Kategoria: Inne

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z prawem rolnym?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Przepisanie gospodarstwa w zamian za rentę i niespełnione zobowiązanie

Autor: Katarzyna Nosal • Opublikowane: 2016-09-28

Rodzice przekazali gospodarstwo bratu i bratowej w zamian za rentę. Jednocześnie umówili się z nim ustnie, że odpisze mi działkę jako rekompensatę, ponieważ był to ich cały majątek. W 1998 r. tata zmarł, jednak do tej pory nie zostało przeprowadzane po nim postępowanie spadkowe, mama nadal żyje. Obecnie bratowa nie zgadza się na dokonanie tego odpisu, a brat (mimo że się nie wypiera tej obietnicy) nie chce z nią o to walczyć. Czy jest możliwość wyegzekwowania tej ustnej umowy pomimo braku zgody bratowej?

Katarzyna Nosal

»Wybrane opinie klientów

Witam Państwa, oczywiście porada prawna okazała się przydatna i skuteczna. Już za parę dni rozpoczynamy proces przekształcania naszej spółdzielni we wspólnotę mieszkaniową. Dziękujemy za okazaną pomoc i pozdrawiam
Edward, 60 lat, emeryt straży granicznej
Bardzo serdecznie dziękuję Pani oraz osobą pomagającym w mojej sprawie. Za tak szczegółowe i dokładne wyjaśnienie problemu poparte wieloma przepisami prawa. W razie czego będę się kontaktował w przyszłości. Pozdrawiam serdecznie.
Mateusz, 35 lat, poligraf
Serdecznie dziękuję za pomoc. Jeżeli tylko będę miała jakikolwiek wątpliwości natury prawnej, na pewno skorzystam ponownie z serwisu wdzięczna za porady i wskazówki.
Renata
 Jestem zadowolony z odpowiedzi dodatkowej. 
Zbigniew, inżynier, 87 lat
Bardzo szybka i rzetelna odpowiedź. Profesjonalne podejście do klienta. Możliwość zadawania dodatkowych pytań jest niewątpliwie wielkim atutem usługi. Dziękuję za zajęcie się moją sprawą.
Emilia, 41 lat
Bardzo dobra, konkretna porada. Fachowe wyjaśnienie sytuacji przystępnym językiem. Szybkie odpowiedzi na pytania dodatkowe. Informacje, które otrzymałem były bardzo pomocne. Oparcie jakie otrzymałem w fachowej poradzie podziałało uspokajająco. Serdecznie dziękuję serwisowi i panu Panie Marcinie. Pozdrawiam.
Włodzimierz
Porada (analiza prawna) została bardzo szybko i fachowo zrealizowana, a treść przedstawionej analizy jest całkowicie jasna dla osoby niebędącej prawnikiem.
Paweł, nauczyciel akademicki, 64 lata
Szybko, wyczerpująco, kompleksowo, wraz z interpretacją DKIS. Bardzo dziękuję
Grzegorz, urzędnik, 41 lat
Szybkość odpowiedzi, cena porady, mozliwość zadawania pytań dodatkowych. 
Emilia, 30 lat, rolnik

Andrzej
Dziękuję za wyczerpujące informacje 
Elżbieta
Dziękuję za bardzo szczegółowe, rzeczowe i fachowe poradnictwo w przedłożonej sprawie. Porada Pana rzuciła nam dużo światła i jesteśmy wdzięczni.
Zbigniew, 74 lata
Zrozumiałem sprawę na tyle by zastanowić się, o przeprowadzenie postępowania spadkowego, po zmarłych rodzicach. Postraszę chociaż nikczemnika że to zrobię ,czy to zrobię to przekalkuluję na ile gra warta świeczki. Dziękuje.
Stanisław
Dziękuję bardzo za wyczerpującą odpowiedź . Wszystkim polecam korzystanie z EPorady24.
 
Maria
Witam. Miałam obawy co do porad internetowych ale zależało mi na czasie więc postanowiłam spróbować i nie żałuję, profesjonalne podejście do sprawy ,wszystko wyjaśnione i pomocne polecam.
Małgorzata
Bardzo obszerna i szczera do bólu opinia. Dokładnie tego co potrzebowałem. Bez owijania w bawełnę, bardzo konkretnie i obszernie. Na mały minus pytanie dodatkowe złożone jako uzupełnienie zostały pominięte.
Maciej
Dziękuję bardzo za szybkie odpowiedzi i wyczerpujące informacje dotyczące mojej sprawy.
Mirosław
Jestem zadowolona z Waszych usług, już 2-gi raz dostaję odpowiedź, która jest wyczerpująca, napisana zrozumiałym (dla nie prawnika ) językiem i w ciągu doby, Trzymacie poziom już 10 lat i oby tak dalej. 
Krystyna, inżynier, 70 lat
Wszystko jest na najwyższym poziomie
Sebastian, 44 lata, mechanik samochodowy
Bardzo wysoko oceniam współpracę z serwisem , odpowiedz prawnika była wyczerpująca i rzetelna . 
Edyta
Dziękuję bardzo za odpowiedź. Rozwiała moje wątpliwości. Pomogła mi w rozwiązaniu problemu.
Anna
W ciągu niespełna godziny otrzymałem wyczerpującą odpowiedź, a to bez wychodzenia z domu i \"szukania\" prawników. .
Roman, emeryt, 72 lata
Bardzo sprawnie i na temat.
Klaudiusz
Szybka odpowiedź, która została przesłana następnego dnia, to największy atut. Muszę też przyznać, że informacje były rzetelnie i wyczerpująco przedstawione. Dla mnie to wygodna forma rozwiewania wszelkich wątpliwości prawnych towarzyszących sprawom biznesowym - nie tracę czasu a koszty akceptowalne. 
Ewa
Błyskawiczna reakcja, gotowość do niezwykle wnikliwego pochylenia się nad problemem, cierpliwe wyjaśnianie tematów trudnych dla laika, a reasumując - bardzo profesjonalna opieka nad klientem - to może zasługiwać tylko na najwyższą ocenę!
Katarzyna, 53 lata
Bardzo dziękuję - szybko i profesjonalnie.
Beata
Po raz kolejny bardzo rzetelna i wyczerpująca odpowiedz na pytania.
Przemysław
Bardzo polecam ten serwis. Odpowiedzi otrzymałam szybko i rzetelnie podparte przepisami. 
Małgorzata
Jestem bardzo zadowolona z pomocy którą uzyskałam na portalu. Odpowiedź otrzymałam w ekspresowym tempie płacąc za to niewiele ponad 80 zł. Wiadomość którą dostałam była wyczerpująca, wszystkie informacje zostały przekazane w sposób jasny i zrozumiały. Dodatkowo były umieszczone wyroki SN z przeszłości na których mogłam się oprzeć. Polecam każdemu.
Katarzyna, 29 lat
Odpowiedz wyczerpująca,ale jak to zwykle bywa rodzą się następne pytania.
Bogusław

Niestety, nie ma możliwości przymuszenia brata do przekazania Pani części gospodarstwa. Umowa, którą zawarli z bratem rodzice, to umowa o przeniesienie własności gospodarstwa rolnego w zamian za emeryturę. Opisana jest ona w art. 84 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Zgodnie z tą ustawą przez umowę z następcą rolnik będący właścicielem (współwłaścicielem) gospodarstwa rolnego zobowiązuje się przenieść na osobę młodszą od niego co najmniej o 15 lat (następcę) własność (udział we współwłasności) i posiadanie tego gospodarstwa z chwilą nabycia prawa do emerytury lub renty inwalidzkiej, jeżeli następca do tego czasu będzie pracować w tym gospodarstwie. Ponadto umowa z następcą może zawierać inne postanowienia, w szczególności dotyczące wzajemnych świadczeń stron przed i po przeniesieniu przez rolnika własności gospodarstwa rolnego na następcę.

Jak zatem Pani widzi, kwestie odpowiedniego zachowania osób, które przejęły gospodarstwo, należało uregulować w umowie. Nie znamy jej treści. Ustne zobowiązanie określonego zachowania nie może mieć mocy wiążącej. Nie ma tu bowiem ustnego polecenia. W przypadku zwykłej darowizny darczyńca może włożyć na obdarowanego obowiązek oznaczonego działania lub zaniechania, nie czyniąc nikogo wierzycielem. Jest to tak zwane polecenie. Skoro jednak nie zapisano tego polecenia w umowie o przeniesienie własności gospodarstwa w zamian za emeryturę, a ta umowa musi mieć formę pisemną, to nie można mówić o skutecznym poleceniu.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Nie można tu mówić też o umowie przedwstępnej, w której brat zobowiązał się do przeniesienia własności części gospodarstwa na Panią. Po pierwsze taka umowa musiałaby zostać zawarta z Panią, po drugie musiałaby wskazywać termin jej wykonania. Tych postanowień brak. Nawet gdyby rozważyć możliwość uznania umowy za umowę przedwstępną, to niestety nie została ona zawarta w formie obowiązującej dla umowy przyrzeczonej, co powoduje, że osoba, na rzecz której miała zostać zawarta umowa przyrzeczona, nie może żądać przeniesienia własność, a jedynie zwrotu kosztów, jakie poczyniła, sądząc, że zawrze umowę ostateczną.

Można by tu rozważać jedynie żądanie o zachowek. Zgodnie z art. 991 Kodeksu cywilnego (K.c.) zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni – dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach – połowa wartości tego udziału. Jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku bądź w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu, przysługuje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia.

Uznaje się, że (potwierdzają to także wyroki Sądu Najwyższego) ta forma jest właściwa dla osób, które nie mogą otrzymać spadku, ponieważ przed śmiercią spadkodawca wyzbył się całości majątku w formie darowizny. Tutaj jednak chodziłoby tylko o część wartości gospodarstwa rolnego należną ojcu. Oznacza to, że mogłaby Pani dochodzić od brata zachowku z 1/2 wartości gospodarstwa. Innymi słowy mówimy o kwocie odpowiadającej 1/2 z 1/3 (mama też dziedziczy po ojcu) wartości tego udziału, który w małżeństwie należał do taty.

Musi Pani jednak wiedzieć, że w chwili, w której zmarł Pani tata, przepis dotyczący zachowku przewidywał krótki termin przedawnienia roszczenia o zachowek. Zgodnie z art. 1007 K.c. roszczenie przeciwko osobie obowiązanej do uzupełnienia zachowku z tytułu otrzymanych od spadkodawcy zapisu windykacyjnego lub darowizny przedawnia się z upływem lat pięciu od otwarcia spadku. Wcześniej, w chwili śmierci taty przepis ten mówił o trzech latach. Otwarcie spadku to data zgonu spadkodawcy. W takim wypadku należy uznać, że roszczenie o zachowek się przedawniło.

Gdyby nawet nie brać pod uwagę tego przedawnienia, trudno zaliczyć gospodarstwo do schedy spadkowej, skoro przepisy mówią o zaliczeniu darowizn. Umowa o przeniesienie własności gospodarstwa rolnego za emeryturę nie jest darowizną. Niemniej jednak zachowek ma ustrzec najbliższych przed pozbyciem się majątku przez spadkodawcę, a więc, mając na uwadze cel przepisów o zachowku, nie można całkowicie wykluczyć, że udałoby się przekonać Sąd Najwyższy do szerokiej interpretacji tych zapisów. W wyroku z dnia 25 marca 2014 r. Sąd Apelacyjny w Łodzi wyjaśnił, że: „Na gruncie art. 993 KC, jako darowizny należy traktować nie tylko umowy zawarte na podstawie art. 888 KC, lecz również wszelkie inne czynności, mocą których dochodzi do nieodpłatnego przysporzenia”.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Prezentowana opinia prawnika nie zawiera odpowiedzi na dodatkowe pytania klienta i dlatego może nie wyczerpywać w pełni omawianego zagadnienia. Często dopiero dzięki dodatkowym pytaniom i odpowiedziom można uzyskać kompletną poradę prawną. Podkreślamy, że w naszym serwisie można zadawać dodatkowe pytania bez ograniczeń czasowych i ilościowych.


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z prawem rolnym?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Kupno i sprzedaż nieruchomości rolnych na nowych zasadach


Zasady obrotu nieruchomościami rolnymi uległy istotnym zmianom w związku z wejściem w życie ustawy zwanej „ustawą o ziemi”. Możliwości kupna i sprzedaży tych nieruchomości podlegają obecnie znacznemu ograniczeniu, a istotne uprawnienia w ramach obrotu ziemią rolną, w tym również prywatnymi gospodarstwami, uzyskała Agencja Nieruchomości Rolnych.

Czy wuj mógł przekazać las Skarbowi Państwa?


W 1985 r. moi rodzice zapłacili za ziemię i las dla swojego wuja. Ziemia ta była od ok. 1946 r. cały czas obrabiana przez mojego dziadka, a później ojca. Mój dziadek, a następnie tata, płacił za tę ziemię i las podatek. Dopiero w 1985 r. ojciec spłacił stryja. W 1986 r. stryj ojca przekazał swoją ziemię w miejscowości, w której mieszkał, na Skarb Państwa, aby otrzymać emeryturę. Została też spisana druga decyzja, w której stryj przekazał na Skarb Państwa ten las, za który przez prawie 40 lat mój dziadek, a następnie ojciec płacił podatek. Czy wuj miał prawo przekazać ten las zgodnie z ustawą? Czy po tylu latach istnieje możliwość odzyskania tego lasu?

Renta socjalna a posiadanie ziemi


Mam 42 lata, jestem osobą niepełnosprawną, mam schorzenie kręgosłupa od dziecka, do pracy się nie nadaję. Otrzymuję rentę rodzinną po ojcu połączoną z socjalną z KRUS w wysokości 1800 zł. Jeśli moja siostra zapisze mi w testamencie 24 ary pola, to jaki to będzie miało wpływ na otrzymywane przeze mnie świadczenie? Czy mogą mi coś odebrać?

Emerytura rolnicza współwłaściciela gospodarstwa


Mama chce przejść na wcześniejszą emeryturę rolniczą. Jest współwłaścicielem gospodarstwa rolnego wraz z tatą. Tata jest rolnikiem i nie osiągnął jeszcze wieku emerytalnego. Czy mama musi zrzec się gospodarstwa, przepisując notarialnie swoją część na tatę? Czy nie wystarczy sporządzenie umowy dzierżawy na odpowiedni okres?

Czy żona może otworzyć firmę w Anglii, będąc ubezpieczoną w KRUS-ie?


Żona jest obecnie w KRUS-ie, bo nie pracuje i mamy ponad 1 ha przeliczeniowy. Ale chcielibyśmy otworzyć firmę w Anglii, z którą Polska ma umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania. W tej firmie żona byłaby zatrudniona w zarządzie. Czy to żonę wyklucza z KRUS-u?

Zatrudnienie pracownika przez rolnika


Jestem pszczelarzem, rolnikiem ryczałtowym, nie prowadzę firmy. Sprzedaję miód na pobliskim targowisku, chciałbym zatrudnić osobę do sprzedaży produktów z mojej pasieki. W jakiej formie mogę zatrudnić i jakie muszę spełnić wymagania?

Niezapłacone ubezpieczenie OC pojazdów rolniczych


Problem dotyczy niezapłaconego ubezpieczenia OC pojazdów rolniczych. Chodzi o traktor URSUS C-330 i przyczepę MEPROZET T-058, których polisy OC były opłacone ostatni raz w 1999 r. W międzyczasie ich właściciel przeszedł na emeryturę strukturalną i w 2005 r. przepisał gospodarstwo na córkę. Jednak polisy OC nie były w dalszym ciągu wykupione aż do teraz. Co należałoby zrobić w tej sytuacji? Jakie poniesiemy konsekwencje i czy jest jakaś możliwość uniknięcia kary za brak OC za choćby część tego okresu? Czy odpowiedzialność poniesie jeszcze poprzedni właściciel, czy tylko córka jako aktualna właścicielka? Czy jakaś część tych należności uległa przedawnieniu?

Zatrudnienie pracowników przez rolnika - jaka umowa i składki?


Jestem rolnikiem i zamierzam w tym roku zatrudnić pracowników do pomocy przy sprzedaży owoców. Zastanawiam się, jaką umowę z nimi podpisać, czy umowę-zlecenie? Będą to na ogół studenci. Czy rodzi to u mnie obowiązek wobec ZUS i urzędu skarbowego, a jeśli tak, to jaki? Czy za studentów będę musiała odprowadzać składki ZUS? Jak mają się rozliczać tacy pracownicy z urzędem skarbowym?



Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika » wizytówka Zadaj pytanie »