Kategoria: KRUS

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z KRUS?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Działalność gospodarcza składki KRUS i emerytura z ZUS

Katarzyna Brzozowska • Opublikowane: 2018-03-16

Urodziłem się w 1952 r. Jest rolnikiem ubezpieczonym w KRUS. Od 2004 r. do 2010 r. prowadziłem działalność gospodarczą (sklep na wsi) i przez ten czas płaciłem składkę emerytalno-rentową w podwójnej wysokości. Co z tego będę miał przy ubieganiu się o emeryturę w KRUS albo w ZUS? Z KRUS otrzymałem już decyzję o przyznaniu emerytury. Natomiast w ZUS wydano mi decyzję o ustaleniu kapitału początkowego (okresy składkowe – 21 lat, 1 miesiąc, 19 dni). Dodam, że w ZUS nie zgłosiłem okresu prowadzenia działalności gospodarczej. Złożyłem wniosek o emeryturę w ZUS i zastanawiam się, czy zostanie uwzględniona działalność gospodarcza, kiedy to płaciłem podwójne składki w KRUS. Jak te kwestie wyglądają w świetle przepisów?

Katarzyna Brzozowska

»Wybrane opinie klientów

Dziękuję za pomoc.
Jacek
Wszystkie moje wątpliwości zostały rozwiane, fachowa i wyczerpująca odpowiedź na każde moje pytanie. Jestem bardzo zadowolony z usługi! :)
Michał
Dziękuję za szybką odpowiedź. Super, ze znalazłam ePorady24. Duża pomoc w krótkim czasie.
Mariola, 58 lat, księgowa
Bardzo szybka odpowiedź
Maria
Do skorzystania z usługi zachęciłam mnie: OSZCZĘDNOŚĆ CZASU (bez umawiania się na konkretny dzień, godzinę, miejsce, stres czy zdążę).Często po jakiejś rozmowie-poradzie, po wyjściu nasuwają się nowe pytania, które przy tradycyjnej wizycie pozostawiają niedosyt, trzeba by było się jeszcze raz umówić, tracić czas, aby uzyskać odpowiedzi, przy tej formie pomocy mam możliwość ponownie zadać pytanie, nawet nie musiałam dopłacać.Ponadto, łatwiej mi zadawać pytania na piśmie, gdyż pisząc rozważam co piszę i dobieram słowa a przy wizycie face to face gdy pojawia się emocje to czasem poddaję się im i zbaczam z tematu. Bardzo, bardzo dziękuję Panu Michałowi.
Elżbieta, 62 lata, emeryt

Skoro wskazał Pan, że otrzymał decyzję pozytywną i przyznano Panu świadczenie z KRUS, to należy założyć, że spełnił Pan warunki do przyznania tego świadczenia. Ponadto złożył Pan wniosek o przyznanie emerytury w ZUS. W związku z tym należy poczekać na wydanie decyzji przez organ.

Jednak kwestia, która Pana interesuje, to prowadzenie przez Pana działalności gospodarczej, gdzie – jak Pan napisał – odprowadzał Pan „podwójne składki w KRUS”. Pyta Pan, czy ta działalność będzie uwzględniona przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie emerytury w ZUS.

Zgodnie z przepisem art. 5a ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników – rolnik lub domownik, który rozpoczyna prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej lub rozpoczyna współpracę przy prowadzeniu tej działalności, może nadal podlegać ubezpieczeniu społecznemu rolników, jeśli:

1) podlegał temu ubezpieczeniu w pełnym zakresie z mocy ustawy nieprzerwanie przez co najmniej 3 lata i nadal prowadzi działalność rolniczą, lub stale pracuje w gospodarstwie rolnym obejmującym obszar użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego lub w dziale specjalnym w rozumieniu ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników;

2) złoży w KRUS oświadczenie o kontynuowaniu tego ubezpieczenia w terminie 14 dni od rozpoczęcia wykonywania pozarolniczej działalności gospodarczej lub rozpoczęcia współpracy przy jej prowadzeniu .Niezachowanie terminu na złożenie oświadczenia jest równoznaczne z ustaniem ubezpieczenia od dnia rozpoczęcia wykonywania pozarolniczej działalności gospodarczej lub współpracy przy jej prowadzeniu. Oświadczenie można złożyć na wniosku o wpis do centralnej ewidencji i informacji o działalności gospodarczej (CEIDG-1). Złożenie wniosku w tej formie do organu ewidencyjnego traktowane jest jak dotrzymanie terminu złożenia oświadczenia w KRUS;

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

3) nie jest pracownikiem i nie pozostaje w stosunku służbowym;

4) nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty albo do świadczeń z ubezpieczeń społecznych;

5) kwota należnego podatku dochodowego za poprzedni rok podatkowy od przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej (jeżeli działalność ta była prowadzona) nie przekracza określonej kwoty granicznej. Roczna kwota graniczna podlega corocznej waloryzacji wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem i jest ogłaszana w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, w drodze obwieszczenia ministra właściwego do spraw rozwoju wsi.

Zaświadczenie naczelnika właściwego urzędu skarbowego lub oświadczenie o kwocie należnego podatku dochodowego od przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej za poprzedni rok podatkowy rolnik lub domownik prowadzący w poprzednim roku podatkowym pozarolniczą działalność gospodarczą obowiązany jest złożyć w KRUS wraz z oświadczeniem, o którym jest mowa w pkt 2).

Kwota podatku od prowadzonej działalności pozarolniczej ma także wpływ na możliwość pozostania przez rolnika lub domownika w ubezpieczeniu społecznym rolników, w kolejnych latach. Do dnia 31 maja każdego roku, po rozliczeniu roku podatkowego, rolnik lub domownik podlegający ubezpieczeniu rolniczemu, prowadzący pozarolniczą działalność gospodarczą lub współpracujący przy jej prowadzeniu, ma obowiązek złożyć w KRUS zaświadczenie naczelnika właściwego urzędu skarbowego albo oświadczenie, że kwota należnego podatku dochodowego od przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej za poprzedni rok podatkowy nie przekroczyła rocznej kwoty granicznej.

Jeśli kwota tego podatku przekroczy „roczną kwotę graniczną”, a także jeżeli nie zostanie zachowany powyższy termin złożenia zaświadczenia albo oświadczenia, ubezpieczenie rolnika lub domownika ustanie z dniem, do którego rolnik lub domownik zobowiązany był złożyć zaświadczenie (oświadczenie) w jednostce Kasy, chyba że ten rolnik lub domownik zaprzestał prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w sposób trwały lub okresowy przed upływem tego terminu. Osoba ubezpieczona powinna w ciągu 14 dni zgłosić fakt zaprzestania wykonywania pozarolniczej działalności gospodarczej.

Rolnik lub domownik prowadzący dodatkowo pozarolniczą działalność gospodarczą będzie zobowiązany do opłacania miesięcznej składki podstawowej na ubezpieczenie emerytalno-rentowe w podwójnym wymiarze. Natomiast na ubezpieczenie wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie składka za te osoby opłacana jest w pojedynczej wysokości, tak samo jak za pozostałych ubezpieczonych, którzy nie prowadzą pozarolniczej działalności gospodarczej.

Pozarolnicza działalność gospodarcza jest to – w rozumieniu ustawy – pozarolnicza działalność gospodarcza prowadzona na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez osoby fizyczne, na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej, z wyłączeniem:

  1. wspólników spółek prawa handlowego,
  2. osób prowadzących działalność w zakresie wolnego zawodu:
  • w rozumieniu przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne,
  • z której przychody są przychodami z działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Przez rozpoczęcie prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej rozumie się także:

  • wznowienie prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej po jej okresowym zawieszeniu,
  • zmianę rodzaju lub przedmiotu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej,

Przez rozpoczynającego współpracę przy prowadzeniu pozarolniczej działalności gospodarczej rozumie się tylko tego rolnika lub jego domownika, który w stosunku do osoby prowadzącej taką działalność (zgodnie w przepisami o systemie ubezpieczeń społecznych) jest: małżonkiem, dzieckiem własnym lub dzieckiem przysposobionym, dzieckiem drugiego małżonka, matką, ojcem, macochą, ojczymem lub osobą przysposabiającą, i pozostaje z tą osobą we wspólnym gospodarstwie domowym.

Skoro, jak Pan wskazywał, odprowadzał Pan w tym czasie składki do KRUS, to znaczy, że spełnił Pan warunki pozostania w systemie ubezpieczenia społecznego rolników. Okres ten powinien zostać uwzględniony przy wydawaniu decyzji przez KRUS. Proszę zweryfikować treść decyzji i okresy podlegania ubezpieczeniu w KRUS.

Z dniem 8 stycznia 2009 r. weszła w życie ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o emeryturach kapitałowych (Dz. U. z 2008 r. Nr 228, poz. 1507), która poprzez art. 33 wprowadziła zmiany do ustaw z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2008 r. Nr 50, poz. 291 ze zm., dalej jako „ustawa”). Zmiany te nie dotyczą osób urodzonych przed 1 stycznia 1949 r., którym emerytura rolnicza przysługuje na dotychczasowych zasadach, bez względu na datę złożenia wniosku o przyznanie świadczenia. Oznacza to, że osobom tym do przyznania prawa i wysokości emerytury rolniczej nadal zalicza się okresy ubezpieczenia z innego tytułu, tj. okresy ubezpieczenia w ZUS. Oczywiście pod warunkiem, że nie zostały one zaliczone do emerytury lub renty z tytułu zatrudnienia.

Zmiany w ubezpieczeniu społecznym rolników wprowadzone ustawą o emeryturach kapitałowych polegają na tym, że w przypadku osób urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 r. (tak jak w Pana przypadku) nie mają zastosowania przepisy, które pozwalają na uwzględnienie przy ustalaniu prawa i wysokości emerytury rolniczej okresów ubezpieczenia innego niż rolnicze. Okresy te będą mogły być nadal przyjmowane do ustalenia prawa i wysokości renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy.

Prawo do emerytury rolniczej uzyska zatem osoba podlegająca ubezpieczeniu społecznemu rolników, a urodzona po dniu 31 grudnia 1948 r., która poza wiekiem emerytalnym (60 lat w przypadku kobiety, 65 lat w przypadku mężczyzn), będzie legitymować się co najmniej 25-letnim okresem podlegania wyłącznie rolniczemu ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu.

Zatem skoro uzyskał Pan świadczenie, to musiał Pan powyższe warunki spełnić. Otwarta pozostaje kwestia zaprzestania prowadzenia przez Pana działalności rolniczej – nie przekazał Pan żadnych informacji na ten temat.

Zgodnie z treścią art. 96 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r., nr 153, poz. 1227, z późn. zm.), odrębne przepisy określają prawo do pobierania świadczeń w razie zbiegu u jednej osoby prawa do emerytury lub renty z prawem do emerytury lub renty z ubezpieczenia społecznego rolników. Stosownie do art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2008 r. Nr 50, poz. 291, z późn. zm.) – w razie zbiegu prawa do emerytury z prawem do renty na podstawie ustawy, uprawnionemu przyznaje się jedno świadczenie – wyższe lub wybrane przez uprawnionego, z zastrzeżeniem art. 22 ust. 3 i 4. Artykuł 33 ust. 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników stanowi, że w razie zbiegu prawa do emerytury lub renty przysługującej na podstawie ustawy z prawem do emerytury lub renty z innego ubezpieczenia społecznego, uprawnionemu wypłaca się jedno wybrane przez niego świadczenie, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4.

A zatem zasadą jest, że w sytuacji, gdy określona osoba nabywa prawo do więcej niż jednego świadczenia z ubezpieczeń społecznych, wypłaca się jej jedno świadczenie, z reguły wybrane przez zainteresowanego. Przeważnie jest to świadczenie wyższe, dla uprawnionego korzystniejsze.

W myśl art. 33 ust. 2a ustawy o u.s.r., przepisu ust. 2 nie stosuje się do osób uprawnionych jednocześnie do emerytury rolniczej oraz do emerytury przyznanej na podstawie art. 24 ust. 1, art. 24a lub art. 184 przepisów emerytalnych.

W związku z powyższym, aby uzyskać prawo do wypłaty obu tych świadczeń zbiegowych, należy spełnić wskazane w ustawie warunki, w tym także być osobą urodzoną właśnie po dniu 31 grudnia 1948 r.

ZUS w decyzji wskaże podstawę prawną przyznania (bądź nieprzyznania) prawa do świadczenia i wskaże okresy ubezpieczenia uwzględnione do prawa. Czasami ZUS kwestionuje pewne okresy składkowe lub nieskładkowe z różnych przyczyn. Jednak decyzja powinna zostać wydana w ustawowym terminie. Wówczas – jeżeli decyzja będzie dla Pana niekorzystna, bądź w Pana ocenie nieprawidłowa – będzie Pan mógł się w terminie 30 dni odwołać do sądu.

Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych są skomplikowane i bardzo zawiłe. Należy uwzględniać nowelizacje obowiązujących ustaw. Często uzyskanie prawa do świadczenia obwarowane jest wieloma warunkami i opiera się także na wielu wyjątkach i wyłączeniach. Sprawy z pogranicza KRUS i ZUS należy bardzo szczegółowo analizować. Najczęściej dopiero wydanie przez organ decyzji pozwala na indywidualną ocenę sytuacji i – w razie decyzji negatywnej lub zdaniem ubezpieczonego nieprawidłowej – podjęcie ewentualnych dalszych kroków celem uzyskania należnych świadczeń.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z KRUS?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »