Kategoria: Obrót ziemią

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z obrotem ziemią?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Czy brat może przekazać siostrom ziemię?

Michał Berliński • Opublikowane: 2019-02-27

Proszę o informację, czy brat może przekazać siostrom ziemię? Sytuacja wygląda w ten sposób, że brat jest rolnikiem i otrzymał ziemię od rodziców. Obecnie chce nam (siostrom) przekazać po 3 hektary. Siostry nie są rolnikami. Czy prawo dopuszcza takie rozwiązanie? Czy z tytułu takiej darowizny przewidziane są koszty dodatkowe poza tymi, które pobierze notariusz?

Michał Berliński

»Wybrane opinie klientów

Proszę przekazać Panu Grzegorzowi Partyce serdeczne podziękowania za przygotowaną poradę; za syntetyczną, konkretną wypowiedź prawną na postawione pytania. Miałem i mam wyrzuty, że wykonywał to zadanie w czasie świątecznym, a przecież przedmiot sprawy nie wymagał aż takiego pośpiechu. To budzi mój najgłębszy szacunek. Przy okazji, dla Państwa wiadomości - SKO odpowiedziało, że liczba odwołań od decyzji urzędów samorządowych jest tak wielka, że jeszcze potrzebują miesiąca (minęło już 10), by zająć stanowisko merytoryczne wobec złożonego odwołania. Oczywiście, mam świadomość, że taką wiadomość(planowana zwłoka) byli obowiązani przysłać po miesiącu od chwili otrzymania odwołania. Liczba spraw dowodzi, że urzędnicy samorządów nie zostali przygotowani do rozpoznawania i wydawania decyzji w sprawach \"Dobry start\", a być możne także o jakości przedmiotowego Rozporządzenia. Pozdrawiam i dziękuję
Wiesław
Dziękuję za pomoc.
Jacek
Wszystkie moje wątpliwości zostały rozwiane, fachowa i wyczerpująca odpowiedź na każde moje pytanie. Jestem bardzo zadowolony z usługi! :)
Michał
Dziękuję za szybką odpowiedź. Super, ze znalazłam ePorady24. Duża pomoc w krótkim czasie.
Mariola, 58 lat, księgowa
Bardzo szybka odpowiedź
Maria

Na samym wstępie warto wskazać, iż zasady obrotu nieruchomościami rolnymi uległy znacznej zmianie w kwietniu 2016 roku. Owe zmiany niejako spowodowały zastój na rynku obrotu nieruchomościami rolnymi i wprowadziły spory chaos skutkujący znacznym spadkiem sprzedaży tych nieruchomości, co również spowodowało zastój inwestycyjny. Na szczęście ustawodawca poszedł po przysłowiowy „rozum do głowy” i sprecyzował swoje regulacje w kolejnych nowelizacjach. Aktualnie bez żadnych przeszkód można nabywać nieruchomości, w tym nieruchomości rolne o powierzchni nieprzekraczającej 0,3 ha. Nieruchomości o powierzchni większej również mogą stać się przedmiotem obrotu gospodarczego, lecz pod pewnymi warunkami.

Zgodnie z treścią art. 2a ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego:

„1. Nabywcą nieruchomości rolnej może być wyłącznie rolnik indywidualny, chyba że ustawa stanowi inaczej. Jeżeli nabywana nieruchomość rolna albo jej część ma wejść w skład wspólności majątkowej małżeńskiej wystarczające jest, gdy rolnikiem indywidualnym jest jeden z małżonków.

2. Powierzchnia nabywanej nieruchomości rolnej wraz z powierzchnią nieruchomości rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rodzinnego nabywcy nie może przekraczać powierzchni 300 ha użytków rolnych ustalonej zgodnie z art. 5 ust. 2 i 3.”

Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, iż od 30 kwietnia 2016 roku nabywcami ziemi rolnej mogą być rolnicy indywidualni, kościoły, parki narodowe, jednostki samorządu oraz Skarb Państwa. Od razu należy wyjaśnić pojęcie – rolnik indywidualny.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Rolnikiem indywidualnym – w rozumieniu ustawy – jest osoba, która posiada kwalifikacje rolnicze i nie więcej niż 300 ha, dodatkowo od 5-ciu lat mieszka na terenie gminy, gdzie posiada działkę rolną i od pięciu lat samodzielnie na niej gospodaruje.

Wobec tego na samym początku można się zastanowić, czy spełnia Pani warunki, aby uznać Panią za rolnika indywidualnego. Bądź, czy Pani siostra spełnia te konieczne warunki. Jeśli tak by się okazało to dalsza analiza przepisów ustawy staje się bezprzedmiotowa.

Analizując Pani zapytanie wynika z niego, że w tym przypadku możemy mieć jednak do czynienia z darowizną. Ustawa przewiduje wiele udogodnień dla osób chcących przekazać swój majątek w postaci nieruchomości rolnych na rzecz osób najbliższych, np. w formie darowizny. Nabycie gospodarstwa rolnego może więc nastąpić na podstawie umowy darowizny sporządzonej w formie aktu notarialnego, nabycia spadku lub nawet sprzedaży. Warunkiem jest, aby te osoby były dla siebie „osobami bliskimi”.

Osobą bliską zbywcy na gruncie ustawy są zstępni (dzieci, wnuki zbywcy), wstępni (rodzice zbywcy), rodzeństwo, dzieci rodzeństwa, małżonek, osoby przysposabiające i przysposobione.

Tak więc warunkiem przekazania gospodarstwa rolnego brata dla sióstr nie będzie posiadanie przez nie cech rolnika indywidualnego, w tym posiadanie wykształcenia rolniczego oraz spełnianie innych warunków, wystarczy, że są tylko i aż osobami bliskimi dla zbywcy.

Co istotne, osoby bliskie zbywcy są jedną z kategorii osób wskazanych w art. 2b ustawy, które jako nabywcy nieruchomości rolnej nie są obowiązane do prowadzenia gospodarstwa rolnego, w skład którego weszła nabyta nieruchomość rolna, przez okres co najmniej 10 lat od dnia nabycia przez nich tej nieruchomości, a w przypadku osoby fizycznej do prowadzenia tego gospodarstwa osobiście. W okresie, o którym mowa, nabyta nieruchomość może być nawet zbyta oraz oddana w posiadanie innym podmiotom.

Jeśli zaś chodzi o koszty. To tak, jak Pani wskazuje – na pewno koszty sporządzenia umowy notarialnej, które są różne, jednak nie mogą przekroczyć taksy maksymalnej. Dodatkowym kosztem będzie ewentualne założenie/zmiany w księgach wieczystych dla nieruchomości, które mogą wynieść około 200,00 zł.

Jeśli chodzi o kwestie podatkowe, to również nie będą Państwa dotyczyć, jeśli oczywiście mówimy o siostrach rodzonych, a nie dalszym rodzeństwie. Po pierwsze dlatego, że mamy do czynienia z tzw. I, a czasem nawet 0 grupą podatkową – w której darowizny są wolne od podatku pod warunkiem ich odpowiedniego zgłoszenia do US – a te formalności załatwia już notariusz, gdyż na nim ciąży taki obowiązek z mocy ustawy.

Po drugie, darowizna nieruchomości, której przedmiotem jest gospodarstwo rolne, jest zwolniona od podatku od nieruchomości, niezależnie od grupy spadkowej, ale pod pewnymi warunkami. Zgodnie z przepisem art. 4 ust. 1 ustawy o podatku od spadku i darowizn zwolnieniu podlega nabycie prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego nieruchomości lub jej części wraz z częściami składowymi. Przesłanki konieczne do skorzystania ze zwolnienia od podatku od darowizn w przypadku nabycia na podstawie darowizny nieruchomości gospodarstwa rolnego są następujące:

– nabywane grunty stanowią gospodarstwo rolne w rozumieniu ustawy o podatku rolnym,

– w wyniku nabycia zostanie utworzone lub powiększone gospodarstwo rolne,

– powierzchnia powstałego lub powiększonego gospodarstwa rolnego będzie nie mniejsza niż 11 ha i nie większa niż 300 ha,

– gospodarstwo to będzie prowadzone przez nabywcę przez okres co najmniej 5 lat od dnia nabycia.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z obrotem ziemią?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »