rolnego na teren możliwy do zabudowy nadal wymaga rozdzielenia dwóch etapów: przeznaczenia planistycznego oraz ewentualnego wyłączenia gruntu z produkcji rolnej. Po 1 września 2026 r. przy braku MPZP szczególne...
Budowa siedliska na działce leśnej jest możliwa tylko po spełnieniu warunków planistycznych i przepisów o ochronie gruntów leśnych. Najpierw trzeba ustalić formalny status gruntu w ewidencji, sprawdzić MPZP albo możliwość...
Jeżeli gospodarstwo rolne zostało przekazane na podstawie umowy dożywocia, poważny konflikt między stronami nie powoduje automatycznie powrotu własności do rolnika. Gdy relacje są już takie, że nie można wymagać dalszej...
Rodzice mogą przekazać gospodarstwo dziecku i jednocześnie zachować prawne zabezpieczenie mieszkania. Najczęściej robi się to przez darowiznę z ustanowieniem służebności osobistej mieszkania albo przez umowę dożywocia. To...
Produkcja pelletu ze słomy w gospodarstwie nie zawsze będzie traktowana jako działalność rolnicza. Jeżeli polega na wytwarzaniu i sprzedaży opału, może wymagać prowadzenia działalności gospodarczej, a w PKD 2025 właściwym...
Rolnik prowadzący gospodarstwo w Polsce i pracujący lub prowadzący działalność w innym państwie UE, EOG albo w Szwajcarii musi ustalić, któremu ustawodawstwu w zakresie zabezpieczenia społecznego podlega. Zaświadczenie A1...
Jeżeli miejscowy plan przewiduje wyłącznie grunty rolne albo zabudowę zagrodową, samo prawo do dysponowania działką zwykle nie wystarczy, aby osoba niebędąca rolnikiem wybudowała dom jako siedlisko. Wyjaśniamy, co wynika z...
Wynajem namiotów glampingowych na działce rolnej jest możliwy tylko wtedy, gdy pozwalają na to przepisy planistyczne, rolne, budowlane i turystyczne. Od 1 września 2026 r. szczególnego znaczenia nabrał plan ogólny gminy: jeżeli...
Ostateczną decyzję ARiMR można co do zasady zaskarżyć do wojewódzkiego sądu administracyjnego w terminie 30 dni od jej doręczenia. Skargę kieruje się do właściwego WSA, ale wnosi za pośrednictwem organu, którego decyzja...
Po ostatecznej decyzji ARiMR zwykłe odwołanie co do zasady nie jest już dostępne, ale w ściśle określonych sytuacjach można żądać wznowienia postępowania. Musi istnieć jedna z ustawowych przesłanek, np. nowe istotne dowody...
Budowa budynku gospodarczego na działce rolnej zależy od funkcji obiektu, jego parametrów, ustaleń planistycznych oraz ochrony konkretnego gruntu. Inne zasady dotyczą budynku rzeczywiście związanego z produkcją rolną, a inne...
Syn może nabyć od rodziców nieruchomość rolną, nawet jeśli nie jest rolnikiem indywidualnym, ponieważ jest osobą bliską zbywcy. Trzeba jednak oddzielić możliwość samego nabycia od obowiązków po akcie: jeżeli...
Rolnik prowadzący pozarolniczą działalność gospodarczą może nadal podlegać KRUS, jeżeli spełnia warunki z art. 5a ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Dodatkowa umowa-zlecenie jest możliwa, ale w 2026 r. miesięczny...
Podział działki rolnej na części mniejsze niż 0,3000 ha jest co do zasady ograniczony. Sama powierzchnia 500 m2, dostęp do drogi ani zamiar budowy nie wystarczają, aby utworzyć kilka samodzielnych działek. Od 1 września 2026...
Uprawa konopi włóknistych nie wymaga obecnie corocznego zezwolenia wójta, burmistrza ani prezydenta miasta. Przed rozpoczęciem działalności i przed pierwszym wysiewem producent musi jednak uzyskać wpis do rejestru konopi...
W Polsce nie ma jednej ogólnokrajowej, ustawowej odległości, w jakiej każdy ul musi stać od granicy działki. Ograniczenia mogą jednak wynikać z prawa miejscowego, a niezależnie od liczby metrów właściciel pasieki powinien tak...
Budowa siedliska na działce rolnej jest możliwa tylko przy odpowiedniej podstawie planistycznej. Jeżeli obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, inwestycja musi być z nim zgodna. Gdy planu nie ma, znaczenie ma data...
Status rolnika indywidualnego nie powstaje automatycznie po nabyciu ziemi ani z samego pochodzenia z rodziny rolniczej. Co do zasady trzeba posiadać gospodarstwo rolne o wymaganej powierzchni, mieć kwalifikacje rolnicze oraz spełnić...
Nierolnik może nabyć nieruchomość rolną w toku egzekucji komorniczej bez zgody Dyrektora Generalnego KOWR na samo nabycie. Nie oznacza to jednak pełnej swobody dysponowania gruntem po zakupie. Od 1 września 2026 r. zmieniły się...
Po śmierci rolnika dopłaty z ARiMR nie zawsze przepadają. Spadkobierca może wstąpić do toczącego się postępowania albo wystąpić o wypłatę środków przyznanych decyzją, ale procedura zależy od rodzaju płatności i od...
Jeżeli gospodarstwo zostało podarowane dziecku z poleceniem zapewnienia opieki, sam brak pomocy nie oznacza automatycznie, że darowiznę można odwołać. Najpierw trzeba ustalić, co dokładnie zapisano w akcie notarialnym: polecenie...
Umowa dożywocia pozwala przenieść własność nieruchomości wchodzących w skład gospodarstwa rolnego już za życia właściciela, w zamian za zapewnienie mu dożywotniego utrzymania. W typowej rodzinnej transakcji trzeba...
Jeżeli sąsiad uszkodził uprawę opryskiem, zalaniem, przejazdem maszyną, zmianą odpływu wody albo innym działaniem, rolnik może dochodzić przede wszystkim naprawienia szkody, a przy trwających lub powtarzających się...
Sam fakt, że gość doznał urazu w gospodarstwie agroturystycznym, nie oznacza automatycznie odpowiedzialności właściciela. Zwykle trzeba ustalić, czy doszło do zaniedbania obowiązków bezpieczeństwa, nienależytego wykonania...
Po zakupie ziemi rolnej może powstać obowiązek prowadzenia gospodarstwa rolnego przez co najmniej 5 lat, ale nie każdy nabywca działki poniżej 1 ha musi gospodarować. Dla obowiązku z art. 2b ust. 1 znaczenie ma to, czy nabyta...
Zawieszenie jednoosobowej działalności gospodarczej powoduje wyrejestrowanie z ubezpieczeń w ZUS, ale samo w sobie nie daje prawa do KRUS. Do ubezpieczenia rolniczego można zostać zgłoszonym tylko wtedy, gdy rzeczywiście spełnia...
Drugi dom na działce siedliskowej można zbudować tylko wtedy, gdy pozwala na to miejscowy plan albo – przy jego braku – możliwe jest uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy i inwestycja spełnia pozostałe wymagania. Od 1...
Budowa jednego lub kilku domków letniskowych na gruncie rolnym lub leśnym, także na obszarze Natura 2000, może być legalna, ale samo zgłoszenie budowlane nie wystarcza. Trzeba najpierw sprawdzić MPZP, a przy jego braku zasady...
Podwyżka podatku od nieruchomości po modernizacji ewidencji gruntów i budynków może być zgodna z prawem. Sama data zawiadomienia o zmianie EGiB nie przesądza jednak automatycznie, od którego miesiąca wolno naliczyć wyższy...
Wspólne prowadzenie gospodarstwa przez braci można uporządkować przez przeniesienie udziału w nieruchomościach rolnych i ustalenie zasad korzystania z majątku. Współwłasność nie dzieli automatycznie gospodarstwa na dwie...
Sprzedaż lokalna produktów z gospodarstwa nie podlega jednemu uniwersalnemu zestawowi zasad. Jeżeli rolnik przetwarza produkty pochodzenia zwierzęcego, może wchodzić w grę działalność marginalna, lokalna i ograniczona –...
Sam postój kamperów na działce rolnej nie staje się legalny tylko dlatego, że nie powstaje budynek. Stały, odpłatny parking albo miejsce przeznaczone na nocleg może oznaczać zmianę zagospodarowania terenu, wyłączenie gruntu z...
Po śmierci rolnika opłacającego KRUS rodzina nie może co do zasady żądać wypłaty „zgromadzonych składek”. Można natomiast wystąpić o rolniczą rentę rodzinną, jeżeli zmarły spełniał warunki do świadczenia,...
Praca w gospodarstwie rolnym może zostać zaliczona do pracowniczego stażu pracy albo uwzględniona przez ZUS, ale są to dwa różne reżimy prawne. W przypadku pracy wnuka w gospodarstwie babci znaczenie mają przede wszystkim data i...
Po otrzymaniu gospodarstwa rolnego w darowiźnie można ubiegać się o dopłaty bezpośrednie także bez wykształcenia rolniczego, ale o płatnościach za 2026 r. decydują m.in. data przejęcia gospodarstwa, faktyczne posiadanie...
Jeżeli drzewa lub krzewy mają zostać usunięte po to, aby przywrócić grunt do użytkowania rolniczego, art. 83f ust. 1 pkt 3b ustawy o ochronie przyrody może zwalniać z zezwolenia i zgłoszenia. Zgodnie z aktualnym wyjaśnieniem...
Mały drewniany domek na działce rolnej można postawić tylko wtedy, gdy dopuszczają to przepisy planistyczne, budowlane i – w razie potrzeby – przepisy o ochronie gruntów rolnych. Sam metraż 35 m2, drewniana konstrukcja...
Ziemię rolną można co do zasady darować dziecku lub rodzeństwu bez tego, aby obdarowany był rolnikiem indywidualnym. Darowizna wymaga aktu notarialnego, a rodzinne ułatwienie przy samym nabyciu nie oznacza automatycznie zwolnienia...
Tak. Brak statusu rolnika indywidualnego w rozumieniu ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego nie wyklucza sprzedaży owoców i warzyw z własnej uprawy. Trzeba jednak dobrać właściwy reżim sanitarny i podatkowy do rodzaju produktu...
Na działce rolnej bez MPZP domek rekreacji indywidualnej wymaga nie tylko właściwego trybu budowlanego, lecz także odpowiedniej podstawy planistycznej. Wnioski o WZ złożone najpóźniej 31 sierpnia 2026 r. mogą być procedowane...
Powrót do ubezpieczenia w KRUS po krótkim okresie pracy i zgłoszeniu do ZUS jest możliwy, jeżeli po ustaniu zatrudnienia lub innego tytułu do ZUS rolnik albo domownik nadal spełnia warunki ubezpieczenia rolniczego. Trzeba...
Zakup siedliska albo działki rolnej przez osobę niebędącą rolnikiem jest możliwy w wielu przypadkach, ale sam zakup nie gwarantuje prawa do budowy domu. Szczególnie trzeba uważać na warunki zabudowy dotyczące zabudowy...
Jeżeli pies zaatakuje zwierzęta gospodarskie, zniszczy uprawę, ogrodzenie albo inne mienie, podstawą odpowiedzialności jest zwykle art. 431 Kodeksu cywilnego. Odpowiada nie zawsze wyłącznie formalny właściciel, lecz osoba,...
Szkoda wyrządzona przez dziki i szkoda spowodowana przez bobry mogą dotyczyć tej samej uprawy, ale podlegają dwóm różnym procedurom. Przy dzikach stosuje się przede wszystkim Prawo łowieckie, natomiast za szkody wyrządzone...
Zniesienie współwłasności działki rolnej z zabudową można przeprowadzić u notariusza, gdy wszyscy współwłaściciele są zgodni, albo w sądzie – także wtedy, gdy jeden z nich sprzeciwia się proponowanemu sposobowi...
Dziecko mieszkające za granicą może otrzymać od rodziców gospodarstwo rolne w Polsce. Jako osoba bliska co do zasady nie musi być rolnikiem indywidualnym ani uzyskiwać zgody KOWR na samo nabycie w drodze darowizny. To jednak nie...
Darowizna lub zakup działki rolnej od wujka może być możliwa także wtedy, gdy nabywca nie jest rolnikiem. Trzeba jednak osobno sprawdzić ograniczenia UKUR, podatek, możliwość podziału oraz sytuację planistyczną gruntu. Od 1...
Brak zamieszkania w gminie, w której leży działka, nie jest samodzielną, ogólną przesłanką odmowy warunków zabudowy dla zabudowy zagrodowej. Trzeba odróżnić definicję rolnika indywidualnego z ustawy o kształtowaniu ustroju...
Odmowa uwzględnienia wniosku lub uwagi przez gminę nie zawsze zamyka drogę do zabudowy działki rolnej, ale nie daje też właścicielowi roszczenia o jej „odrolnienie”. Trzeba ustalić, czy problem dotyczy MPZP, warunków...
Po orzeczeniu komisji lekarskiej KRUS nie składa się już kolejnego odwołania w KRUS. Można natomiast zaskarżyć decyzję wydaną na podstawie tego orzeczenia do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych. Jeżeli sprawa zaczyna się...
Otrzymanie premii dla młodego rolnika nie oznacza automatycznego zakazu każdej pracy poza gospodarstwem. Trzeba jednak sprawdzić warunki konkretnego naboru, zobowiązania z umowy z ARiMR, zasady KRUS oraz udział przychodów z...
Zakup działki rolnej prywatnie albo przez spółkę z o.o. nie powinien być oceniany wyłącznie przez pryzmat ceny i podatków. Przy gruncie przeznaczonym pod przyszłą halę najpierw trzeba ustalić, czy inwestycja będzie w ogóle...
Rodzice mogą przekazać gospodarstwo rolne dzieciom także wtedy, gdy dzieci nie mają kwalifikacji rolniczych ani statusu rolnika indywidualnego. Wyjątek rodzinny ułatwia samo nabycie, ale nie oznacza pełnej swobody w korzystaniu z...
Jeżeli rodzice chcą przepisać gospodarstwo na syna i jednocześnie zapewnić sobie mieszkanie oraz opiekę, sama darowizna ze służebnością zwykle daje słabszą ochronę niż dobrze opisana umowa dożywocia. Trzeba jednak...
Likwidacja kółka rolniczego wymaga sprawdzenia statutu, aktualnej liczby członków, organów, majątku i zobowiązań. Samo zaprzestanie działalności albo spadek liczby członków poniżej ustawowego minimum nie zastępują...
Praca w gospodarstwie rolnym rodziców po ukończeniu 16 lat może w określonych przypadkach pomóc przy ustalaniu stażu emerytalnego nauczyciela. Najpierw trzeba jednak ustalić, o jaką emeryturę chodzi — przy nowej emeryturze...
Rodzice wydzierżawili pole w związku z rentą z KRUS, a kolejna umowa została przekazana do KRUS i gminy. Dziś trzeba przede wszystkim ustalić rodzaj świadczenia: przy zwykłej emeryturze rolniczej od 15 czerwca 2022 r. dalsze...
Jeżeli jedyny lub najwygodniejszy dojazd do gospodarstwa albo działki prowadzi przez pole sąsiada, wieloletnie korzystanie z przejazdu nie zawsze oznacza, że masz prawnie zabezpieczoną drogę. Trzeba ustalić, czy istnieje...
Ogrodzenie działki rolnej o wysokości do 2,20 m co do zasady nie wymaga ani pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia. Wyższe ogrodzenie wymaga zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Przepisy nie wyznaczają...
Syn może otrzymać gospodarstwo rolne od rodzica, nawet jeśli nie ma wykształcenia rolniczego ani statusu rolnika indywidualnego, ponieważ jako zstępny jest osobą bliską zbywcy w rozumieniu ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego....
Osoba niebędąca rolnikiem może zawrzeć umowę dzierżawy gruntu rolnego, także na 10 lat. Sama dzierżawa nie daje jednak automatycznie statusu rolnika indywidualnego ani prawa do każdego zaświadczenia z gminy. Wyjaśniamy, kiedy...
Rolnik może założyć działalność gospodarczą i nadal podlegać ubezpieczeniu w KRUS, ale tylko po spełnieniu warunków z art. 5a ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Kluczowe są: co najmniej 3 lata nieprzerwanego...
Zmianę adresu odbioru emerytury z KRUS najlepiej zgłosić na aktualnym formularzu ZDO-1. Wniosek można złożyć osobiście lub pocztą, a elektronicznie należy korzystać z aktualnego kanału wskazanego przez właściwą jednostkę...
Gospodarstwo rolne można przekazać dziecku przede wszystkim przez darowiznę, umowę z następcą, dożywocie albo sprzedaż. Wybór formy wpływa na zachowek, podatki, prawa rodziców po przekazaniu majątku, KRUS oraz możliwość...
Okresy pracy w gospodarstwie rolnym mogą mieć znaczenie dla emerytury, ale ZUS i KRUS rozliczają je według odrębnych zasad. Inaczej traktuje się opłacone składki KRUS, inaczej pracę w gospodarstwie rodziców po ukończeniu 16...
Podwójna składka emerytalno-rentowa opłacana w KRUS przez rolnika prowadzącego pozarolniczą działalność gospodarczą nie jest składką ZUS i co do zasady nie zwiększa emerytury z ZUS. Może natomiast mieć znaczenie dla...
Rolnik w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, wykonujący działalność rolniczą, nie musi uzyskiwać zaświadczenia na niezarobkowy przewóz drogowy na potrzeby własne tylko dlatego, że wozi własne płody...
Zabudowa zagrodowa lub siedliskowa na działce rolnej jest możliwa tylko wtedy, gdy pozwalają na to obowiązujące zasady planowania przestrzennego. Przy MPZP decydują jego ustalenia; na terenie bez planu znaczenie ma dziś również...
Przeniesienie pozwolenia na budowę obejmującego zabudowę zagrodową na osobę nieprowadzącą gospodarstwa rolnego nie jest automatyczne. Po wyroku NSA z 13 sierpnia 2024 r. (II OSK 1637/23) trzeba liczyć się z tym, że organ...
Formalności zależą przede wszystkim od rodzaju zbiornika, jego pojemności i miejsca budowy. Inne zasady dotyczą szczelnego zbiornika na deszczówkę, a inne zbiornika na gnojówkę lub gnojowicę związanego z produkcją rolną....
Staw, oczko wodne i zbiornik retencyjny mogą wyglądać podobnie, ale zakres formalności zależy nie od nazwy obiektu, lecz od jego konstrukcji, sposobu zasilania, powierzchni, głębokości, położenia i wpływu na wody....
Wiata rolnicza nie ma jednej ustawowej „odległości od granicy” właściwej dla każdego przypadku. Najpierw trzeba ustalić, czy obiekt rzeczywiście jest wiatą w rozumieniu Prawa budowlanego, czy jego parametry pozwalają...
Sam fakt, że konstrukcja jest nazywana tunelem foliowym albo szklarnią, nie przesądza o formalnościach. Lekki, sezonowy tunel niepołączony trwale z gruntem może w konkretnych warunkach nie być obiektem budowlanym, natomiast...
Otrzymanie gospodarstwa rolnego od rodziców nie oznacza automatycznie rezygnacji z pracy na etacie ani przejścia z ZUS do KRUS. Trzeba jednak pamiętać, że rodzinne nabycie ziemi co do zasady nie znosi 5-letnich obowiązków nowego...
Student pobierający rentę rodzinną z KRUS może podjąć pracę, ale forma umowy i wysokość przychodu mogą wpływać na wypłatę świadczenia. Przy etacie i innych tytułach objętych ubezpieczeniami społecznymi znaczenie mają...
Pszczelarz nie musi mieć wykształcenia rolniczego, aby prowadzić pasiekę. Inaczej trzeba jednak ocenić podatki, KRUS, status gospodarstwa rolnego oraz obowiązki weterynaryjne. Pasieka powyżej 80 rodzin pszczelich jest działem...
Sam prywatny wynajem magazynu przez rolnika nie musi oznaczać utraty ubezpieczenia w KRUS. Kluczowe jest to, czy najem ma charakter prywatny, czy w praktyce stanowi pozarolniczą działalność gospodarczą. W artykule wyjaśniamy,...
Gospodarstwo rolne można przekazać w zamian za opiekę przez umowę dożywocia zawartą w formie aktu notarialnego. Przy gruntach rolnych trzeba jednak osobno sprawdzić, kto może je nabyć, czy w sprawie występuje KOWR oraz jakie...
Przy darowiźnie albo umowie dożywocia gruntu rolnego dzierżawcy co do zasady nie przysługuje ustawowe prawo pierwokupu, ponieważ art. 3 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego wiąże to uprawnienie ze sprzedażą nieruchomości...
Umowa dożywocia może przenieść na nierolnika własność ziemi rolnej, ale próg poniżej 1 ha nie kończy analizy ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego. Trzeba oddzielnie sprawdzić, czy UKUR w ogóle ma zastosowanie, czy KOWR ma...
Brak wykształcenia rolniczego nie wyklucza przejęcia gospodarstwa rolnego od rodziców. Dziecko jest osobą bliską zbywcy, dlatego może nabyć od rodziców nieruchomość rolną bez posiadania statusu rolnika indywidualnego. Trzeba...
Darowizna siedliska z rodziców na syna jest co do zasady możliwa także wtedy, gdy syn nie jest rolnikiem. Syn jest osobą bliską zbywcy, dlatego przy samym nabyciu nieruchomości od rodziców nie musi spełniać wymogów rolnika...
Rolnik lub domownik może w określonych przypadkach nadal podlegać KRUS mimo prowadzenia działalności pozarolniczej, ale musi spełnić warunki z art. 5a ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, pilnować terminu 14 dni,...
Brak pozwolenia, zgłoszenia albo archiwalnej dokumentacji nie oznacza jeszcze, że stary budynek gospodarczy trzeba rozebrać. Najpierw trzeba ustalić, kiedy i w jakim trybie powstał obiekt oraz czy w ogóle doszło do samowoli...
Przebudowa stodoły na dom mieszkalny zwykle łączy zmianę sposobu użytkowania z robotami budowlanymi. Sam fakt, że budynek stoi od lat i jest ujawniony w ewidencji, nie oznacza jeszcze, że można po remoncie legalnie w nim...
Odmowa ustalenia warunków zabudowy (WZ) dla działki rolnej nie kończy sprawy. Od decyzji wójta, burmistrza albo prezydenta miasta można wnieść odwołanie do samorządowego kolegium odwoławczego (SKO), za pośrednictwem organu,...
Plan ogólny gminy może mieć duże znaczenie dla możliwości zabudowy działki rolnej, ale sam nie zmienia jej automatycznie w działkę budowlaną. Właściciel powinien przede wszystkim sprawdzić, czy nieruchomość jest objęta...
Jeżeli obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego wyklucza zabudowę siedliskową lub zagrodową, decyzja o warunkach zabudowy nie może służyć do obejścia tego zakazu. WZ stosuje się zasadniczo tam, gdzie dla...
Po bezdzietnym rolniku gospodarstwo nie przechodzi automatycznie na rodzeństwo ani na osobę, która faktycznie je prowadziła. Najpierw trzeba ustalić, czy istnieje testament, czy zmarły miał małżonka i którzy krewni żyli w...
Kupno działki rolnej z decyzją o warunkach zabudowy nie kończy formalności. Po akcie notarialnym trzeba ustalić, czy WZ można wykorzystać jako nowy właściciel, jakie obowiązki wynikają z ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego...
Podział działki rolnej na działki budowlane wymaga czegoś więcej niż pracy geodety: trzeba sprawdzić MPZP albo możliwość uzyskania WZ, plan ogólny gminy, zasady podziału poniżej 0,3000 ha, klasę gruntu i – przy sprzedaży...
Jeżeli ziemia rolna nadal figuruje na zmarłego właściciela, sprzedaży nie należy zaczynać od szukania kupca, lecz od ustalenia, kto rzeczywiście odziedziczył gospodarstwo i czy cały łańcuch spadkowy został prawidłowo...
Jeżeli właściciel gospodarstwa podarował je za życia jednej osobie, a w testamencie wskazał inną, decydujące jest to, czy darowizna skutecznie przeniosła własność. Co do zasady gospodarstwo prawidłowo darowane aktem...
Po śmierci rolnika trzeba rozdzielić dwie kwestie: kto odziedziczył gospodarstwo oraz kto od tego momentu faktycznie spełnia warunki ubezpieczenia w KRUS. Samo nabycie udziału w ziemi nie oznacza automatycznie, że każdy...
Odziedziczenie gospodarstwa rolnego nie zawsze oznacza konieczność zapłaty podatku. Najbliższa rodzina może skorzystać z pełnego zwolnienia po prawidłowym zgłoszeniu nabycia, a niezależnie od tego przepisy przewidują...
Małoletni może odziedziczyć gospodarstwo rolne i stać się jego właścicielem lub współwłaścicielem. Sam wiek ani brak kwalifikacji rolniczych nie wykluczają dziedziczenia, ale rodzice zarządzają majątkiem dziecka, a przy...
Zniesienie współwłasności gospodarstwa bez spłat jest możliwe przede wszystkim wtedy, gdy współwłaściciele zgodnie ustalą, kto przejmuje grunty i zabudowania. Brak spłaty nie oznacza jednak automatycznie braku podatku ani...
Ze względu na wymiary i masę kombajny często przewozi się w ramach transportu ponadgabarytowego. Taki przejazd wymaga spełnienia warunków umożliwiających dopuszczenie pojazdu nienormatywnego do ruchu drogowego. W okresie żniw...
Sprzedaż słomy i siana pochodzących z własnych upraw co do zasady nie podlega podatkowi dochodowemu, jeżeli produkty pozostają w stanie nieprzetworzonym i sprzedaż mieści się w działalności rolniczej. Przy drewnie kluczowe...
Jeżeli na gruncie rolnym powstaje instalacja fotowoltaiczna, samo oznaczenie działki jako użytku rolnego nie przesądza jeszcze o podatku. Kluczowe jest to, czy i w jakim zakresie grunt został faktycznie zajęty na działalność...
Samo uchwalenie albo zmiana miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie oznacza jeszcze, że właściciel działki musi zapłacić gminie. Opłata planistyczna powstaje zasadniczo wtedy, gdy plan spowodował wzrost wartości...
Jeżeli gospodarstwo rolne odziedziczyło kilka osób, nie trzeba go automatycznie dzielić na działki ani sprzedawać. Spadkobiercy mogą przyznać całe gospodarstwo jednej osobie ze spłatą pozostałych, a gdy nie ma zgody – o...
Przejęcie gospodarstwa przez jedno z rodzeństwa nie zawsze oznacza obowiązek natychmiastowej spłaty pozostałych. Najpierw trzeba ustalić, czy gospodarstwo zostało nabyte w spadku, darowiźnie, na podstawie umowy dożywocia czy w...
Jeżeli gospodarstwo rolne należało do majątku wspólnego małżonków, po śmierci jednego z nich do spadku nie wchodzi automatycznie całe gospodarstwo. Najpierw ustala się udział zmarłego w majątku wspólnym – co do...
Po rozwodzie podział gospodarstwa rolnego zaczyna się nie od ustalenia, kto dalej będzie uprawiał ziemię, lecz od sprawdzenia, które grunty, budynki, maszyny i prawa należały do majątku wspólnego, a które do majątku...
Jeżeli czynny podatnik VAT kupuje produkty rolne od rolnika ryczałtowego, fakturę VAT RR wystawia co do zasady nabywca, a nie rolnik. Dokument trzeba wystawić najpóźniej 7. dnia od nabycia, a przy dostawach ciągłych wykonywanych...
Jeżeli właściciel działki rolnej chce w przyszłości wykorzystać ją pod zabudowę, powinien sprawdzić, na jakim etapie jest sporządzanie planu ogólnego gminy i czy nadal może złożyć wniosek do projektu albo uwagę w...
Rolnik ryczałtowy nie musi rejestrować się jako podatnik VAT czynny tylko dlatego, że sprzedaż z własnego gospodarstwa osiąga wysoką wartość. Zwolnienie przewidziane dla rolników ryczałtowych nie jest uzależnione od limitu...
Zalesienie gruntu rolnego nie powoduje automatycznie zmiany podatku już w dniu posadzenia drzew. Dla podatku rolnego i leśnego kluczowe jest przede wszystkim to, jak grunt jest wykazany w ewidencji gruntów i budynków. Wyjaśniamy,...
Jeżeli rodzic za życia podarował gospodarstwo jednemu dziecku, rodzeństwo nie staje się przez to współwłaścicielem i nie może żądać zachowku, dopóki darczyńca żyje. Po jego śmierci darowizna może jednak zostać...
Sam fakt, że rodzic przekazał gospodarstwo jednemu z dzieci „za emeryturę rolniczą”, nie przesądza jeszcze o zachowku. Najpierw trzeba ustalić, jaka dokładnie umowa została zawarta, na podstawie jakich przepisów i...
Jeżeli gospodarstwo rolne ma po śmierci trafić do konkretnej osoby, sam ogólny zapis w testamencie może nie wystarczyć do uniknięcia współwłasności, zachowku i sporu o spłaty. Trzeba dobrać właściwy sposób rozrządzenia...
Gdy ziemię rolną dziedziczy kilka osób, żadna z nich nie staje się wyłącznym właścicielem konkretnej działki tylko dlatego, że faktycznie z niej korzysta. Do działu spadku spadkobiercom przysługują udziały w całym...
Po wybudowaniu drogi gmina może ustalić właścicielowi działki opłatę adiacencką, ale nie dzieje się to automatycznie. Muszą być spełnione ustawowe warunki, w tym wzrost wartości nieruchomości, właściwe finansowanie...
Samo pojawienie się drzew na działce nie powoduje automatycznie przejścia z podatku rolnego na podatek leśny. Dla rozliczenia kluczowe jest oznaczenie użytku w ewidencji gruntów i budynków: grunt oznaczony jako Lzr pozostaje...
Budowa domu jednorodzinnego na gruncie rolnym może wymagać osobnej decyzji o wyłączeniu gruntu z produkcji rolnej. To, czy decyzja jest potrzebna i czy pojawią się opłaty, zależy przede wszystkim od klasy i pochodzenia gleby,...
Opłata za wyłączenie gruntu z produkcji rolnej nie powstaje automatycznie dlatego, że działka ma przeznaczenie budowlane. Najpierw trzeba ustalić klasę i pochodzenie gleby, powierzchnię faktycznie wyłączaną z produkcji oraz...
Brak planu miejscowego nie zawsze blokuje zabudowę działki rolnej. W wielu przypadkach wystarczy decyzja o warunkach zabudowy, ale WZ nie zastąpi planu miejscowego tam, gdzie zmiana przeznaczenia gruntu rolnego lub leśnego wymaga...
Masz w ewidencji gruntów oznaczenie R, Ps, Br albo Ls, chociaż sposób wykorzystania działki się zmienił, albo po zakończeniu inwestycji oczekujesz oznaczenia B? Sama zmiana miejscowego planu lub uzyskanie warunków zabudowy nie...
Klasyfikatora gruntów nie wybiera się po prostu jak prywatnego geodety, którego opinia automatycznie zmieni dane działki. Gleboznawczą klasyfikację prowadzi starosta, a czynności terenowe i projekt klasyfikacji wykonuje osoba...
Przy sprzedaży działki, kredycie hipotecznym albo ocenie, czy transakcja podlega ograniczeniom dotyczącym nieruchomości rolnych, często potrzebny jest urzędowy dokument pokazujący przeznaczenie terenu w miejscowym planie....
Jeżeli gmina naliczyła podatek rolny od błędnej powierzchni działki, najpierw sprawdź, czy błąd jest w samej decyzji, czy w ewidencji gruntów i budynków. Od decyzji podatkowej co do zasady przysługuje odwołanie w terminie 14...
Po modernizacji EGiB może się okazać, że działka ma inny użytek albo klasę bonitacyjną, a w konsekwencji zmienia się sposób jej opodatkowania. Kluczowe jest ustalenie etapu procedury: podczas wyłożenia projektu składa się...
Dom mieszkalny wybudowany na siedlisku co do zasady podlega podatkowi od nieruchomości. Odrębnie trzeba jednak rozliczyć grunt: jego opodatkowanie zależy przede wszystkim od klasyfikacji w ewidencji gruntów i budynków oraz sposobu...
Samo objęcie działki miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i przeznaczenie jej w planie pod zabudowę co do zasady nie powoduje automatycznej zmiany podatku rolnego na podatek od nieruchomości. Kluczowe znaczenie ma przede...
Podatek rolny w 2026 r. dotyczy co do zasady gruntów oznaczonych w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, o ile nie są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż rolnicza. To, kto zapłaci podatek i w...
Przy współwłasności działki rolnej gmina co do zasady nie dzieli podatku rolnego według udziałów. Jeżeli wspólny grunt podlega podatkowi rolnemu, obowiązek może ciążyć solidarnie na współwłaścicielach, więc wobec...
Decyzja o wyłączeniu z KRUS z datą wsteczną może zmienić rozliczenie składek, skrócić okres ubezpieczenia i wpłynąć na świadczenia wypłacone za sporny czas. Najważniejsze jest ustalenie, jaka okoliczność spowodowała...
Po zakupie działki rolnej w trakcie roku sprzedający pozostaje podatnikiem do końca miesiąca sprzedaży, a obowiązek kupującego powstaje od pierwszego dnia następnego miesiąca. Obie strony powinny zgłosić zmianę w gminie w...
Osoba pobierająca rentę rodzinną z KRUS może pracować, ale przychód z zatrudnienia, umowy zlecenia lub działalności gospodarczej może obniżyć wypłatę świadczenia. Od 1 czerwca do 31 sierpnia 2026 r. znaczenie mają progi...
Studiujące dziecko rolnika nie podlega KRUS automatycznie tylko dlatego, że mieszka z rodzicami albo pomaga w gospodarstwie. Trzeba odrębnie ocenić status domownika, prawo do renty rodzinnej oraz ewentualne ubezpieczenie w ZUS z...
Zaświadczenie o niezaleganiu w KRUS jest potrzebne wtedy, gdy bank, urząd, instytucja przyznająca wsparcie lub inny podmiot wymaga potwierdzenia, że na koncie płatnika nie widnieją zaległe składki. Wniosek można złożyć w...
Jeżeli za te same miesiące widzisz składki w ZUS i KRUS, nie zakładaj od razu, że oba ubezpieczenia były prawidłowe ani że jedna z wpłat automatycznie przepada. Najpierw trzeba ustalić tytuł ubezpieczenia w każdym okresie,...
Zaległości w KRUS nie muszą od razu prowadzić do egzekucji. Rolnik może wystąpić o rozłożenie długu na raty, odroczenie płatności, umorzenie odsetek, a w szczególnie trudnej sytuacji także o umorzenie części lub całości...
Należności z tytułu składek KRUS co do zasady przedawniają się po 5 latach od dnia, w którym dana składka stała się wymagalna. Nie zawsze oznacza to jednak, że Kasa może żądać zapłaty tylko za ostatnie 5 lat, ponieważ...
Podjęcie pracy po przyznaniu emerytury rolniczej co do zasady nie powoduje jej zmniejszenia ani zawieszenia, niezależnie od wysokości wynagrodzenia. Trzeba jednak odróżnić emeryta od osoby, która nadal podlega ubezpieczeniu w KRUS...
Od 15 czerwca 2022 r. rolnik może pobierać emeryturę rolniczą w pełnej wysokości i jednocześnie nadal posiadać oraz prowadzić gospodarstwo. Nie musi sprzedawać ziemi ani oddawać jej w dzierżawę tylko po to, aby KRUS...
Od 10 października 2025 r. lekarz rzeczoznawca i komisja lekarska KRUS co do zasady wydają orzeczenia na podstawie zgromadzonej dokumentacji medycznej, bez osobistego badania. Dlatego wynik postępowania często zależy od tego, czy...
Nie zgadzasz się z oceną lekarza rzeczoznawcy KRUS dotyczącą niezdolności do pracy, uszczerbku na zdrowiu albo innej przesłanki świadczenia? Odwołanie do komisji lekarskiej Kasy trzeba wnieść w ciągu 14 dni od doręczenia...
KRUS może odmówić jednorazowego odszkodowania między innymi z powodu braku ubezpieczenia, nieuznania zdarzenia za wypadek przy pracy rolniczej, spóźnionego zgłoszenia albo zakwestionowania związku urazu z wypadkiem. Od decyzji co...
Renta rolnicza z tytułu niezdolności do pracy nie jest przyznawana wyłącznie na podstawie diagnozy. KRUS sprawdza jednocześnie całkowitą niezdolność do osobistej pracy w gospodarstwie, wymagany okres ubezpieczenia oraz moment...
Wypadek przy pracy rolniczej należy zgłosić do KRUS bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu 6 miesięcy od zdarzenia. Samo leczenie albo poinformowanie lekarza nie zastępuje zgłoszenia w Kasie. Wyjaśniamy, gdzie i jak...
Po wypadku w gospodarstwie należy zawiadomić KRUS bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu 6 miesięcy, zabezpieczyć dowody i złożyć wniosek o jednorazowe odszkodowanie. O przyznaniu świadczenia decydują nie tylko...
Gospodarstwo poniżej 1 ha przeliczeniowego nie wyklucza obowiązkowego ubezpieczenia w KRUS, jeżeli rolnik prowadzi dział specjalny produkcji rolnej odpowiadający rodzajowi i rozmiarowi wskazanemu w ustawie. Wyjaśniamy, kiedy...
Dobrowolne ubezpieczenie w KRUS jest dostępne tylko dla osób spełniających ustawowe warunki. Najczęściej dotyczy rolnika, małżonka lub domownika z gospodarstwa do 1 ha przeliczeniowego, dla których działalność rolnicza jest...
Zasiłek chorobowy z KRUS przysługuje co do zasady ubezpieczonemu rolnikowi, jego małżonkowi lub domownikowi, gdy niezdolność do pracy trwa nieprzerwanie co najmniej 30 dni. W 2026 r. świadczenie wynosi 25 zł za każdy dzień,...
Po śmierci rolnika nie wystarczy poinformować KRUS o zgonie. Trzeba także ustalić, kto faktycznie przejął prowadzenie gospodarstwa, czy podlega KRUS jako rolnik albo domownik oraz od jakiej daty może powstać obowiązek...
Małoletnie dziecko, które odziedziczyło gospodarstwo rolne, nie staje się automatycznie rolnikiem ubezpieczonym w KRUS. Ustawa wymaga, aby rolnik był osobą pełnoletnią i prowadził działalność rolniczą osobiście oraz na...
Rolnik, domownik i członkowie ich rodzin mogą korzystać ze świadczeń finansowanych przez NFZ, ale samo prowadzenie gospodarstwa albo podleganie ubezpieczeniu społecznemu rolników nie zawsze wystarcza. Kluczowe jest prawidłowe...
Praca na pół etatu może wpływać na podleganie ubezpieczeniu rolniczemu, ale sam wymiar etatu nie zawsze przesądza o utracie KRUS. Znaczenie mają przede wszystkim rodzaj zatrudnienia, wysokość przychodu, zakres ubezpieczeń oraz...
Umowa o pomocy przy zbiorach ma szczególne zasady ubezpieczenia w KRUS. Rolnik musi pamiętać o zgłoszeniu pomocnika i prawidłowym rozliczeniu obowiązków wobec Kasy. W artykule wyjaśniamy, kto może być objęty ubezpieczeniem,...
Sam wyjazd za granicę bez podjęcia pracy nie powoduje automatycznie ustania ubezpieczenia w KRUS. Decyduje to, czy rolnik nadal mieszka w Polsce i osobiście prowadzi działalność rolniczą, a domownik nadal spełnia warunek stałej...
Sam meldunek poza gospodarstwem nie wyklucza ubezpieczenia w KRUS. Liczy się faktyczne miejsce zamieszkania, stała praca w gospodarstwie oraz brak innego obowiązkowego ubezpieczenia społecznego. Wyjaśniamy, kiedy domownik lub...
Domownikiem rolnika w KRUS nie jest każda osoba, która okazjonalnie pomaga w gospodarstwie. Trzeba łącznie spełnić ustawowe warunki dotyczące wieku, bliskiej relacji z rolnikiem, miejsca zamieszkania, stałej pracy oraz braku...
Sama działalność nierejestrowana nie jest działalnością gospodarczą i co do zasady nie tworzy tytułu do ZUS. Rolnik lub domownik może jednak mieć problem z KRUS, gdy w jej ramach faktycznie wykonuje umowę zlecenia albo umowę...
Rolnik lub domownik może prowadzić jednoosobową działalność gospodarczą B2B i nadal podlegać KRUS, ale tylko po łącznym spełnieniu warunków z art. 5a ustawy. Kluczowe są co najmniej 3 lata nieprzerwanego ubezpieczenia w...
Przychód z prywatnego najmu mieszkania co do zasady nie wyłącza rolnika z ubezpieczenia w KRUS. Sam najem prywatny nie jest odrębnym tytułem do ubezpieczeń społecznych, a wysokość czynszu nie przesądza o utracie ubezpieczenia....
Rolnik prowadzący typową agroturystykę zwykle może nadal podlegać KRUS, ponieważ wynajem pokoi, sprzedaż domowych posiłków i usługi związane z pobytem turystów w gospodarstwie nie są objęte przepisami Prawa...
Sprzedaż przez internet warzyw, owoców, miodu, jaj, serów albo przetworów z własnego gospodarstwa nie oznacza automatycznie założenia firmy i utraty KRUS. O kwalifikacji decydują przede wszystkim pochodzenie produktów, sposób...
Rolniczy handel detaliczny nie powoduje automatycznie utraty ubezpieczenia w KRUS. O dalszym podleganiu ubezpieczeniu rolniczemu decydują przede wszystkim prowadzenie działalności rolniczej, powierzchnia gospodarstwa, status domownika...
Krótka praca sezonowa za granicą może spowodować ustanie ubezpieczenia w KRUS, jeżeli od pierwszego dnia zatrudnienia podlegasz systemowi zabezpieczenia społecznego państwa, w którym pracujesz. Sam fakt, że wyjazd trwa tylko...
Pomocnik rolnika może podlegać ubezpieczeniu w KRUS, ale konieczne jest prawidłowe zgłoszenie i ustalenie właściwego zakresu ubezpieczenia. W artykule wyjaśniamy, jakie działania powinien podjąć rolnik, jakie dokumenty...
Samo założenie firmy przez żonę albo męża rolnika nie zawsze oznacza utratę KRUS. Decyduje przede wszystkim to, kto prowadzi działalność lub faktycznie przy niej współpracuje, czy ta osoba ma wymagany staż w KRUS oraz czy w...
Rozwód nie zawsze oznacza automatyczne wykreślenie obojga byłych małżonków z KRUS. Kończy jednak szczególną podstawę ubezpieczenia jako małżonka rolnika, dlatego trzeba ustalić, czy każda z osób nadal spełnia warunki...
Przy budowie domu jednorodzinnego zwolnienie z należności i opłat rocznych obejmuje wyłączenie gruntu na cele mieszkaniowe do 0,05 ha, czyli 500 m². Limit dotyczy powierzchni wyłączanej z produkcji, a nie powierzchni...
Dochód z agroturystyki może być zwolniony z PIT, ale tylko wtedy, gdy łącznie są spełnione warunki dotyczące gospodarstwa rolnego, wiejskiego położenia, budynku mieszkalnego, celu pobytu gości i limitu pięciu pokoi....
Masz gospodarstwo lub działkę rolną i chcesz przyjmować turystów? Sam rolny charakter gruntu nie przesądza, że możesz od razu wynajmować pokoje, namioty albo domki bez firmy i bez dodatkowych zgłoszeń. W poradniku...
Jeżeli ARiMR nie wydaje decyzji mimo upływu terminu, rolnik nie musi ograniczać się do telefonów i kolejnych próśb o informację. Może złożyć ponaglenie, a następnie skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego na...
ARiMR może dochodzić zwrotu nienależnie lub nadmiernie pobranych dopłat także po śmierci beneficjenta, ale nie oznacza to automatycznie nieograniczonej odpowiedzialności rodziny. Trzeba ustalić, kiedy powstał obowiązek, kto...
Po zakupie gruntów na utworzenie lub powiększenie gospodarstwa można uzyskać 5-letnie zwolnienie z podatku rolnego, ale tylko przy ustawowo wskazanym sposobie nabycia i do łącznego limitu 100 ha. Zwolnienie wymaga wniosku do...
Brak pisemnej umowy nie oznacza, że dzierżawy nie było. Jeżeli właściciel oddał grunt do używania i pobierania plonów, a druga osoba płaciła czynsz albo ponosiła uzgodnione ciężary, stosunek dzierżawy mógł powstać...
Czynsz za dzierżawę gruntu rolnego nie musi być płacony wyłącznie w pieniądzu. Strony mogą ustalić go w zbożu, w części zebranych plonów albo jako kwotę obliczaną według dopłat otrzymanych przez dzierżawcę. Umowa...
Współwłaściciel ziemi rolnej nie zawsze może sam podpisać umowę dzierżawy całego gruntu. Decydują przede wszystkim wielkość udziałów, czas i warunki dzierżawy oraz to, czy umowa mieści się w zwykłym zarządzie, czy...
Spółka należąca do członków rodziny nie korzysta automatycznie z ułatwień przewidzianych dla osoby bliskiej sprzedającego. O możliwości zakupu decydują przede wszystkim rolny charakter nieruchomości, jej powierzchnia, status...
Domownika zgłasza do KRUS rolnik będący płatnikiem składek. Przy ubezpieczeniu obowiązkowym dokumenty należy złożyć w ciągu 14 dni od dnia, w którym domownik zaczął spełniać ustawowe warunki, przede wszystkim stale...
Dzierżawa gruntu rolnego pod farmę wiatrową zwykle jest zawierana na wiele lat, chociaż w chwili podpisania umowy nie wiadomo jeszcze, czy inwestor uzyska plan miejscowy, decyzję środowiskową, warunki przyłączenia i pozwolenie...
Umowa dzierżawy ziemi rolnej powinna dokładnie określać działki, sposób ich używania, czynsz, okres dzierżawy, zasady wypowiedzenia, rozliczenie nakładów i odpowiedzialność za stan gruntu. Najwięcej sporów powstaje wtedy,...
Dzierżawy zawartej na czas oznaczony nie można co do zasady zakończyć wcześniej wyłącznie dlatego, że jedna ze stron zmieniła plany. Skuteczne wypowiedzenie wymaga podstawy przewidzianej w umowie albo w ustawie, zachowania...
Brak widocznych znaków granicznych nie zawsze blokuje sprzedaż działki rolnej. Najpierw trzeba ustalić, czy przebieg granicy został już prawnie określony i można go odtworzyć z dokumentów, czy między właścicielami istnieje...
Scalenie sąsiednich działek rolnych zwykle wymaga rozdzielenia dwóch etapów: nabycia gruntu od dotychczasowego właściciela oraz późniejszego połączenia działek w ewidencji gruntów. Każdy z tych etapów ma inne warunki,...
Umowa dzierżawy gruntu pod farmę fotowoltaiczną zwykle wiąże właściciela i inwestora na kilkadziesiąt lat. Największe ryzyka dotyczą nie tylko wysokości czynszu, lecz także momentu rozpoczęcia płatności, możliwości...
Brak prawnie zapewnionego dostępu do drogi publicznej nie zawsze uniemożliwia sprzedaż działki rolnej, ale może znacznie obniżyć jej wartość i utrudnić kupującemu korzystanie z gruntu. Przed podpisaniem aktu trzeba sprawdzić...
Działka rolna nie ma prawnie zapewnionego albo odpowiedniego dojazdu do drogi publicznej? Właściciel może żądać ustanowienia drogi koniecznej za wynagrodzeniem, najpierw w umowie z sąsiadem, a gdy porozumienie nie jest możliwe,...
Sprzedaż ziemi rolnej nie zawsze kończy się na jednym spotkaniu u notariusza. Najpierw trzeba ustalić status gruntu, powierzchnię użytków rolnych, uprawnienia kupującego, ewentualne prawo pierwokupu dzierżawcy lub KOWR oraz...
Zakup nieruchomości, w której powierzchnia użytków rolnych jest mniejsza niż 0,3 ha, co do zasady nie podlega ustawie o kształtowaniu ustroju rolnego. Kupujący nie musi więc wykazywać statusu rolnika indywidualnego ani...
Siedlisko można sprzedać mimo trwającej dzierżawy ziemi, ale nabywca co do zasady wstępuje w miejsce dotychczasowego właściciela jako wydzierżawiający. Osobno trzeba sprawdzić, czy dzierżawcy przysługuje ustawowe prawo...
Zakup ziemi rolnej objętej dzierżawą nie oznacza, że kupujący od razu otrzyma grunt wolny od użytkownika. Co do zasady nabywca wstępuje w miejsce wydzierżawiającego, a dzierżawca spełniający warunki ustawowe może mieć prawo...
Ziemię rolną obciążoną hipoteką można sprzedać, ale sama umowa sprzedaży nie usuwa zabezpieczenia banku. Bez prawidłowo zaplanowanej spłaty i dokumentu umożliwiającego wykreślenie hipoteki kupujący może nabyć grunt nadal...
Sprzedaż działki rolnej z budynkami gospodarczymi wymaga najpierw ustalenia, czy nieruchomość podlega ustawie o kształtowaniu ustroju rolnego, kto może ją kupić i czy potrzebna jest zgoda albo procedura pierwokupu KOWR. Poniżej...
Sprzedaż ziemi rolnej po rozwodzie jest możliwa, ale sposób przeprowadzenia transakcji zależy przede wszystkim od tego, czy działka została już objęta podziałem majątku. Jeżeli nadal należy do niepodzielonego majątku byłych...
Ziemię rolną należącą do majątku wspólnego można sprzedać wspólnie albo – po ustaniu wspólności – przyznać jednemu z małżonków ze spłatą drugiego. Kluczowe są forma aktu notarialnego, stan księgi...
Umowa przedwstępna pozwala zarezerwować sprzedaż ziemi rolnej, ale sama nie przenosi własności. Przed wpłatą zadatku trzeba ustalić, czy kupujący może nabyć grunt bez zgody Dyrektora Generalnego KOWR, czy dzierżawcy albo KOWR...
Sprzedaż działki rolnej może nie dojść do skutku z powodu prawa pierwokupu KOWR, braku wymaganej zgody albo odmowy jednej ze stron. To, czy kupujący odzyska zadatek, otrzyma jego podwójną wysokość czy go straci, zależy przede...
ARiMR może rozłożyć na raty całość lub część należności z tytułu zwrotu płatności w ramach Wspólnej Polityki Rolnej, jeżeli przemawiają za tym względy społeczne lub gospodarcze, a proponowany harmonogram odpowiada...
W kampanii 2026 wniosek o dopłatę do kwalifikowanego lub elitarnego materiału siewnego w formule pomocy de minimis można złożyć do 14 sierpnia 2026 r. wyłącznie przez Portal Rolnika. Sama faktura nie wystarczy: liczą się...
ARiMR zakwestionowała dokumentację dobrostanową, zapowiedziała kontrolę albo żąda zwrotu wypłaconych środków? Najpierw trzeba ustalić, którego wariantu, praktyki, zwierząt i okresu dotyczy zarzut, ponieważ brak jednego...
ARiMR może po kontroli obniżyć płatność ekologiczną, zmienić wcześniejsze rozstrzygnięcie albo zażądać zwrotu pomocy uznanej za nienależną lub pobraną w nadmiernej wysokości. Kluczowe jest ustalenie, czy rolnik otrzymał...
Praca za granicą nie oznacza automatycznie utraty premii dla młodego rolnika. Ryzyko zwrotu zależy przede wszystkim od naboru, treści decyzji albo umowy z ARiMR, okresu ubezpieczenia w KRUS, rzeczywistego kierowania gospodarstwem...
Zakup ziemi od rodziców, rodzeństwa albo małżonka może być ważnym elementem przejęcia gospodarstwa, ale nie każdy taki zakup można rozliczyć w ramach premii dla młodego rolnika. W aktualnej interwencji I.11 ARiMR wyłącza...
Przekazanie gospodarstwa po otrzymaniu premii dla młodego rolnika nie powoduje automatycznego przejścia zobowiązań ARiMR na obdarowanego, kupującego ani dzierżawcę. Jeżeli okres związania celem jeszcze trwa, oddanie całego...
Sprzedaż maszyny kupionej z dotacji na Modernizację gospodarstw rolnych przed końcem okresu trwałości może spowodować wezwanie ARiMR i obowiązek zwrotu części albo całości pomocy. Nie oznacza to jednak, że w każdym...
Po wypłacie pomocy na restrukturyzację małego gospodarstwa obowiązki rolnika nie kończą się wraz z realizacją zakupów. Beneficjent musi przez wymagany okres prowadzić działalność, utrzymać określoną wielkość...
Sprzedaż działki objętej pomocą zalesieniową nie kończy automatycznie zobowiązań wobec ARiMR. W zależności od programu, etapu postępowania i daty umowy nabywca może mieć 3 albo 7 miesięcy na złożenie wniosku...
Rozwód rolnika nie powoduje automatycznego przepisania dopłat ani zobowiązań wobec ARiMR na byłego małżonka. Trzeba osobno ustalić, kto posiada grunty i zwierzęta, kto złożył wniosek, kiedy nastąpił podział lub przekazanie...
Monitoring satelitarny ARiMR wykazał inną uprawę niż zadeklarowana we wniosku? Sama rozbieżność nie musi jeszcze oznaczać utraty dopłat, ale wymaga szybkiej reakcji: sprawdzenia działki, terminu w komunikacie oraz zebrania...
Nierolnik może kupić nieruchomość rolną, ale przy działce o powierzchni co najmniej 1 ha często potrzebna jest wcześniejsza zgoda Dyrektora Generalnego KOWR. W typowej sprzedaży wniosek składa właściciel gruntu, a kupujący...
Przy sprzedaży działki rolnej KOWR nie zawsze wchodzi do transakcji. Najpierw trzeba ustalić, czy grunt jest nieruchomością rolną w rozumieniu ustawy, czy kupujący może ją nabyć i czy sprzedający nie jest związany...
Darowizna udziału w ziemi rolnej nie zawsze wymaga zgody KOWR. Decydują przede wszystkim powierzchnia nieruchomości, status i pokrewieństwo obdarowanego oraz to, czy darczyńcę nadal wiąże pięcioletni zakaz zbywania. Poniżej...
Cudzoziemiec spoza UE może kupić ziemię rolną w Polsce, ale często musi przejść dwie odrębne procedury: uzyskać zezwolenie ministra właściwego do spraw wewnętrznych oraz spełnić wymagania ustawy o kształtowaniu ustroju...
Małżonkowie mogą kupić ziemię rolną do majątku wspólnego nawet wtedy, gdy status rolnika indywidualnego ma tylko jedno z nich. Nie oznacza to jednak, że każda transakcja jest wolna od zgody KOWR, prawa pierwokupu i...
Rolnik indywidualny może kupić ziemię rolną także poza gminą swojego zamieszkania. Sama odległość nie powoduje obowiązku uzyskania zgody KOWR, ale przy gruncie położonym poza gminą zamieszkania i gminami sąsiednimi KOWR...
Po podpisaniu aktu nabywca ziemi rolnej może być związany pięcioletnim obowiązkiem prowadzenia gospodarstwa oraz zakazem sprzedaży, darowizny, dzierżawy lub użyczenia gruntu. Sam wpis w księdze wieczystej nie oznacza więc...
Kupiłeś ziemię rolną i przed upływem 5 lat chcesz ją sprzedać, darować, zamienić albo wydzierżawić? Najpierw trzeba sprawdzić obowiązki wynikające z ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego. W wielu przypadkach czynność...
Powierzchnia działki wpisana w ewidencji gruntów nie zawsze jest równa powierzchni, do której przysługują dopłaty ARiMR. Do płatności liczy się przede wszystkim obszar faktycznie użytkowany rolniczo, pozostający w posiadaniu...
ARiMR nie może nakładać kary automatycznie tylko dlatego, że kontrola wykazała niezgodność. Znaczenie mają rodzaj uchybienia, jego waga, możliwość przypisania winy rolnikowi, siła wyższa, błędy organu oraz dowody złożone...
Decyzja o zwrocie dopłat z ARiMR nie zawsze oznacza, że należność trzeba zapłacić natychmiast i w kwocie wskazanej przez Agencję. Najpierw trzeba sprawdzić podstawę prawną, termin zaskarżenia, sposób obliczenia należności,...
Nieuregulowany spadek nie zawsze przekreśla możliwość uzyskania dopłat z ARiMR. Decydujące jest jednak to, czy zmarły zdążył złożyć wniosek, na jakim etapie znajduje się postępowanie oraz czy spadkobierca dochowa...
Współwłasność gruntu rolnego nie wyklucza dopłat, ale samo figurowanie w księdze wieczystej nie przesądza o prawie do płatności. ARiMR bada przede wszystkim, kto posiada grunt na podstawie tytułu prawnego i faktycznie prowadzi...
Rolnik, który faktycznie uprawia cudzy grunt, ale nie ma do niego tytułu prawnego, ryzykuje odmowę płatności ARiMR, zmniejszenia, a po wypłacie także obowiązek zwrotu środków. Sam właściciel również nie nabywa prawa do...
Jeżeli rolnik zmarł po złożeniu wniosku o płatności ARiMR, spadkobierca nie powinien czekać na zakończenie całej sprawy spadkowej. Co do zasady ma 7 miesięcy od dnia śmierci na złożenie wniosku o wstąpienie do...
Rozwiązanie dzierżawy w trakcie roku nie oznacza automatycznie, że dopłaty trzeba podzielić między właściciela i dzierżawcę albo przekazać osobie, która przejęła grunt. Dla ARiMR kluczowe są przede wszystkim posiadanie...
Po śmierci dzierżawcy dopłaty ARiMR nie przechodzą automatycznie ani na właściciela ziemi, ani na dowolną osobę, która zacznie uprawiać grunty. Trzeba ustalić, czy zmarły zdążył złożyć wniosek, czy została już wydana...
Spór o dopłaty między właścicielem ziemi a dzierżawcą najczęściej nie sprowadza się do samego aktu własności. Dla ARiMR znaczenie ma przede wszystkim to, kto spełnia warunki danej płatności, kto faktycznie włada gruntem i...
Zmiana upraw po wysłaniu wniosku o dopłaty nie zawsze oznacza problem, ale często wymaga złożenia zmiany wniosku w eWniosekPlus. Najważniejsze jest to, czy faktyczna uprawa, powierzchnia działki, deklarowany schemat płatności...
Błąd we wniosku o dopłaty obszarowe nie zawsze oznacza utratę płatności, ale liczy się termin, przyczyna błędu i etap sprawy w ARiMR. Inaczej wygląda zwykła zmiana wniosku, inaczej korekta po wezwaniu, a jeszcze inaczej...
Lato to dla wielu właścicieli domów i mieszkań najlepszy moment na przeprowadzenie remontów oraz prac związanych z poprawą efektywności energetycznej budynków. Wymiana okien, docieplenie ścian, modernizacja systemu ogrzewania...
Niższe dopłaty, odmowa płatności albo wezwanie do zwrotu środków z ARiMR wymagają szybkiej reakcji. W wielu sprawach termin na odwołanie wynosi 14 dni, ale przy decyzjach niedoręczanych faktycznie może liczyć się od wpływu...
Przy ustnej dzierżawie wniosek o płatności ARiMR powinien składać rolnik, który faktycznie użytkuje grunt, prowadzi na nim działalność rolniczą i ma tytuł prawny do posiadania działki. Sama własność gruntu nie przesądza...
Wezwanie ARiMR do złożenia wyjaśnień wymaga szybkiej i rzeczowej odpowiedzi. Najważniejsze jest ustalenie daty doręczenia, terminu wskazanego w piśmie oraz tego, jakich dokumentów lub informacji oczekuje Agencja. Z artykułu...
Ekoschematy 2026 wymagają nie tylko zaznaczenia odpowiedniej praktyki we wniosku, ale także wykazania, że warunki płatności zostały rzeczywiście spełnione. Problem pojawia się najczęściej wtedy, gdy ARiMR wzywa do wyjaśnień,...
Sprzedaż udziału w działce rolnej jest możliwa, ale przed podpisaniem aktu trzeba sprawdzić, czy transakcja podlega przepisom ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego. W praktyce najważniejsze są: powierzchnia i status gruntu,...
Klęska żywiołowa, powódź, gradobicie, susza, pożar albo inne nadzwyczajne zdarzenie może zagrozić dopłatom i zobowiązaniom wobec ARiMR. Rolnik powinien szybko ustalić, czy może powołać się na siłę wyższą lub...
Pomoc suszowa dla rolnika zwykle zaczyna się od prawidłowego zgłoszenia szkody w aplikacji „Zgłoś szkodę rolniczą”, a dopiero później od weryfikacji dokumentów i ewentualnego wniosku o konkretną pomoc do ARiMR. W...
Staw na gruncie rolnym do 1000 m2 i do 3 m głębokości co do zasady nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia budowlanego, jeżeli znajduje się w całości na gruntach rolnych. Nie oznacza to jednak pełnej dowolności, bo...
Przy emeryturze rolniczej z KRUS najważniejsze są dwa warunki: osiągnięcie wieku emerytalnego oraz wykazanie co najmniej 25 lat ubezpieczenia emerytalno-rentowego rolników. Krótka przerwa w zatrudnieniu poza rolnictwem albo...
Dopłaty bezpośrednie i inne płatności obszarowe ARiMR są wypłacane na rachunek bankowy albo rachunek prowadzony w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej wskazany w ewidencji producentów. Rolnik nie może skutecznie...
Przekroczenie miesięcznego limitu przychodu z umowy zlecenia może spowodować utratę ciągłości ubezpieczenia w KRUS, jeżeli rolnik korzystał z ochrony przewidzianej w art. 5b ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. W...
Sprzedaż wydzielonej części działki po odrolnieniu co do zasady nie powoduje PIT, jeżeli od końca roku nabycia nieruchomości minęło ponad 5 lat i sprzedaż nie jest wykonywana w ramach działalności gospodarczej. W artykule...
Nienależnie pobrane dopłaty z ARiMR nie zawsze oznaczają, że rolnik działał celowo albo że sprawa jest przegrana. Kluczowe jest ustalenie, kto faktycznie prowadził działalność rolniczą na gruntach, kto decydował o uprawach,...
W kampanii dopłat bezpośrednich 2026 kluczowe są daty: podstawowy termin złożenia wniosku upływa 1 czerwca 2026 r., a po tym terminie wniosek można złożyć tylko do 26 czerwca 2026 r. z pomniejszeniem płatności za każdy...
Kontrola ARiMR w gospodarstwie może dotyczyć powierzchni działek, upraw, zwierząt, ekoschematów, dokumentów albo warunków przyznania dopłat. Rolnik powinien wiedzieć, kto może prowadzić kontrolę, jak sprawdzić upoważnienie...
Zamiana działek rolnych między sąsiadami może być dobrym sposobem na uporządkowanie granic, dojazdu albo układu gospodarstwa, ale nie jest zwykłą wymianą „na słowo”. Przy nieruchomościach rolnych trzeba sprawdzić...
Zakup działki to jedna z najpoważniejszych decyzji finansowych w życiu wielu osób i firm. Często angażujesz w nią oszczędności całego życia lub znaczną część kapitału przedsiębiorstwa. Niestety, pozornie atrakcyjna...
Rolnictwo to dynamiczna branża, która nieustannie ewoluuje, stawiając przed rolnikami nowe wyzwania i możliwości. W sercu każdego nowoczesnego gospodarstwa bije silnik ciągnika – maszyny niezastąpionej w codziennej pracy,...
Wykorzystywanie budynku gospodarczego w zabudowie zagrodowej jako magazynu lub zaplecza firmy może wymagać zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania. Kluczowe jest to, czy działalność nierolnicza zmienia m.in. warunki pożarowe,...
Jeżeli po podziale nieruchomości część gruntu została wydzielona pod drogę publiczną, może ona przejść z mocy prawa na gminę, powiat, województwo albo Skarb Państwa. Właścicielowi albo użytkownikowi wieczystemu...
Rekreacyjne jazdy konne oferowane odpłatnie i regularnie osobom z zewnątrz co do zasady nie są działalnością rolniczą. Najczęściej trzeba je prowadzić jako działalność gospodarczą, chyba że są jedynie usługą ściśle...
Urząd gminy może odmówić wydania zaświadczenia o pracy w gospodarstwie rolnym, jeżeli nie ma dokumentów potwierdzających taki okres. Nie zawsze kończy to sprawę: okres pracy można wykazywać innymi dowodami, w tym zeznaniami...
Zakup gospodarstwa rolnego i złożenie wniosku do KOWR nie oznaczają automatycznie obowiązku rezygnacji z pracy na etacie ani zamknięcia firmy. Kluczowe jest spełnienie warunków nabycia nieruchomości rolnej oraz osobiste...
Ustna obietnica przekazania działki po przepisaniu gospodarstwa zwykle nie wystarczy, aby wymusić przeniesienie własności. Przy nieruchomości wymagana jest forma aktu notarialnego, a jeżeli gospodarstwo należy do majątku...
Brak formalnego dostępu gruntu rolnego lub leśnego do drogi publicznej nie oznacza automatycznie, że gmina musi przejąć istniejący dukt leśny i urządzić na nim drogę publiczną. Taka zmiana wymaga spełnienia warunków z...
Odziedziczenie lub otrzymanie niewielkiej działki rolnej, np. 24 arów, co do zasady nie pozbawia prawa do renty socjalnej. Kluczowe jest to, czy powierzchnia użytków rolnych przekracza 5 ha przeliczeniowych oraz czy w sprawie...
Rolnik może sprzedawać zakupione sadzonki jako działalność rolniczą, jeżeli rośliny po nabyciu były u niego przetrzymywane co najmniej miesiąc i w tym czasie nastąpił ich biologiczny wzrost. Nie ma przepisu wymagającego...
Wymeldowanie z gospodarstwa rolnego samo w sobie nie odbiera prawa własności ani możliwości sprzedaży plonów. Może jednak mieć znaczenie dowodowe przy statusie rolnika indywidualnego i przy ocenie, czy rolnik nadal faktycznie...
Praca w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 lat może uzupełnić staż potrzebny do świadczenia przedemerytalnego, ale tylko wtedy, gdy spełnia warunki z ustawy o emeryturach i rentach z FUS oraz zostanie udowodniona. Wyjaśniamy,...
Brak zachowanych pozwoleń lub projektów starych budynków nie oznacza automatycznie samowoli budowlanej ani zakazu remontu. Najpierw trzeba ustalić, czy obiekty widnieją w ewidencji, na mapach, w księdze wieczystej albo w archiwach...
Opłaty roczne za użytkowanie wieczyste co do zasady przedawniają się po 3 latach, ponieważ są świadczeniem okresowym. Nie oznacza to jednak, że każde wezwanie z gminy trzeba zapłacić w pełnej wysokości ani że można...
Pobieranie świadczenia pielęgnacyjnego nie zawsze wyklucza ubieganie się o dopłaty bezpośrednie, ale po zmianach od 1 stycznia 2024 r. trzeba odróżnić nowe zasady świadczenia od świadczeń zachowanych na prawach nabytych....
Umowa dzierżawy działki od nadleśnictwa nie zawsze daje pewność dalszego korzystania z gruntu ani prawa do przeniesienia dzierżawy na nabywcę domku. Kluczowe znaczenie mają treść umowy, charakter domku, zgody Lasów...
Sąsiad nie powinien przerzucać śniegu na cudzy grunt ani wykonywać rowu, który kieruje wodę roztopową na sąsiednią działkę. W takiej sytuacji można żądać usunięcia naruszenia, zaniechania dalszych działań, a przy...
Zarejestrowany ciągnik rolniczy i przyczepa co do zasady muszą mieć ważne OC posiadaczy pojazdów mechanicznych nawet wtedy, gdy stoją nieużywane w gospodarstwie. Brak polisy może wykryć UFG, a w 2026 r. pełna opłata za ponad...
Budowa domu albo obory na cudzym gruncie rolnym przed zakupem jest prawnie możliwa tylko przy wyraźnej zgodzie właściciela i prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Nie oznacza to jednak, że budynki staną się...
Obce osoby nie mają prawa dowolnie chodzić po cudzych polach tylko dlatego, że teren nie jest ogrodzony. Właściciel, dzierżawca albo posiadacz gruntu może żądać opuszczenia pola, chronić posiadanie i dochodzić roszczeń,...
Domownik rolnika może otrzymywać pieniądze od rodziców lub innych rolników prowadzących gospodarstwo, ale sam status domownika nie daje mu automatycznego prawa do udziału w zysku gospodarstwa. O tym, czy przelewy są darowizną,...
Wieloletnie korzystanie z drogi przebiegającej przez działkę sąsiada może prowadzić do zasiedzenia, ale trzeba ustalić, czy chodzi o własność pasa gruntu, czy częściej o służebność przejazdu i przechodu. W artykule...
Wyłączenie działki leśnej pod drogę wymaga decyzji właściwego dyrektora regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych, jeżeli grunt ma być używany inaczej niż leśnie. Współwłaściciele mogą umówić się, kto poniesie koszty...
ZUS może odmówić doliczenia pracy lub prowadzenia gospodarstwa rolnego do kapitału początkowego, nawet jeżeli faktycznie pracowano na roli i opłacano składki rolnicze. Wynika to z tego, że art. 174 ustawy o emeryturach i rentach...
Dzierżawa gruntu rolnego pod farmę fotowoltaiczną zwykle oznacza zmianę skutków podatkowych: część faktycznie zajęta pod instalację może podlegać podatkowi od nieruchomości, a czynsz z dzierżawy na cele nierolnicze trzeba...
Dzierżawa gruntu może zostać zawarta na wiele lat, ale umowa na okres dłuższy niż 30 lat po upływie tego terminu jest traktowana jak zawarta na czas nieoznaczony. Dla bezpieczeństwa warto zadbać o formę pisemną, datę pewną,...
Przy wynajmie pokoi gościnnych w gospodarstwie rolnym najważniejsze są dziś dwa limity: zwolnienie z PIT obejmuje co do zasady maksymalnie 5 pokoi, a karta podatkowa nie jest już dostępna dla osób rozpoczynających taką...
Rolnik ubezpieczony w KRUS co do zasady nie traci tego ubezpieczenia tylko dlatego, że wykona remont na podstawie prawidłowo zawartej umowy o dzieło. Sama umowa o dzieło nie rodzi obowiązku składek ZUS ani składki zdrowotnej, ale...
Zniesienie współwłasności działki rolnej przez fizyczny podział jest możliwe tylko wtedy, gdy podział jest zgodny z przepisami o gospodarce nieruchomościami i nie narusza ograniczeń dotyczących obrotu ziemią rolną. Przy...
Alimenty od rolnika nie są ustalane według jednego stałego cennika. Sąd porównuje usprawiedliwione potrzeby dziecka z realnymi możliwościami zarobkowymi i majątkowymi rodzica, w tym z dochodami oraz majątkiem związanym z...
Warunki zabudowy siedliskowej nie zastępują decyzji o wyłączeniu gruntu leśnego z produkcji. Jeżeli działka jest oznaczona w ewidencji jako Ls, a inwestor chce rozpocząć budowę albo trwale wykorzystać część lasu na cele...
Rolnik może legalnie wytwarzać i sprzedawać wędliny tylko wtedy, gdy działa w odpowiedniej formule prawnej, np. jako RHD, MLO albo zatwierdzony zakład, oraz spełnia wymagania weterynaryjne, higieniczne, dotyczące rejestracji,...
Rolnicza spółdzielnia produkcyjna, która nabyła grunt przez zasiedzenie, co do zasady nie płaci podatku od spadków i darowizn, ponieważ ten podatek dotyczy nabycia przez osoby fizyczne. Zasiedzenie może jednak powodować...
Dzierżawca gruntów rolnych może prowadzić agroturystykę bez wpisu do CEIDG, jeżeli faktycznie prowadzi gospodarstwo rolne i usługi mieszczą się w zakresie przewidzianym dla rolnika: wynajem pokoi, domowe posiłki oraz inne...
Przejęcie gospodarstwa przez rodzinę rencisty KRUS nie zawsze oznacza utratę renty, ale może mieć wpływ na wypłatę części uzupełniającej świadczenia. Kluczowe jest to, kto będzie właścicielem lub posiadaczem ziemi, kto...
Po przekazaniu gospodarstwa dzieciom prawo do udziału we wspólnocie gruntowej zależy przede wszystkim od tego, czy przekazano wszystkie grunty gospodarstwa, czy tylko ich część. Gdy zbywca przekazuje całe gospodarstwo, udział co...
Żona rolnika może współprowadzić gospodarstwo, pomagać w pracach rolnych, a w określonych sytuacjach także być właścicielką lub współwłaścicielką gruntów. Sam fakt pracy na etacie nie odbiera jej możliwości...
Jeżeli miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przeznacza działkę pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, sam fakt oznaczenia gruntu w ewidencji jako rolnego nie przekreśla budowy domu przez osobę, która nie jest...
Po przejęciu gospodarstwa sprzedaż roślin można rozliczyć na dane nowego właściciela, jeżeli to on faktycznie dokonuje dostawy i spełnia warunki rolnika ryczałtowego. Fakturę VAT RR wystawia jednak nabywca będący czynnym...
Zlecenie konkretnych prac polowych firmie usługowej lub sąsiadowi nie przekreśla osobistego prowadzenia działalności rolniczej, jeżeli właściciel pracuje w gospodarstwie, podejmuje decyzje i zachowuje realny nadzór nad sposobem...
Po śmierci właściciela gospodarstwa rolnego trzeba najpierw ustalić spadkobierców, a dopiero potem przeprowadzić dział spadku. Jeżeli zmarły był kawalerem, nie miał dzieci i nie zostawił testamentu, dziedziczenie zależy...
Przy dziedziczeniu gospodarstwa rolnego po osobie zmarłej w 1980 r. sąd co do zasady bada przepisy obowiązujące w chwili śmierci spadkodawcy. Oznacza to, że samo pokrewieństwo może nie wystarczyć, bo w tamtym czasie...
Osoba prywatna może prowadzić gospodarkę leśną na własnym gruncie, a samo położenie działki poza zasobem Skarbu Państwa nie wyklucza budowy obiektu potrzebnego do tej działalności. Kluczowe są jednak zapisy miejscowego...
Gdy dzierżawca nie płaci czynszu za grunt rolny, wydzierżawiający może wezwać go do zapłaty, dochodzić zaległości wraz z odsetkami, a w określonych przypadkach wypowiedzieć umowę także bez zachowania zwykłego terminu...
Budowa domu na działce rolnej klasy IIIb zależy przede wszystkim od planu miejscowego, przeznaczenia działki i tego, czy inwestycja ma być zwykłym domem jednorodzinnym, czy zabudową zagrodową związaną z gospodarstwem rolnym....
Budowa domku letniskowego na działce rolnej zależy przede wszystkim od przeznaczenia działki w miejscowym planie albo od decyzji o warunkach zabudowy. Sam fakt, że grunt ma niską klasę bonitacyjną, media, studnię lub dojazd, nie...
Pod pole namiotowe, kemping albo domki całoroczne najlepiej szukać działki, której przeznaczenie w planie miejscowym dopuszcza usługi turystyczne, rekreację lub zabudowę związaną z obsługą turystów. Sama nazwa „działka...
Założenie księgi wieczystej dla działki lub łąki wymaga złożenia formularza KW-ZAL w wydziale ksiąg wieczystych sądu rejonowego właściwego dla położenia nieruchomości. Do wniosku trzeba dołączyć dokumenty...
Jeżeli działka rolna należy do majątku wspólnego małżonków, jeden z nich co do zasady może zarządzać tym majątkiem, ale drugi małżonek może sprzeciwić się planowanej czynności. Sprzeciw musi jednak dotrzeć do...
Praca w gospodarstwie rolnym przed 1 stycznia 1983 r., wykonywana po ukończeniu 16 lat, może zostać zaliczona do stażu wymaganego do emerytury rolniczej. KRUS nie powinien odmawiać wyłącznie dlatego, że za ten okres nie ma dowodu...
Częściowe przejęcie działki pod drogę w trybie ZRID daje właścicielowi prawo do odszkodowania ustalanego w odrębnej decyzji administracyjnej. Na samo pismo o przedłużeniu postępowania zwykle nie trzeba odpowiadać, ale warto...
Rolnik sprzedający przez internet rośliny z własnego gospodarstwa nie musi automatycznie rejestrować się w BDO tylko dlatego, że pakuje rośliny do wysyłki. Przy gospodarstwie poniżej 75 ha użytków rolnych działa zwolnienie...
Postawienie domku mobilnego albo budynku mieszkalno-gospodarczego na działce rolnej klasy IIIb zależy przede wszystkim od zgodności inwestycji z miejscowym planem albo decyzją o warunkach zabudowy oraz od tego, czy obiekt...
Sąsiad może sadzić drzewa i tuje na swojej działce, ale nie może korzystać z nieruchomości w sposób, który ponad przeciętną miarę zakłóca korzystanie z działki sąsiedniej. Sam fakt, że rośliny są wysokie, zwykle nie...
Jeżeli brat był właścicielem gospodarstwa, nie zostawił testamentu, małżonka ani dzieci, a rodzice nie żyją, spadek dziedziczy z ustawy jego rodzeństwo oraz zstępni zmarłego rodzeństwa. W opisanej sytuacji żyjąca siostra i...
Po zakupie gospodarstwa rolnego nabywca co do zasady przejmuje prawa i obowiązki z obowiązkowych polis poprzedniego posiadacza: OC rolnika oraz ubezpieczenia budynków wchodzących w skład gospodarstwa. To, że nieruchomość służy...
Właściciel gruntu nie może samowolnie odebrać dzierżawionej ziemi ani niszczyć zasiewów tylko dlatego, że zmienił zdanie. Decydują treść umowy, czas jej trwania, zgody współwłaścicieli oraz to, czy umowę należy...
Postawienie kontenera usługowego na działce rolnej bez miejscowego planu jest możliwe tylko po spełnieniu warunków planistycznych i budowlanych. Sama powierzchnia do 35 m² nie przesądza jeszcze o legalności inwestycji. W...
Usunięcie drzew z prywatnej działki nie zawsze wymaga zezwolenia, ale często wymaga zgłoszenia w gminie. Kluczowe są: status gruntu, gatunek i obwód pnia, cel wycinki oraz to, czy drzewa tworzą rzeczywistą plantację....
Jeżeli część działki została przejęta pod drogę ekspresową albo prace budowlane zniszczyły pozostały teren, trzeba oddzielić odszkodowanie za przejętą nieruchomość od roszczeń za szkody wyrządzone podczas robót. Inny...
Darowizna gruntów rolnych od rodziców dla dziecka może być zwolniona z podatku od spadków i darowizn, jeżeli spełnione są warunki ustawowe. Przy darowiźnie nieruchomości zawieranej u notariusza obdarowany zwykle nie składa...
Jeżeli właściciel ziemi rolnej chce bezpłatnie oddać grunt rolnikowi do uprawy, najczęściej właściwa będzie umowa użyczenia. Jeżeli jednak rolnik ma świadczyć właścicielowi jakikolwiek ekwiwalent, nawet niepieniężny,...
Jeżeli właściciel działki rolnej zmarł, a spadkobierców nie udało się ustalić, grunt nie staje się „niczyj”. Możliwe są zasadniczo dwie drogi: ustalenie właściciela po spadku i ewentualny zakup albo sądowe...
Jeżeli grunt rolny należał do majątku osobistego żony, mąż nie mógł skutecznie go sprzedać bez notarialnego pełnomocnictwa. Sama prywatna umowa albo niedokończone ustalenia bez aktu notarialnego nie przenoszą własności...
Dzierżawca działki rolnej może być inwestorem i uzyskać pozwolenie na budowę siedliska, jeżeli ma wyraźne prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, np. wynikające z umowy dzierżawy lub odrębnej zgody...
Umowa dzierżawy gruntu rolnego co do zasady zakłada czynsz, ale nie musi on mieć formy pieniędzy. Może być świadczeniem w naturze, a przy nieruchomości rolnej możliwe jest także bezczynszowe oddanie gruntu do używania i...
Jeżeli obdarowany zaniedbuje darowane zwierzęta, trzeba działać dwutorowo: osobno ocenić możliwość odwołania darowizny, a osobno zabezpieczyć dobrostan zwierząt w trybie ustawy o ochronie zwierząt. Samo złe prowadzenie...
Decyzję o warunkach zabudowy można przenieść na inną osobę za zgodą dotychczasowego adresata decyzji, ale przy zabudowie zagrodowej obowiązuje dodatkowy warunek: zabudowa musi wejść w skład gospodarstwa rolnego osoby, na...
Długotrwałe użytkowanie ziemi rolnej nie oznacza automatycznie zasiedzenia. Kluczowe jest to, czy osoba korzystająca z gruntu włada nim jak właściciel, czy jako dzierżawca uznający cudze prawo własności. W artykule...
Rolnik może prowadzić agroturystykę bez rejestracji działalności gospodarczej, ale zwolnienie z PIT dla wynajmu pokoi jest węższe: obejmuje maksymalnie 5 pokoi w budynku mieszkalnym położonym na terenie wiejskim w gospodarstwie...
Samo uprawianie cudzego gruntu rolnego za zgodą właściciela co do zasady nie prowadzi do zasiedzenia, bo korzystający jest posiadaczem zależnym, a nie samoistnym. Ryzyko pojawia się wtedy, gdy brak dowodów na udzielenie zgody albo...
Sąsiad może obciąć gałęzie lub owoce zwieszające się z drzewa rosnącego na sąsiednim gruncie, ale co do zasady dopiero po wcześniejszym wyznaczeniu właścicielowi drzewa odpowiedniego terminu do ich usunięcia. Nie daje mu to...
Samosiejki na gruncie rolnym położonym w obszarze chronionego krajobrazu można usuwać tylko po sprawdzeniu, czy rzeczywiście chodzi o przywrócenie gruntu nieużytkowanego do użytkowania rolniczego i czy nie chronią ich przepisy...
Podział działki rolnej w celu sprzedaży jest możliwy, ale trzeba jednocześnie sprawdzić przepisy o podziale nieruchomości oraz ograniczenia w obrocie ziemią rolną. Kluczowe znaczenie mają powierzchnia wydzielanych działek,...
Jeżeli gospodarstwo rolne, ciągniki i maszyny należały do majątku wspólnego małżonków, po śmierci męża najpierw ustala się udział żony w majątku wspólnym, a dopiero udział zmarłego podlega dziedziczeniu. Przy żonie i...
Domownik rolnika może pomagać przy sprzedaży roślin wyprodukowanych w gospodarstwie, ale samo bycie domownikiem nie zastępuje wymogów fitosanitarnych. Przy sprzedaży roślin do sadzenia, zwłaszcza przez internet, potrzebny jest...
Niwelacja działki rolnej nie zawsze wymaga pozwolenia. Jeżeli polega tylko na wyrównaniu gruntu i nie jest elementem budowy, co do zasady nie stanowi robót budowlanych, ale może być oceniana pod kątem stosunków wodnych, ochrony...
Umowa dożywocia może być podstawą przeniesienia własności nieruchomości rolnej, ale nie omija ograniczeń z ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego. Przy gospodarstwie o powierzchni co najmniej 1 ha osoba niebędąca rolnikiem...
Jeżeli spadkodawca zmarł po 14 lutego 2001 r., gospodarstwo rolne co do zasady dziedziczy się na zasadach ogólnych, bez wymogu posiadania kwalifikacji rolniczych. Status nierolnika nie blokuje więc samego nabycia spadku, ale może...
Jeżeli rodzic przekazał gospodarstwo rolne dziecku, a dziecko nie zapewnia mu opieki, nie zawsze można po prostu „zmienić akt notarialny”. Najpierw trzeba ustalić, czy była to darowizna, dożywocie, umowa z następcą...
Budowa drugiego budynku gospodarczego na działce rolnej bez zgłoszenia jest możliwa tylko po spełnieniu ściśle określonych warunków z Prawa budowlanego. Kluczowe jest nie tylko to, że obiekt ma do 150 m2, ale także jego...
Emerytura z ZUS co do zasady nie wyklucza posiadania ani prowadzenia gospodarstwa rolnego. Sam fakt, że emeryt jest właścicielem ziemi rolnej, nie powoduje utraty ani obniżenia emerytury wypłacanej przez ZUS. W artykule...
Zakaz podziału działki w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nie zawsze jest zgodny z prawem. Plan może określać warunki podziału, ale co do zasady nie powinien całkowicie odbierać właścicielowi możliwości...
Od 1 czerwca 2025 r. samo ubezpieczenie w KRUS – także jako domownik rolnika – co do zasady nie wyklucza rejestracji w PUP jako bezrobotny. Zniesiono dawną barierę 2 ha przeliczeniowych przy definicji bezrobotnego, ale...
Działkę rolną o powierzchni 0,13 ha może co do zasady kupić także osoba niebędąca rolnikiem, ponieważ ograniczenia z ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego nie obejmują nieruchomości, których powierzchnia użytków rolnych...
Odziedziczenie gospodarstwa rolnego nie zawsze oznacza podatek, ale aktualne zwolnienie obejmuje przede wszystkim grunty rolne spełniające warunki z ustawy. Ważne są m.in. powierzchnia gospodarstwa, prowadzenie go przez 5 lat oraz...
Spółka z o.o., która wydzierżawia ziemię rolną innemu rolnikowi, co do zasady musi rozliczyć czynsz dzierżawny w CIT. Przychód z dzierżawy nie jest przychodem z własnej działalności rolniczej spółki, nawet gdy dzierżawca...
Wdowa po osobie, która miała świadczenia z ZUS i KRUS, co do zasady nie otrzymuje automatycznie 85% sumy wszystkich wypłat zmarłego. Renta rodzinna jest ustalana według przepisów właściwego systemu, a przy zbiegu świadczeń...
Sam geodezyjny podział działki rolnej na mniejsze części co do zasady nie powoduje automatycznej utraty udziału we wspólnocie gruntowej. Inaczej może być przy sprzedaży, darowiźnie, dziale spadku albo zniesieniu...
Działki rolnej objętej miejscowym planem z oznaczeniem R i zakazem zabudowy nie można zabudować tylko dlatego, że dom ma mieć niewielką powierzchnię albo ma być realizowany na zgłoszenie. Najpierw trzeba sprawdzić zapisy MPZP,...
Po śmierci członka rolniczej spółdzielni produkcyjnej jego członkostwo ustaje z dniem śmierci, a skreślenie z rejestru członków ma skutek od tej daty. Nie oznacza to jednak automatycznej wypłaty udziałów ani przejęcia...
Osobę ubezpieczoną w KRUS można zatrudnić na podstawie umowy o pracę, także na część etatu. Od dnia nawiązania stosunku pracy pracownik podlega jednak obowiązkowym ubezpieczeniom w ZUS, a ubezpieczenie rolnicze w KRUS co do...
KRUS nie wypłaca renty socjalnej — jest to świadczenie z ZUS. Gospodarstwo rolne należące wyłącznie do małżonka nie zawsze wyklucza rentę socjalną, ale znaczenie ma to, czy osoba ubiegająca się o świadczenie jest...
Jeżeli po bliskim krewnym dziedziczysz gospodarstwo lub inną nieruchomość, a spadek jest zadłużony albo nie ma jeszcze spisu inwentarza, nie warto czekać z formalnościami podatkowymi. Dla najbliższej rodziny kluczowe jest...
Jeżeli rolnik prowadzący działalność gospodarczą przekroczył roczny limit należnego podatku dochodowego dla KRUS, nie może dalej łączyć tej działalności z ubezpieczeniem rolniczym na zasadach z art. 5a ustawy. Może...
Gdy KRUS albo gmina nie potwierdzają dawnych składek rolniczych, trzeba zebrać nie tylko dowody wpłat, lecz także dokumenty pośrednie: zaświadczenia, decyzje, nakazy płatnicze, akta gospodarstwa i ewentualne zeznania świadków....
Spóźnienie z zapłatą składki KRUS może mieć różne skutki. Przy ubezpieczeniu obowiązkowym oznacza przede wszystkim zaległość i odsetki, ale przy ubezpieczeniu na wniosek może doprowadzić do ustania ubezpieczenia od...
Zwrot składek KRUS jest możliwy wtedy, gdy składki zostały nadpłacone albo opłacone nienależnie, np. po ustaniu warunków do ubezpieczenia lub po decyzji KRUS stwierdzającej ustanie ubezpieczenia za wcześniejszy okres. Sama...
Jeżeli KRUS odmówił zaliczenia okresu pracy jako domownik rolnika, trzeba sprawdzić nie tylko, czy były opłacane składki, ale przede wszystkim czy w spornym czasie spełnione były ustawowe warunki uznania za domownika i...
Zasiedzenie gospodarstwa rolnego podlega podatkowi od spadków i darowizn, ale przy spełnieniu warunków można skorzystać ze zwolnienia. Sam wiek, emerytura ani pomoc syna przy dopłatach nie wykluczają zwolnienia, jeżeli nabywcy...
Samo przebywanie ze sprawcą kradzieży, znajomość z nim albo przypadkowa pomoc nie oznaczają jeszcze odpowiedzialności karnej. „Współudział” to określenie potoczne — prawnie trzeba odróżnić przede wszystkim...
Osoba ubezpieczona w KRUS może dorabiać, ale forma pracy ma kluczowe znaczenie. Umowa o pracę zasadniczo powoduje objęcie ZUS i wyłączenie z KRUS, natomiast umowa zlecenia pozwala pozostać w KRUS tylko przy spełnieniu limitu...
Nauczyciel może doliczyć pracę w indywidualnym gospodarstwie rolnym do stażu pracy, jeżeli spełnia warunki z ustawy z 20 lipca 1990 r. i prawidłowo udowodni okres pracy. Sam akt notarialny albo zaświadczenie z KRUS zwykle nie...
Po zakończeniu pracy na etacie rolnik lub domownik może wrócić do KRUS, ale Kasa bada, czy w okresie przerwy w ZUS nie powstał wcześniej obowiązek ubezpieczenia rolniczego. Dotyczy to zwłaszcza urlopu bezpłatnego, podczas...
Umowy dzierżawy gruntów rolnych wykorzystywanych na cele rolnicze co do zasady nie trzeba zgłaszać do urzędu skarbowego, a otrzymanego czynszu nie wykazuje się w rocznym PIT, jeżeli dzierżawione grunty stanowią gospodarstwo...
Rolnik lub domownik może co do zasady wykonywać umowę-zlecenie i pozostać w KRUS, jeżeli miesięczny przychód z tej umowy nie przekracza minimalnego wynagrodzenia za pracę. W 2026 r. limit wynosi 4806 zł brutto miesięcznie. Sam...
KRUS może żądać wyjaśnień, gdy umowa nazwana dzierżawą nie przewiduje czynszu, bo zgodnie z art. 693 Kodeksu cywilnego czynsz jest elementem umowy dzierżawy. Sama zapłata podatków i innych ciężarów właścicielskich zwykle...
Do emerytury rolniczej z KRUS co do zasady potrzeba osiągnięcia wieku emerytalnego oraz co najmniej 25 lat, czyli 100 kwartałów, podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu rolników. Okres studiów wyższych nie uzupełnia tego...
Jeżeli po wyjeździe za granicę przestała Pani prowadzić gospodarstwo, należy jak najszybciej wyjaśnić w KRUS, od kiedy ustały przesłanki do ubezpieczenia, i złożyć dokumenty potwierdzające pobyt oraz brak osobistego...
Sprzedaż części gospodarstwa może spowodować utratę obowiązkowego ubezpieczenia w KRUS, jeżeli po transakcji pozostanie nie więcej niż 1 ha przeliczeniowy użytków rolnych albo wystąpi inny tytuł do ubezpieczenia...
Umowę-zlecenie osoby ubezpieczonej w KRUS trzeba ocenić pod kątem zbiegu ubezpieczeń, limitu przychodu i statusu studenta. W 2026 r. rolnik lub domownik może co do zasady pozostać w KRUS przy zleceniu, jeżeli miesięczny przychód...
Rolnik prowadzący działalność gospodarczą, np. w zakresie najmu krótkoterminowego, może co do zasady wynająć prywatną kawalerkę długoterminowo poza tą działalnością. Kluczowe jest jednak to, czy lokal pozostaje w majątku...
Zamiana działek po zmianie miejscowego planu może spowodować obowiązek zapłaty opłaty planistycznej, nawet gdy strony są rodzeństwem. Darowizna na rzecz osoby bliskiej jest oceniana inaczej, ale musi być rzeczywiście...
Zmiana właściciela działki, darowizna albo przeniesienie pozwolenia na budowę nie powodują same z siebie opłaty za zmianę przeznaczenia gruntu. Koszty mogą pojawić się dopiero przy faktycznym wyłączeniu chronionego gruntu z...
Rolnik może zatrudnić współmałżonka na umowę o pracę, jeżeli zatrudnienie jest rzeczywiste: małżonek faktycznie wykonuje pracę, otrzymuje wynagrodzenie i podlega kierownictwu pracodawcy. Sama chęć uzyskania ubezpieczenia w...
Stary dług w KRUS nie zawsze blokuje darowiznę gospodarstwa dzieciom. Trzeba jednak ustalić, czy zaległość nadal istnieje, czy została zabezpieczona hipoteką oraz czy KRUS podejmował czynności, które zawiesiły albo przerwały...
Sam wpis w ewidencji gruntów, że zmarły rolnik był samoistnym posiadaczem udziału w działce, nie przesądza jeszcze, że nie przekazał całego gospodarstwa ani że KRUS może po latach odebrać przyznaną emeryturę rolniczą....
Niechcianych gruntów rolnych nie można jednostronnie „przepisać” na gminę ani Skarb Państwa z pominięciem sprawy spadkowej. Spadkobierca może natomiast odrzucić cały spadek po danej osobie w terminie 6 miesięcy albo...
Renta rodzinna albo wdowia z Niemiec może spowodować ustanie ubezpieczenia w KRUS, jeżeli oznacza ustalone prawo do świadczenia rentowego z instytucji zagranicznej. W takiej sytuacji KRUS nie „wypowiada” ubezpieczenia uznaniowo,...
Rolnik lub domownik ubezpieczony w KRUS może wykonywać umowę-zlecenie i nadal pozostać w KRUS, ale tylko wtedy, gdy spełnia warunki z art. 5b ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Kluczowe są: limit miesięcznego przychodu,...
Rolnik pobierający rentę z KRUS po osiągnięciu wieku emerytalnego powinien sprawdzić uprawnienia zarówno w KRUS, jak i w ZUS. Możliwość pobierania obu emerytur zależy przede wszystkim od daty urodzenia oraz od tego, czy ma...
Rodzice mogą przepisać dom, część siedliska albo gospodarstwo na jedno z dzieci, ale wybór umowy ma kluczowe znaczenie dla zachowku, podatków, KRUS i bezpieczeństwa zamieszkania rodziców. W artykule wyjaśniamy, czym różni...
Właściciel gospodarstwa rolnego może zostać objęty KRUS z mocy ustawy, jeżeli faktycznie prowadzi działalność rolniczą w gospodarstwie powyżej 1 ha przeliczeniowego albo prowadzi dział specjalny produkcji rolnej i nie ma...
Po stwierdzeniu nabycia spadku spadkobierca zna swój udział w majątku, ale nie ma jeszcze wydzielonej konkretnej części pola. Aby samodzielnie uprawiać określony grunt, zwykle trzeba przeprowadzić dział spadku, a przy majątku...
Sama darowizna ziemi rolnej w Polsce, nawet o powierzchni powyżej 1 ha przeliczeniowego, nie powoduje automatycznie obowiązku ubezpieczenia w KRUS. Decydujące jest to, czy obdarowany jest rolnikiem w rozumieniu ustawy: mieszka w...
Po utracie pracy małżonek rolnika nie zawsze może zostać po prostu „dopisany” do KRUS. Decydujące jest to, czy rolnik nadal prowadzi gospodarstwo, czy małżonek faktycznie w nim pracuje i czy nie ma innego tytułu do...
Brata zgłoszonego do KRUS jako domownika można wyrejestrować, jeżeli przestał spełniać ustawowe warunki: nie mieszka w gospodarstwie ani w jego pobliżu, nie pracuje stale w gospodarstwie albo podlega innemu ubezpieczeniu...
Sama decyzja o stwierdzeniu choroby zawodowej u rolnika nie podwyższa automatycznie emerytury KRUS. Może jednak otworzyć drogę do jednorazowego odszkodowania, renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy albo dodatku...
Zawieszona działalność gospodarcza nie musi sama w sobie wykluczać ubezpieczenia w KRUS. Decydują przede wszystkim: posiadanie gospodarstwa obejmującego ponad 1 ha przeliczeniowy użytków rolnych, brak innego tytułu do...
Wynajem 4 pokoi gościnnych w budynku mieszkalnym położonym na wsi może korzystać ze zwolnienia z PIT, jeżeli pokoje znajdują się w gospodarstwie rolnym i są udostępniane osobom przebywającym na wypoczynku. Praca na etacie i...
Żona rolnika może podlegać obowiązkowemu ubezpieczeniu w KRUS, jeżeli mąż jest rolnikiem w rozumieniu ustawy, a ona nie podlega innemu ubezpieczeniu społecznemu i pracuje w gospodarstwie rolnym albo w gospodarstwie domowym...
Przywrócenie rolniczego sposobu użytkowania zalesionej działki nie polega tylko na usunięciu drzew. Jeżeli grunt spełnia ustawową definicję lasu albo jest objęty uproszczonym planem urządzenia lasu, potrzebna może być decyzja...
Wycofanie partii towaru z rynku z powodu niezadeklarowanych alergenów to realne zdarzenie, którego koszt operacyjny i wizerunkowy potrafi zagrozić stabilności całego przedsiębiorstwa. Szacunkowe straty związane z pojedynczym...
Sam status domownika rolnika i zgłoszenie do KRUS nie oznaczają automatycznie prawa do wynagrodzenia za pracę w gospodarstwie. Domownik to osoba bliska rolnikowi, która stale pomaga w gospodarstwie i nie jest z nim związana...
Jeżeli osoba w młodości pracowała w gospodarstwie rodziców, nie zawsze uzyska z KRUS zaświadczenie o opłacaniu za nią składek. Przy pracy sprzed 1 stycznia 1983 r. częściej chodzi o udowodnienie samego okresu pracy po...
Przejęcie działki rolnej od dziadków w drodze umowy dożywocia nie zawsze oznacza, że nowy właściciel od razu może samodzielnie uprawiać ziemię. Jeżeli obowiązuje umowa dzierżawy na czas oznaczony, trzeba ocenić zarówno...
Samo opłacanie podatku rolnego za cudzy grunt nie daje prawa do korzystania z tej ziemi. Może być dopuszczalne tylko w granicach Ordynacji podatkowej, ale nie zastępuje zgody właściciela, umowy dzierżawy, umowy użyczenia ani...
Przy zwykłej emeryturze rolniczej z KRUS od 15 czerwca 2022 r. nie trzeba już sprzedawać, darować ani wydzierżawiać gospodarstwa, aby otrzymywać świadczenie w pełnej wysokości. Inaczej może być przy rencie rolniczej, rencie...
Jeżeli jesteś ubezpieczona w KRUS jako domownik, po przeprowadzce trzeba ponownie ocenić, jak brzmi ustawowa definicja domownika rolnika i czy nadal spełniasz jej warunki. Nie wystarczy samo zameldowanie u rodziców – liczy...
Budynki gospodarcze położone na gruntach rolnych nie zawsze są zwolnione z podatku od nieruchomości. Zwolnienie przysługuje tylko wtedy, gdy budynek leży na gruntach gospodarstwa rolnego i służy wyłącznie działalności...
Samo dzierżawienie gospodarstwa rolnego przez małżonka ani wspólność majątkowa nie powodują, że dom mieszkalny i działka przy nim automatycznie będą objęte wyłącznie podatkiem rolnym. O sposobie opodatkowania decydują...
Udostępnienie gruntu rolnego pod słup lub tablicę reklamową jest co do zasady dzierżawą na cel nierolniczy. Czynsz nie jest wtedy przychodem z działalności rolniczej, lecz przychodem z najmu albo dzierżawy, który trzeba...
Podział działki rolnej z zabudową zagrodową nie zawsze wymaga decyzji administracyjnej, ale jeżeli plan miejscowy przewiduje zabudowę lub wydzielana jest działka pod budynek, najczęściej trzeba przejść procedurę przed...
Rolnik, który zrezygnował ze zwolnienia z VAT, może wrócić do statusu rolnika ryczałtowego dopiero po upływie 3 lat od rezygnacji. Wymaga to pisemnego zawiadomienia naczelnika urzędu skarbowego przed początkiem miesiąca lub...
Składki opłacane w ZUS i KRUS nie zawsze „łączą się” w jedno świadczenie. Dla osób urodzonych po 31 grudnia 1948 r. zasadą jest odrębne ustalanie emerytury z ZUS i emerytury rolniczej, ale przy braku prawa do...
Urząd gminy co do zasady może wydać zaświadczenie dotyczące podatku rolnego, jeżeli żądane fakty wynikają z prowadzonych przez niego ewidencji, rejestrów albo innych danych. Samo ustne stwierdzenie, że „takich...
Jeżeli rolnik otrzymał w akcie notarialnym tylko określone grunty rolne, a dom i budynki gospodarcze zostały przekazane innemu członkowi rodziny, co do zasady nie nabywa on automatycznie prawa do tych budynków. Decyduje przede...
Jeżeli odziedziczona nieruchomość jest w ewidencji gruntów oznaczona jako użytki rolne i przekracza 1 ha albo 1 ha przeliczeniowy, w formularzu SD-Z2 zwykle należy wykazać ją jako gospodarstwo rolne, nawet gdy spadkobierca nie...
Jeżeli ojciec przepisał gospodarstwo na dwoje dzieci w udziałach, np. 2/3 dla brata i 1/3 dla siostry, to samo przekazanie udziałów w gospodarstwie dzieciom nie oznacza jeszcze, że każdy jest właścicielem konkretnego domu, obory...
Rolnik może podjąć pracę na etat, ale umowa o pracę co do zasady powoduje objęcie ubezpieczeniami społecznymi w ZUS i wyłącza dalsze pełne ubezpieczenie w KRUS. Sama powierzchnia gospodarstwa nie blokuje podjęcia pracy poza...
Jeżeli do ewidencji gruntów i budynków została wpisana nowa klasyfikacja gruntu, gmina co do zasady ustala podatek według aktualnych danych z tej ewidencji. Przy osobie fizycznej zwykle nie chodzi o jedną korektę deklaracji za...
Odziedziczenie udziału w gospodarstwie rolnym nie oznacza automatycznie, że każdy spadkobierca musi płacić składki KRUS. Decyduje przede wszystkim faktyczne prowadzenie działalności rolniczej, powierzchnia gospodarstwa, brak...
Działki rolne przekazane jednemu z małżonków w czasie trwania małżeństwa nie zawsze podlegają tym samym zasadom. Zwykła darowizna co do zasady wchodzi do majątku osobistego obdarowanego, ale umowa przekazania gospodarstwa...
Po podziale działki rolnej o rodzaju podatku decyduje przede wszystkim klasyfikacja gruntu w ewidencji gruntów i budynków. Jeżeli grunt jest oznaczony jako użytek rolny, co do zasady podlega podatkowi rolnemu, ale oznaczenia B albo...
Siostra może zgłosić Cię do ubezpieczenia w KRUS jako domownika tylko wtedy, gdy spełniasz wszystkie ustawowe warunki: jesteś osobą bliską rolnikowi, masz co najmniej 16 lat, stale pracujesz w jej gospodarstwie, nie jesteś jej...
Od 1 czerwca 2025 r. samo posiadanie gospodarstwa rolnego powyżej 2 ha przeliczeniowych nie wyklucza już automatycznie statusu osoby bezrobotnej. Nadal trzeba jednak spełnić warunki rejestracji, nie mieć stałego źródła dochodu i...
Umowa przedwstępna sprzedaży działki rolnej nie traci znaczenia po śmierci sprzedającego. Co do zasady zobowiązania majątkowe zmarłego przechodzą na spadkobierców, a kupujący może dochodzić zawarcia umowy przyrzeczonej,...
Ustna zgoda właściciela na uprawianie pola zwykle oznacza korzystanie zależne, a nie posiadanie samoistne potrzebne do zasiedzenia. Problem pojawia się wtedy, gdy po latach nie ma dowodów, że rolnik korzystał z gruntu tylko za...
Rolnik ubezpieczony w KRUS może pomagać małżonkowi w firmie, ale tylko pomoc okazjonalna i uboczna zwykle nie tworzy tytułu do ZUS. Stała, zorganizowana i istotna praca przy działalności może oznaczać status osoby...
Zakup kilku przylegających działek rolnych trzeba ocenić według ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego: znaczenie ma powierzchnia nieruchomości rolnej, status nabywcy, relacja ze zbywcą oraz to, czy grunty mają trafić do...
Sprzedaż działki rolnej o powierzchni 0,98 ha spółce z o.o. jest co do zasady możliwa bez zgody Dyrektora Generalnego KOWR na nabycie, ponieważ chodzi o nieruchomość rolną mniejszą niż 1 ha. Nie oznacza to jednak pełnej...
Rezygnacja z KRUS zależy od tego, czy ubezpieczenie trwa na wniosek, czy z mocy ustawy. Sam udział w projekcie unijnym lub chęć uzyskania statusu osoby biernej zawodowo nie zawsze wystarczy do wyrejestrowania. W artykule...
Sprzedaż nieruchomości o powierzchni 0,6411 ha, w której użytki rolne mają 0,4776 ha, a resztę stanowią sprzedaż nieużytków i lasu, jest możliwa, ale trzeba osobno ocenić część rolną i część leśną. Taka...
Zakup działki rolnej od osoby zadłużonej wobec KRUS nie jest automatycznie zakazany, ale wymaga dokładnego sprawdzenia księgi wieczystej, wzmianek, zaświadczeń z KRUS i innych urzędów oraz ograniczeń dotyczących obrotu ziemią...
Sprzedaż całego gospodarstwa lub działki rolnej objętej współwłasnością wymaga zgody wszystkich współwłaścicieli. Gdy z jednym z nich nie ma kontaktu, samo powołanie kuratora nie zastępuje automatycznie jego zgody, ale...
Obywatel państwa UE, EOG albo Szwajcarii co do zasady nie potrzebuje zezwolenia MSWiA na zakup nieruchomości w Polsce, także nieruchomości rolnej. Nie oznacza to jednak pełnej swobody, ponieważ przy ziemi rolnej nadal trzeba...
Dzierżawa gruntów rolnych otrzymanych w darowiźnie nie zawsze powoduje utratę zwolnienia z podatku od spadków i darowizn. Kluczowe jest to, z jakiego zwolnienia skorzystano w akcie notarialnym: rodzinnego z art. 4a ustawy czy...
Renta rolnicza z tytułu niezdolności do pracy może być wypłacana w ograniczonej wysokości, jeżeli KRUS uzna, że rencista nadal prowadzi działalność rolniczą. O częściowym zawieszeniu nie powinien jednak decydować...
Osoba niebędąca rolnikiem może kupić nieużytki rolne, grunt rolny albo teren z samosiejkami, ale przy powierzchni 1 ha lub większej trzeba sprawdzić ograniczenia z ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego, ewentualną zgodę KOWR...
Po zakończeniu działów specjalnych produkcji rolnej rolnik może stracić obowiązkowy tytuł do KRUS, zwłaszcza gdy nie ma gospodarstwa powyżej 1 ha przeliczeniowego. Nie zawsze oznacza to jednak koniec ubezpieczenia...
Zwiększenie rolne może podwyższyć emeryturę z ZUS, jeśli ubezpieczony opłacał składki w KRUS, ale nie ma ustalonego prawa do emerytury rolniczej. Nie jest to jednak automatyczne doliczenie każdego okresu związanego z KRUS...
Długoletnie korzystanie z pasa gruntu może prowadzić do zasiedzenia, ale tylko wtedy, gdy posiadacz zachowuje się jak właściciel, a nie jedynie korzysta z ziemi za zgodą właściciela. W artykule wyjaśniamy, kiedy po 20 albo 30...
Renta rolnicza z KRUS może być wypłacana w pełnej albo ograniczonej wysokości zależnie od tego, czy rencista rzeczywiście zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej. Kluczowe znaczenie ma nie tylko własność ziemi, ale...
Sam wpis w ewidencji gruntów jako „posiadanie samoistne” nie przesądza jeszcze o własności. Aby uregulować stan prawny dawnych gruntów rolnych, trzeba wykazać przed sądem, że w dniu 4 listopada 1971 r. spełnione...
Działkę zagrodową lub działkę częściowo rolną i częściowo budowlaną o powierzchni 80 arów można co do zasady sprzedać osobie niebędącej rolnikiem bez zgody KOWR, ponieważ obecnie zgoda Dyrektora Generalnego KOWR jest...
Praca za granicą nie przekreśla automatycznie prawa do emerytury rolniczej. Dla KRUS kluczowe są wiek emerytalny, co najmniej 25 lat ubezpieczenia emerytalno-rentowego rolników oraz to, czy praca poza Polską przerwała ubezpieczenie...
Rolnik, który podejmuje pracę na podstawie umowy o pracę, co do zasady podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym w ZUS i nie może jednocześnie pozostawać w pełnym ubezpieczeniu społecznym rolników w KRUS. Samo dalsze...
Brakujące okresy ubezpieczenia w KRUS nie zawsze można uzupełnić przez proste opłacenie składek po latach. Możliwe jest natomiast wystąpienie do KRUS o ustalenie podlegania ubezpieczeniu lub o zaliczenie określonych okresów...
Praca lub wieloletni pobyt za granicą nie zawsze przekreślają prawo do emerytury rolniczej z KRUS. Kluczowe jest to, czy rolnik rzeczywiście podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu w KRUS przez wymagane 25 lat i czy w tym czasie...
Zakup ziemi rolnej od rodzica wymaga aktu notarialnego i dokładnego sprawdzenia stanu prawnego nieruchomości. Jeżeli kupującym jest dziecko sprzedającego, czyli osoba bliska w rozumieniu ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego, co...
Zakup ziemi z siedliskiem o powierzchni 2,98 ha przez osobę niebędącą rolnikiem jest możliwy, ale co do zasady wymaga zgody Dyrektora Generalnego KOWR, chyba że zachodzi ustawowy wyjątek albo nieruchomość nie podlega...
Jeżeli dzierżawca bez zgody wydzierżawiającego poddzierżawił grunt albo oddał go osobie trzeciej do używania, właściciel może wypowiedzieć dzierżawę bez zachowania terminów wypowiedzenia. Inaczej ocenia się zmianę...
Sam fakt zawarcia małżeństwa z obywatelem Niemiec nie powoduje utraty ubezpieczenia w KRUS przez rolniczkę, jeżeli nadal prowadzi gospodarstwo rolne w Polsce i nie powstaje inny tytuł do ubezpieczenia. W praktyce warto jednak...
Sprzedaż siedliska osobie, która nie jest rolnikiem, zależy przede wszystkim od tego, czy nieruchomość jest w świetle prawa nieruchomością rolną oraz jaka jest jej powierzchnia. Samo określenie działki jako siedliska, decyzja...
Sam meldunek nie przesądza o prawie do ubezpieczenia w KRUS jako domownik rolnika. Decydujące jest to, czy osoba bliska rolnikowi faktycznie spełnia ustawowe warunki: mieszka z rolnikiem, na terenie gospodarstwa albo w bliskim...
Rolnik ubezpieczony w KRUS może wykonywać umowę-zlecenie i nadal podlegać ubezpieczeniu rolniczemu, ale tylko przy spełnieniu warunków z art. 5b ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. W 2026 r. kluczowy limit przychodu...
Praca w gospodarstwie rodzinnym może mieć znaczenie dla emerytury rolniczej, ale nie każda pomoc u rodziców jest dzierżawą. Trzeba wykazać konkretny tytuł: podleganie ubezpieczeniu rolniczemu jako domownik albo rzeczywistą...
Współwłaściciel działki rolnej może co do zasady sprzedać swój udział bez zgody pozostałych współwłaścicieli, ale sprzedaż całej nieruchomości wymaga porozumienia wszystkich właścicieli albo rozstrzygnięcia sądu. W...
Sama współwłasność gospodarstwa rolnego nie przesądza dziś automatycznie o odmowie rejestracji jako osoba bezrobotna. Od 1 czerwca 2025 r. obowiązuje nowa ustawa o rynku pracy i służbach zatrudnienia, w której kluczowe są...
Dzierżawa ziemi rolnej przez nauczyciela co do zasady nie obniża przyszłej emerytury z ZUS. Ważne jest jednak, czy dzierżawca nadal podlega ubezpieczeniom z tytułu pracy, czy po przyznaniu emerytury rozwiąże stosunek pracy z...
Praca w gospodarstwie rolnym rodziców sprzed 1 stycznia 1983 r. może pomóc w sprawie emerytury z ZUS, ale nie zawsze daje prawo do zwiększenia świadczenia. Co do zasady ZUS może uwzględnić taki okres jako okres uzupełniający,...
Osoba niebędąca rolnikiem może kupić działkę rolno-budowlaną, ale trzeba najpierw ustalić, czy w świetle ustawy jest to nieruchomość rolna, jaka jest powierzchnia użytków rolnych oraz co przewiduje miejscowy plan...
Podział działki rolnej na części mniejsze niż 0,3000 ha co do zasady nie jest dopuszczalny tylko dlatego, że współwłaściciele chcą wyjść ze współwłasności. Sąd może odmówić zatwierdzenia mapy podziałowej, jeżeli...
Nierolnik może kupić grunt rolny pod farmę fotowoltaiczną, ale przy nieruchomości rolnej o powierzchni co najmniej 1 ha zwykle potrzebna będzie zgoda KOWR albo zastosowanie jednego z wyjątków ustawowych. Sama inwestycja w...
Do doliczenia okresów pracy w gospodarstwie rolnym w sprawie prowadzonej przez KRUS trzeba przedstawić przede wszystkim dokumenty potwierdzające pracę, prowadzenie gospodarstwa, podleganie ubezpieczeniu rolniczemu i opłacanie...
Darowizna ziemi od rodziców na rzecz dziecka co do zasady może być korzystna podatkowo, zwłaszcza gdy umowa jest zawierana u notariusza. Trzeba jednak sprawdzić nie tylko podatek od spadków i darowizn, ale także przepisy o obrocie...
Praca w gospodarstwie rolnym rodziców może w określonych sytuacjach uzupełnić ogólny staż emerytalny, jeżeli była wykonywana po ukończeniu 16 lat, przed 1 stycznia 1983 r. i w wymiarze przekraczającym połowę pełnego wymiaru...
Dzierżawca gruntu z KOWR nie ma roszczenia o sprzedaż dzierżawionej nieruchomości. Pierwszeństwo nabycia działa dopiero wtedy, gdy KOWR sam przeznaczy grunt do sprzedaży i skieruje do uprawnionego pisemne zawiadomienie. W...
Co do zasady właściciel, który nabył nieruchomość rolną, przez 5 lat powinien prowadzić gospodarstwo osobiście i nie może w tym czasie oddać ziemi w dzierżawę bez podstawy prawnej. W praktyce rozwiązaniem jest wniosek do...
Jeżeli działka objęta pomocą na zalesienie została przepisana na inną osobę, trzeba sprawdzić, czy nadal trwało zobowiązanie zalesieniowe i czy nowy właściciel złożył w ARiMR wymagany wniosek transferowy. Brak zgłoszenia...
Sprzedaż działek powstałych po sądowym zniesieniu współwłasności działki rolnej trzeba oceniać osobno pod kątem ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego, opłaty adiacenckiej i PIT. Kluczowe znaczenie mają: powierzchnia...
Przy ustnej dzierżawie gruntu rolnego zawartej na dłużej niż rok, bez zachowania formy pisemnej, umowę traktuje się zasadniczo jako zawartą na czas nieoznaczony. W takiej sytuacji, jeżeli strony nie ustaliły inaczej, dzierżawę...
Dom wybudowany na dzierżawionym gruncie gminnym co do zasady nie staje się własnością dzierżawcy. Jeżeli budynek jest trwale związany z gruntem, stanowi część składową nieruchomości i należy do właściciela gruntu, chyba...
Przekazanie części gospodarstwa konkubentowi, zmiana przeznaczenia działki rolnej klasy IIIb i zachowanie dopłat z ARiMR wymagają osobnej analizy planistycznej, rolnej i cywilnoprawnej. Samo wpisanie korzystnej funkcji w planie...
Przy notarialnej umowie przedwstępnej sprzedaży działki kupujący może w sądzie żądać zawarcia umowy przyrzeczonej, jeżeli umowa spełnia wymagania ważności umowy sprzedaży. W sprawach dotyczących gruntów rolnych trzeba...
Jeżeli nabywca nieruchomości rolnej albo udziału w takiej nieruchomości chce przenieść własność przed upływem 5 lat od nabycia, co do zasady potrzebuje zgody Dyrektora Generalnego KOWR. Dotyczy to również sytuacji, gdy w...
Po zakupie gruntów rolnych osoba fizyczna co do zasady ma 14 dni na złożenie informacji o gruntach IR-1 do właściwej gminy. Jeżeli kupiłeś nieruchomość rolną o powierzchni około 1 ha, samo nabycie nieruchomości rolnej...
Wymeldowanie z polskiego adresu nie odbiera prawa własności gospodarstwa ani samego prawa do korzystania z gruntów. Może jednak mieć znaczenie dla statusu rolnika indywidualnego, ubezpieczenia w KRUS i spełniania warunków dopłat,...
Sprzedaż wydzielonej części działki rolnej należącej do kilku współwłaścicieli wymaga udziału wszystkich właścicieli albo ich pełnomocników. Jeden współwłaściciel może samodzielnie zobowiązać się co najwyżej do...
Likwidowana rolnicza spółdzielnia produkcyjna co do zasady nie musi zamieszczać ogłoszenia o sprzedaży majątku tylko dlatego, że sprzedaje grunty, maszyny albo mieszkania. Obowiązek ogłoszenia może jednak wynikać ze statutu,...
Po nabyciu ziemi rolnej za zgodą KOWR obowiązek zamieszkiwania w odpowiedniej gminie trzeba co do zasady realizować od dnia nabycia, a nie dopiero pod koniec 5-letniego okresu. Samo późniejsze zameldowanie nie usuwa automatycznie...
Sprzedaż ziemi rolnej na raty jest możliwa, ale powinna być dobrze zabezpieczona. Sama umowa sprzedaży nieruchomości wymaga aktu notarialnego, a przy gruncie rolnym notariusz musi dodatkowo sprawdzić ograniczenia z ustawy o...
Przy zwykłej dzierżawie prywatnego gruntu rolnego podatnikiem podatku rolnego pozostaje co do zasady właściciel albo współwłaściciele gruntu. Sam zapis w umowie, że podatek będzie płacił dzierżawca, nie wiąże gminy....
Sprzedaż ziemi rolnej przed upływem 5 lat od nabycia może co do zasady podlegać PIT, ale przy gruntach wchodzących w skład gospodarstwa rolnego często można skorzystać ze zwolnienia podatkowego. W artykule wyjaśniamy, kiedy...
Gmina może w projekcie miejscowego planu przeznaczyć działkę pod las nawet wtedy, gdy w ewidencji gruntów figuruje ona jako grunt orny, ale nie może robić tego dowolnie. Ustalenia planu muszą mieścić się w granicach prawa,...
Sprzedaż lub zakup ziemi rolnej trzeba ocenić według powierzchni użytków rolnych, statusu nabywcy, przeznaczenia w planie miejscowym, dzierżawy, decyzji WZ oraz możliwych uprawnień KOWR. Inaczej wygląda transakcja przy użytkach...
Od 1 czerwca 2025 r. samo posiadanie przez męża gospodarstwa rolnego, nawet powyżej 2 ha przeliczeniowych, nie wyklucza już rejestracji w powiatowym urzędzie pracy jako osoba bezrobotna. Żona rolnika może zarejestrować się po...
Dzierżawa ziemi, samo posiadanie gruntu rolnego ani samo małżeństwo z rolnikiem nie przesądzają automatycznie o KRUS. Decyduje przede wszystkim faktyczne prowadzenie działalności rolniczej, stała praca w gospodarstwie,...
Rolnik może zatrudnić pracownika, zleceniobiorcę albo pomocnika przy zbiorach. Samo zatrudnienie innej osoby nie odbiera rolnikowi ubezpieczenia w KRUS, ale wymaga prawidłowego wyboru umowy oraz rozliczeń wobec ZUS, KRUS i urzędu...
Wsteczne objęcie ubezpieczeniem w KRUS jest możliwe tylko wtedy, gdy w minionym okresie rolnik, małżonek rolnika albo domownik rzeczywiście spełniał ustawowe warunki ubezpieczenia rolniczego. Nie można po prostu kupić...
Osoba niebędąca rolnikiem co do zasady może rozpocząć chów lub hodowlę zwierząt na nieruchomości rolnej, ale musi mieć tytuł prawny do korzystania z miejsca prowadzenia hodowli i spełnić obowiązki dotyczące zwierząt,...
Praca rolnika za granicą może spowodować ustanie ubezpieczenia w KRUS, zwłaszcza gdy za granicą powstaje obowiązkowy tytuł do ubezpieczenia jako pracownik, samozatrudniony albo osoba prowadząca działalność. Zmianę należy...
Przepisanie gospodarstwa rolnego na siostrzeńca lub bratanka najczęściej odbywa się przez darowiznę w formie aktu notarialnego. Koszty zależą od wartości gospodarstwa, treści księgi wieczystej, stopnia pokrewieństwa oraz tego,...
Na działce rolnej objętej miejscowym planem nie wystarczy samo zgłoszenie budowy domków letniskowych. Jeżeli MPZP dopuszcza tylko produkcję rolną i zabudowę zagrodową, urząd może wnieść sprzeciw do zgłoszenia budowy...
Rolnik ubezpieczony w KRUS może dorabiać na umowę o dzieło, jeżeli umowa rzeczywiście dotyczy wykonania konkretnego rezultatu, np. projektu ogrodu, a nie stałego świadczenia usług. Sama umowa o dzieło co do zasady nie jest...
Emerytura lub renta rolnicza z KRUS za miesiąc, w którym zmarł świadczeniobiorca, co do zasady może zostać wypłacona jako niezrealizowane świadczenie, jeżeli nie została pobrana przez osobę uprawnioną. Nie decyduje sam dzień...
Przekazanie gospodarstwa rolnego jednemu z dzieci nie oznacza automatycznej spłaty rodzeństwa. O tym, czy można żądać zachowku, decyduje przede wszystkim treść aktu notarialnego: darowizna, dożywocie albo szczególna umowa...
Nabycie udziału w nieruchomości rolnej zależy przede wszystkim od powierzchni gruntu, statusu nabywcy i tego, czy zbywca jest osobą bliską. Przy działce rolnej o powierzchni 0,5 ha zgoda Dyrektora Generalnego KOWR co do zasady nie...
Opłacanie składek w KRUS i ZUS nie oznacza automatycznie wyboru tylko jednej emerytury ani prawa do zwrotu składek rolniczych. O wypłacie jednego albo dwóch świadczeń decydują przede wszystkim data urodzenia, wymagany staż...
Brakujących lat do emerytury rolniczej co do zasady nie można po prostu „dokupić” ani opłacić po latach. Inaczej traktuje się jedynie zaległe składki za okres, w którym dana osoba faktycznie podlegała ubezpieczeniu w...
Emerytura rolnicza z KRUS wymaga nie tylko osiągnięcia wieku emerytalnego, ale także odpowiednio długiego stażu ubezpieczeniowego. Osoba, która nie ma co najmniej 25 lat, czyli 100 kwartałów ubezpieczenia emerytalno-rentowego w...
Brak pisemnej umowy dzierżawy nie oznacza automatycznie, że rolnik zasiedzi cudzą ziemię. Ryzyko rośnie wtedy, gdy właściciel nie ma dowodów dzierżawy, a korzystający z gruntu zaczyna zachowywać się jak właściciel....
Przy ubezpieczeniu w KRUS kluczowe znaczenie ma co do zasady powierzchnia powyżej 1 ha przeliczeniowego, a nie sam 1 ha fizyczny. Po sprzedaży ziemi i zejściu do 1 ha przeliczeniowego lub mniej ubezpieczenie obowiązkowe zwykle...
Renta rolnicza z KRUS może zostać częściowo zawieszona, jeżeli rencista prowadzi działalność rolniczą. W praktyce znaczenie ma także to, czy sam rencista albo jego małżonek jest właścicielem, współwłaścicielem lub...
Od 1 czerwca 2025 r. samo posiadanie gospodarstwa przez rolnika ani podleganie ubezpieczeniu społecznemu rolników nie wyklucza już automatycznie rejestracji w PUP. Małżonek rolnika musi jednak spełniać ogólne warunki statusu...
Opłata adiacencka po podziale działki może zostać naliczona, gdy podział dokonany na wniosek właściciela podniósł wartość nieruchomości, a gmina miała obowiązującą uchwałę określającą stawkę tej opłaty. Sama...
Zmiana oznaczenia działki w ewidencji gruntów i budynków może nastąpić bez zgody właściciela, zwłaszcza w ramach modernizacji EGiB albo aktualizacji danych na podstawie dokumentów geodezyjnych. Sama zmiana wpisu nie oznacza...
Rolnik ubezpieczony w KRUS może zawrzeć prawidłową umowę o dzieło, jeżeli jej przedmiotem jest konkretny, sprawdzalny rezultat. Taka umowa co do zasady nie jest tytułem do składek ZUS i sama nie powoduje utraty ubezpieczenia...
Ustne ustalenia dotyczące użytkowania ziemi rolnej mogą być ważną umową dzierżawy albo użyczenia. Od tej kwalifikacji zależy, czy właściciel może nagle odebrać pole, żądać zapłaty za poprzednie lata albo uniemożliwić...
Dzierżawca gruntu rolnego może mieć ustawowe prawo pierwokupu, ale tylko wtedy, gdy spełnia warunki z ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego i nadal ma status dzierżawcy w momencie sprzedaży. Sam fakt wieloletniego korzystania z...
Zasiłek macierzyński z KRUS przysługuje osobie podlegającej ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu rolników, m.in. matce albo ojcu dziecka, osobie przysposabiającej dziecko lub przyjmującej je na wychowanie. Aktualnie wynosi 1000 zł...
Zasiedzenie działki rolnej jest możliwe, jeżeli osoba włada gruntem nieprzerwanie jak właściciel przez 20 lat w dobrej wierze albo przez 30 lat w złej wierze. Od 5 października 2023 r. nie obowiązuje już ograniczenie, zgodnie z...
Utwardzenie terenu na działce rolnej nie jest tak proste jak na działce budowlanej. Jeżeli trwałe utwardzenie oznacza wyłączenie gruntu z produkcji rolnej albo wykonanie robót budowlanych poza zwolnieniem z Prawa budowlanego,...
Same kwalifikacje rolnicze, np. ukończenie studiów podyplomowych z zakresu rolnictwa albo kursu ROL.04, zwykle nie wystarczą do zakupu ziemi rolnej o powierzchni co najmniej 1 ha. Bez zgody KOWR taką nieruchomość może co do zasady...
Kupno domu na działce rolnej jest możliwe, ale zasady transakcji zależą przede wszystkim od powierzchni gruntu, jego przeznaczenia w planie miejscowym, statusu kupującego oraz dokumentów sprzedającego.W artykule wyjaśniamy, kiedy...
Rolnik, który spełnia warunki do emerytury z KRUS, co do zasady nie musi dziś sprzedawać, przekazywać ani wydzierżawiać gospodarstwa, aby otrzymywać emeryturę rolniczą w pełnej wysokości. Od 15 czerwca 2022 r. samo...
Zmiana lasu na grunt rolny jest możliwa, ale tylko wyjątkowo: właściciel musi wykazać szczególnie uzasadnioną, aktualną i obiektywną potrzebę, a nie wyłącznie chęć sprzedaży działki, budowy domu czy uporządkowania wpisu...
Wyłączenie gruntu z produkcji rolnej przy budowie domu wymaga odróżnienia dwóch etapów: przeznaczenia gruntu pod zabudowę oraz faktycznego rozpoczęcia użytkowania nierolniczego. Decyzja o warunkach zabudowy nie zastępuje...
Sprzedaż ziemi rolnej otrzymanej w darowiźnie przed upływem 5 lat jest możliwa, ale trzeba osobno ocenić ograniczenia z ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego oraz skutki podatkowe w PIT.W artykule wyjaśniamy, kiedy potrzebna jest...
KRUS może ustalić podleganie ubezpieczeniu od dnia, w którym rolnik spełnił ustawowe warunki, ale żądanie zapłaty składek jest ograniczone przedawnieniem. Co do zasady należności z tytułu składek przedawniają się po 5...
Darowiznę gospodarstwa rolnego można odwołać tylko w wyjątkowych sytuacjach, przede wszystkim wtedy, gdy obdarowany dopuścił się wobec darczyńcy rażącej niewdzięczności. Sam konflikt rodzinny, rozwód obdarowanego, brak...
Dzierżawa gruntu rolnego osobie niebędącej rolnikiem jest co do zasady możliwa, ale trzeba najpierw sprawdzić, czy właściciel nie jest związany ograniczeniem po nabyciu ziemi rolnej, zwłaszcza zakazem oddania jej w posiadanie...
Ugorowanie ziemi samo w sobie nie musi oznaczać naruszenia zasad dopłat, jeżeli grunt nadal spełnia warunki kwalifikującego się hektara i jest utrzymywany zgodnie z wymaganiami WPR. Problem powstaje wtedy, gdy dzierżawca...
Zmiana właściciela gruntu rolnego nie kończy automatycznie wcześniejszej dzierżawy, także wtedy, gdy umowa była ustna. Nowy właściciel co do zasady wstępuje w miejsce poprzedniego wydzierżawiającego i powinien uporządkować...
Sprzedaż gospodarstwa po otrzymaniu premii dla młodego rolnika jest możliwa dopiero po sprawdzeniu dwóch niezależnych ograniczeń: obowiązków wobec ARiMR oraz zasad obrotu ziemią rolną wynikających z ustawy o kształtowaniu...
Dopłaty bezpośrednie z ARiMR przysługują co do zasady temu rolnikowi, który faktycznie dysponuje gruntem i prowadzi na nim działalność rolniczą, a nie wyłącznie właścicielowi wpisanemu w księdze wieczystej. Samo opłacanie...
Zakup działki rolnej wiąże się z szeregiem ograniczeń prawnych, których nie można pominąć na etapie planowania transakcji. W przeciwieństwie do standardowych nieruchomości gruntowych, obrót ziemią rolną podlega szczególnej...
Rosnąca popularność e-deklaracji sprawia, że roczne rozliczenie podatku można dziś złożyć bez wychodzenia z domu, co ma szczególne znaczenie dla osób prowadzących gospodarstwa rolne i działalność poza rolnictwem. W...
Numer działki to jedna z najważniejszych informacji dotyczących nieruchomości gruntowej. Bez niego trudno sprawdzić księgę wieczystą, przeanalizować plan zagospodarowania czy rozpocząć jakiekolwiek formalności budowlane. W...
Cyfryzacja rozliczeń podatkowych w Polsce przyspiesza, a jednym z najważniejszych elementów tej zmiany jest Krajowy System e-Faktur. Nowe regulacje sprawiają, że przedsiębiorcy coraz częściej zadają pytania o to, od kiedy KSeF...
Prowadzenie gospodarstwa rolnego wymaga nie tylko wiedzy i doświadczenia w produkcji rolnej, lecz także umiejętności zarządzania finansami. W ostatnich latach wielu rolników mierzy się z rosnącymi kosztami prowadzenia...
Zakup działki to poważna decyzja, która często wiąże się z dużym wydatkiem i długofalowymi planami. Na pierwszy rzut oka teren może wydawać się atrakcyjny - dobra lokalizacja, korzystna cena, spokojna okolica. Jednak o...
Ustalenie, kto jest właścicielem konkretnej działki, to jedna z najczęstszych potrzeb osób zainteresowanych rynkiem nieruchomości. Czasem chodzi o zakup gruntu, czasem o sprawy sąsiedzkie, innym razem o weryfikację stanu prawnego...
Uprawnienia rolnicze przestały być wyłącznie formalnością. W wielu sytuacjach decydują o dostępie do ziemi, środków publicznych i możliwości prowadzenia gospodarstwa. Prawo coraz częściej wymaga potwierdzonych kwalifikacji,...
Uprawa ziemniaków od wieków odgrywa ważną rolę w rolnictwie, a sposób ich sadzenia zmieniał się wraz z rozwojem techniki. Tam, gdzie dawniej dominowała praca ręczna i proste narzędzia, dziś coraz większe znaczenie mają...
MT: Bezpieczeństwo i ubezpieczenie pracowników w rolnictwie MD: Dowiedz się, jak dbać o bezpieczeństwo i ubezpieczenie pracowników w gospodarstwach rolnych – wszystko, co naprawdę ma znaczenie dla nowoczesnego rolnika.
Krajowy System e-Faktur (KSeF) to nowoczesna platforma Ministerstwa Finansów, umożliwiająca wystawianie, odbieranie i przechowywanie faktur ustrukturyzowanych w formacie XML. System usprawnia proces fakturowania, zwiększa...
Czy wiesz, że regularna diagnostyka to Twój najlepszy sojusznik w walce z kosztownymi przestojami maszyn rolniczych? Zamiast czekać na awarię, możesz aktywnie zarządzać zdrowiem swojego sprzętu, oszczędzając czas i pieniądze....
Pożyczka pod zastaw działki zawsze budzi emocje – zwłaszcza u osób, które rozważają taki krok po raz pierwszy. W tym modelu to właśnie działka pełni rolę zabezpieczenia, stanowiąc konkretną gwarancję spłaty...
Ekstremalne zjawiska atmosferyczne, wzrost kosztu zakupu nawozów czy niższe od oczekiwanych ceny produktów rolnych w skupie – to kilka z wielu czynników, które mogą spowodować, że rolnik popadnie w finansowe tarapaty....
Legalne przekształcenie gruntów rolnych oraz przeprowadzenie prac wiązanych z wyrównaniem terenu jest możliwe tylko w konkretnych sytuacjach. Zanim podejmiesz jakiekolwiek działania w tym zakresie, powinieneś zapoznać się z...
Rolnictwo to nie tylko serce naszej gospodarki, ale także ważny element w walce ze zmianami klimatycznymi. Choć sektor ten jest niezbędny do produkcji żywności, to jednocześnie odpowiada za znaczącą część emisji gazów...
Przyczepa rolnicza to jeden z najważniejszych elementów wyposażenia gospodarstwa, który ma bezpośredni wpływ na efektywność transportu i przewożenia ładunków. Właściwie dobrana zabudowa do przyczepy może znacząco...
Opryskiwacze polowe to jedne z najważniejszych urządzeń w nowoczesnym rolnictwie, umożliwiające precyzyjne i skuteczne stosowanie środków ochrony roślin, nawozów płynnych czy regulatorów wzrostu. Jednak, jak każde urządzenie...
Jesteś rolnikiem? Na pewno zdajesz sobie sprawę z tego, że jesteś narażony na duże ryzyko – klęski żywiołowe, wypadki przy pracy, uszkodzenia sprzętu. Odpowiednio dobrane ubezpieczenie pomoże Ci na wypadek wystąpienia...
Współczesny handel częściami rolniczymi wymaga zaawansowanych rozwiązań technologicznych, które usprawniają proces zakupowy i zwiększają komfort klientów. ZENOX.pl wprowadził szereg innowacyjnych narzędzi, które...
Jesteś rolnikiem i zastanawiasz się, czy zaszły jakieś zmiany w zakresie obowiązkowych ubezpieczeń rolnika w 2024 rok? Które ubezpieczenie trzeba wykupić? Jaki powinien być zakres polisy rolnika? Sprawdź.
Poruszanie się po terenie rolnictwa może być skomplikowane, szczególnie w przypadku osób, które dopiero zaczynają swoją przygodę z tą dziedziną. Istnieje wiele aspektów, które należy wziąć pod uwagę, od wyboru...