Wynajem magazynu przez rolnika a ubezpieczenie w KRUS

Czy wynajem magazynu przez rolnika oznacza utratę KRUS?

Nie każdy wynajem magazynu przez rolnika powoduje utratę ubezpieczenia społecznego rolników. Jeżeli jest to rzeczywiście prywatny najem składnika majątku, a rolnik nadal prowadzi gospodarstwo rolne i nie uzyskuje innego tytułu do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych, sam najem nie musi powodować przejścia do ZUS.

Inaczej trzeba ocenić sytuację, gdy wynajem magazynu ma cechy zorganizowanej, zarobkowej i ciągłej aktywności gospodarczej albo jest wykonywany w ramach zarejestrowanej działalności. Wtedy do sprawy mogą mieć zastosowanie przepisy o kontynuowaniu KRUS przez rolnika prowadzącego pozarolniczą działalność gospodarczą.

W praktyce decydują szczegóły: liczba wynajmowanych obiektów, sposób pozyskiwania najemców, zakres usług dodatkowych, wpis do CEIDG, sposób rozliczania podatku oraz to, czy budynek jest wykorzystywany w działalności gospodarczej. Sam fakt, że umowa najmu przynosi przychód, nie przesądza jeszcze o utracie KRUS.

Najem prywatny a pozarolnicza działalność gospodarcza

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników odwołuje się do pozarolniczej działalności gospodarczej prowadzonej przez osobę fizyczną na podstawie przepisów ustawy Prawo przedsiębiorców. Oznacza to, że dla KRUS istotne jest nie tylko to, że rolnik osiąga dodatkowy przychód, lecz przede wszystkim to, czy wykonuje działalność gospodarczą.

Najem prywatny jest w podatku dochodowym odrębnym źródłem przychodów, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 6 ustawy o PIT. Jeżeli magazyn jest wynajmowany poza działalnością gospodarczą, przychód z najmu prywatnego nie jest automatycznie przychodem z pozarolniczej działalności gospodarczej. Nie oznacza to jednak, że każda umowa nazwana prywatną zawsze będzie bezpieczna dla KRUS.

Jeżeli wynajem przybiera formę stałego przedsięwzięcia, obejmuje kilka obiektów, reklamę, obsługę najemców, usługi magazynowe albo jest prowadzony w ramach firmy, KRUS może badać, czy w rzeczywistości nie jest to działalność gospodarcza. W takiej sytuacji warto wcześniej przeanalizować także zasady opisane w materiale działalność pozarolnicza a KRUS.

Kiedy rolnik prowadzący działalność może pozostać w KRUS?

Jeżeli rolnik albo domownik podlegający ubezpieczeniu w KRUS rozpocznie prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej lub rozpocznie współpracę przy jej prowadzeniu, zastosowanie ma art. 5a ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Przepis ten pozwala pozostać w KRUS tylko po spełnieniu warunków łącznie.

Najważniejsze warunki są następujące:

• rolnik albo domownik przed rozpoczęciem działalności musi podlegać ubezpieczeniu w KRUS w pełnym zakresie z mocy ustawy nieprzerwanie przez co najmniej 3 lata,
• w terminie 14 dni od rozpoczęcia działalności lub współpracy należy złożyć w KRUS oświadczenie o kontynuowaniu ubezpieczenia,
• trzeba nadal prowadzić działalność rolniczą albo stale pracować w gospodarstwie rolnym obejmującym powyżej 1 ha przeliczeniowego użytków rolnych lub w dziale specjalnym,
• nie można być pracownikiem ani pozostawać w stosunku służbowym,
• nie można mieć ustalonego prawa do emerytury, renty ani do świadczeń z ubezpieczeń społecznych,
• kwota należnego podatku dochodowego od przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej za poprzedni rok podatkowy nie może przekroczyć rocznej kwoty granicznej.

Jeżeli rolnik spełnia te warunki, może nadal podlegać ubezpieczeniu społecznemu rolników. Trzeba jednak pamiętać, że za osobę prowadzącą dodatkowo pozarolniczą działalność gospodarczą podstawowa składka miesięczna na ubezpieczenie emerytalno-rentowe jest opłacana w podwójnej wysokości.

Limit podatku dla KRUS w 2026 roku

Limit, o którym mowa w art. 5a ustawy, dotyczy kwoty należnego podatku dochodowego, a nie przychodu ani dochodu. To bardzo ważne, bo w praktyce rolnicy często mylą te pojęcia.

Na dzień aktualizacji artykułu roczne kwoty graniczne wynoszą:

• 4576 zł za 2025 rok, czyli dla dokumentów składanych zasadniczo do 31 maja 2026 roku,
• 4713 zł za 2026 rok, zgodnie z obwieszczeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 7 maja 2026 roku.

Rolnik albo domownik prowadzący pozarolniczą działalność gospodarczą powinien do 31 maja każdego roku złożyć w KRUS zaświadczenie naczelnika właściwego urzędu skarbowego albo własne oświadczenie, że należny podatek dochodowy za poprzedni rok nie przekroczył rocznej kwoty granicznej.

Jeżeli limit zostanie przekroczony albo dokument nie zostanie złożony w terminie, ubezpieczenie w KRUS może ustać z dniem, do którego należało złożyć zaświadczenie albo oświadczenie. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy rolnik trwale lub okresowo zaprzestał prowadzenia pozarolniczej działalności przed upływem tego terminu.

Uzyskanie dochodów z najmu a obowiązek informowania KRUS

Rolnik ma obowiązek informować KRUS o okolicznościach mających wpływ na podleganie ubezpieczeniu i o zmianach tych okoliczności. Dlatego przy wynajmie magazynu warto ustalić, czy jest to wyłącznie najem prywatny, czy aktywność, którą KRUS może uznać za działalność gospodarczą.

Jeżeli najem magazynu jest prywatny, nie należy automatycznie stosować zasad właściwych dla rolnika-przedsiębiorcy. W takiej sytuacji istotne jest jednak zachowanie dokumentów potwierdzających charakter najmu: umowy, sposobu rozliczania podatku, braku wpisu do CEIDG w tym zakresie oraz dalszego prowadzenia gospodarstwa rolnego.

Jeżeli natomiast najem jest elementem firmy albo został ujęty jako działalność gospodarcza, trzeba pilnować zasad art. 5a ustawy. W podobnych stanach faktycznych przydatny może być także materiał firma rolnika a ubezpieczenie KRUS.

Co grozi za brak oświadczeń albo przekroczenie limitu?

Skutki zależą od tego, którego obowiązku rolnik nie dochował. Brak oświadczenia o kontynuowaniu ubezpieczenia w terminie 14 dni od rozpoczęcia pozarolniczej działalności gospodarczej może oznaczać ustanie ubezpieczenia od dnia rozpoczęcia tej działalności lub współpracy przy jej prowadzeniu.

Inaczej działa coroczny obowiązek złożenia zaświadczenia albo oświadczenia podatkowego. Jeżeli rolnik prowadzący pozarolniczą działalność gospodarczą nie złoży dokumentu do 31 maja albo przekroczy roczną kwotę graniczną podatku, KRUS może stwierdzić ustanie ubezpieczenia z dniem, do którego dokument miał zostać złożony.

Termin na złożenie corocznego zaświadczenia albo oświadczenia może zostać przywrócony, jeżeli zainteresowany wykaże, że uchybienie nastąpiło wskutek zdarzeń losowych. Nie należy jednak zakładać, że KRUS przywróci termin automatycznie. Trzeba złożyć wniosek i uzasadnić przyczyny opóźnienia.

Jak zabezpieczyć się przed utratą KRUS przy wynajmie magazynu?

Przed podpisaniem umowy najmu warto przeanalizować kilka elementów. Po pierwsze, czy magazyn jest składnikiem prywatnego majątku, czy majątku wykorzystywanego w firmie. Po drugie, czy najem będzie pojedynczą umową, czy stałą, zorganizowaną działalnością zarobkową. Po trzecie, czy rolnik nadal faktycznie prowadzi gospodarstwo rolne i spełnia warunki podlegania KRUS.

Warto również sprawdzić sposób rozliczania podatku. Przychód z prywatnego najmu oraz przychód z działalności gospodarczej mogą być rozliczane inaczej, a dla KRUS istotne jest, czy mamy do czynienia z pozarolniczą działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 5a ustawy.

Jeżeli sytuacja jest niejednoznaczna, bezpiecznym rozwiązaniem jest wystąpienie do KRUS z opisem stanu faktycznego albo złożenie dokumentów wymaganych dla kontynuowania ubezpieczenia. Pozwala to ograniczyć ryzyko późniejszej decyzji o ustaniu ubezpieczenia i zaległości składkowych wobec ZUS.

FAQ

Czy prywatny wynajem magazynu przez rolnika powoduje utratę KRUS?

Nie musi. Jeżeli jest to rzeczywiście najem prywatny, a rolnik nadal prowadzi gospodarstwo rolne i nie ma innego tytułu do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych, sam wynajem magazynu nie oznacza automatycznie przejścia do ZUS.

Kiedy wynajem magazynu może być uznany za działalność gospodarczą?

Ryzyko rośnie, gdy wynajem jest zorganizowany, ciągły, nastawiony na stały zysk, obejmuje kilka obiektów, reklamę, obsługę najemców albo usługi dodatkowe. Znaczenie może mieć także wpis do CEIDG oraz sposób rozliczania podatku.

Czy przychód z prywatnego najmu liczy się do limitu KRUS?

Limit z art. 5a dotyczy należnego podatku dochodowego od przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej. Jeżeli najem jest prywatny i nie stanowi działalności gospodarczej, nie należy automatycznie wliczać go do tego limitu. Jeżeli najem jest prowadzony w ramach firmy, sytuacja jest inna.

Jaki limit podatku obowiązuje rolnika prowadzącego działalność w 2026 roku?

Za 2025 rok roczna kwota graniczna wynosi 4576 zł. Za 2026 rok kwota graniczna wynosi 4713 zł. Chodzi o należny podatek dochodowy, a nie o przychód z działalności.

Co trzeba złożyć w KRUS po rozpoczęciu działalności gospodarczej?

Rolnik albo domownik, który chce kontynuować KRUS po rozpoczęciu działalności gospodarczej, powinien złożyć oświadczenie o kontynuowaniu ubezpieczenia w terminie 14 dni od dnia rozpoczęcia działalności albo współpracy przy jej prowadzeniu.

Co trzeba składać w KRUS co roku?

Do 31 maja każdego roku rolnik prowadzący pozarolniczą działalność gospodarczą powinien złożyć zaświadczenie z urzędu skarbowego albo oświadczenie, że należny podatek dochodowy za poprzedni rok nie przekroczył rocznej kwoty granicznej.

Podsumowanie

Wynajem magazynu przez rolnika nie zawsze oznacza utratę ubezpieczenia w KRUS. Jeżeli jest to prywatny najem jednego składnika majątku, a rolnik nadal prowadzi gospodarstwo i nie podlega innemu ubezpieczeniu społecznemu, ryzyko przejścia do ZUS jest mniejsze.

Problem pojawia się wtedy, gdy najem ma charakter pozarolniczej działalności gospodarczej. Wówczas trzeba spełnić warunki z art. 5a ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, złożyć oświadczenie w terminie 14 dni, pilnować corocznego terminu 31 maja oraz nie przekroczyć rocznej kwoty granicznej podatku.

Najbezpieczniej ocenić sprawę indywidualnie, zwłaszcza gdy wynajem dotyczy budynków gospodarczych, kilku obiektów, stałej obsługi najemców albo jest powiązany z firmą. W takich sytuacjach błędna kwalifikacja najmu może skutkować decyzją KRUS o ustaniu ubezpieczenia i koniecznością rozliczeń z ZUS.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - tekst ustawy w serwisie ELI.

2. Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, zasady podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników przy jednoczesnym prowadzeniu działalności rolniczej i pozarolniczej działalności gospodarczej - gov.pl.

3. Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, roczna kwota graniczna podatku - gov.pl.

4. Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - ISAP.

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.