Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z podziałem gospodarstw lub spadkobraniem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Dziedziczenie gospodarstwa rolnego przed 1990 r.

Eliza Rumowska • Opublikowane: 2016-12-05

W roku 1980 zmarł mój dziadek. Pozostawił po sobie gospodarstwo rolne. Babcia zmarła przed nim. Mieli dwoje dzieci, które już nie żyją: wujka i moją mamę zmarłych w 2015 r. Po nich otrzymałam na podstawie aktu poświadczenia dziedziczenia gospodarstwo rolne z zabudowaniami gospodarczymi i domem. Do niego przylegają działki należące do dziadka. Chciałabym wystąpić do sądu o spadek po dziadku, ale wiem, że sąd zastosuje prawo obowiązujące w chwili śmierci dziadka, czyli z 1980 r. Posiadam akt własności ziemi należącej do niego. Jaka jest szansa na to, że odziedziczę gospodarstwo rolne po dziadku? W chwili śmierci dziadka miałam 18 lat i uczęszczałam do liceum. Nie posiadam uprawnień rolniczych.

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Dziedziczenie gospodarstwa rolnego przed 1990 r.

Kwestią zasadniczą jest więc ustalenie, czy faktycznie dziedziczy Pani gospodarstwo rolne po dziadku. Słusznie wnioskuje Pani, że kluczem jest stan prawny z chwili śmierci dziadka – czyli stan prawny dotyczący dziedziczenia gospodarstw rolnych w roku 1980 r.

Kodeks cywilny ówcześnie stanowił:

„Art. 1059.

§ 1. Dzieci spadkodawcy dziedziczą z ustawy gospodarstwo rolne, jeżeli:

1) bezpośrednio przed otwarciem spadku pracowały w tym gospodarstwie albo

2) w chwili otwarcia spadku są członkami rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub pracują w gospodarstwie rolnym takiej spółdzielni, albo

3) w chwili otwarcia spadku bądź prowadzą inne indywidualne gospodarstwo rolne, bądź też pracują w gospodarstwie rolnym swoich rodziców, małżonka lub jego rodziców, albo

4) w chwili otwarcia spadku bądź są małoletnie, bądź też pobierają naukę zawodu lub uczęszczają do szkół, albo

5) w chwili otwarcia spadku są trwale niezdolne do pracy.

§ 2. Jeżeli żadne z dzieci spadkodawcy nie odpowiada jednemu z warunków przewidzianych w punktach 1, 2 lub 3 paragrafu poprzedzającego, dziedziczą z ustawy gospodarstwo te spośród nich, które mają kwalifikacje do prowadzenia gospodarstwa rolnego i nie później niż przed upływem sześciu miesięcy od otwarcia spadku oświadczą w sądzie lub w państwowym biurze notarialnym gotowość prowadzenia gospodarstwa należącego do spadku.

Art. 1060. W granicach określonych w art. 931 § 2 wnuki spadkodawcy, które w chwili otwarcia spadku odpowiadają warunkom przewidzianym w art. 1059 pkt 1, dziedziczą gospodarstwo rolne także wtedy, gdy ich ojciec lub matka nie mogą gospodarstwa dziedziczyć dla braku warunków przewidzianych w art. 1059. Przepis ten stosuje się odpowiednio do dalszych zstępnych.”

Co najważniejsze – sąd dokonujący stwierdzenia nabycia spadku nie ma do wyboru posłuchać racji stron, czy dokonać weryfikacji obiektywnej, sąd po prostu musi zbadać, kto na dzień śmierci dziadka z jego spadkobierców ustawowych spełnia te wymogi.

Dlatego jeżeli Pani dziadek zmarł jako wdowiec z dwójką dzieci (Pani mama i wuj), to w pierwszej kolejności sąd zbada, czy oni spełniali warunki z powyższych przepisów na dzień otwarcia spadku. Teraz są to osoby nieżyjące, ale wówczas żyły – więc nie może być mowy o dziedziczeniu przez wnuki z pominięciem dzieci spadkodawcy. Gdyby jednak ani mama, ani wuj nie spełniali warunków – wówczas w grę wchodziłby art. 1060 K.c. wskazujący na dziedziczenie przez wnuki pod opisanym tam warunkiem.

Zakładając więc, że mama i wuj mieli prawo do dziedziczenia gospodarstwa, nabędzie Pani jako spadkobierca mamy 1/2 spadku po dziadku (ojcu mamy). Tylko wtedy, gdyby mama jako jedyna spełniała kryteria ówczesnego dziedziczenia – wówczas jako spadkobierca mamy nabędzie Pani spadek po niej w całości także w zakresie schedy spadkowej dziadka, która niejako zostanie wchłonięta do spadku po Pani mamie.

Na tę chwilę konieczne jest przygotowanie wniosku i skompletowanie dokumentów w zakresie stwierdzenia spadku po dziadku, w oparciu o który sąd wyda postanowienie, dokonując weryfikacji według powyższych reguł. W razie potrzeby służymy jego przygotowaniem.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) – link do formularza z indywidualną pomocą prawną »


Podobne materiały

Wyjście ze współwłasności ziemi rolnej

Wyjście ze współwłasności ziemi rolnej

Sprawa dotyczy majątku po moim ojcu. Jest to głównie ziemia rolna, siedlisko. Ziemia leży na obrzeżach miasta, więc łatwo może zostać przekwalifikowana na...

Przekazanie gospodarstwa a zachowek dla rodzeństwa

Przekazanie gospodarstwa a zachowek dla rodzeństwa

Przyjąłem od rodziców gospodarstwo w zamian za otrzymaną emeryturę rolniczą (umowa przekazania, nie darowizny). Czy w tej sytuacji muszę spłacić...

Niewdzięczna synowa – czy rodzice odzyskają gospodarstwo darowane synowi?

Niewdzięczna synowa – czy rodzice odzyskają gospodarstwo darowane synowi?

Dwa lata temu zmarł mój brat, któremu rodzice wcześniej zapisali całą ziemię wraz z zabudowaniami, czyli wszystko, co mieli. Była to darowizna...

Jak założyć księgę wieczystą dla nieruchomości gruntowej?

Jak założyć księgę wieczystą dla nieruchomości gruntowej?

Chcę założyć księgę wieczystą dla nieruchomości gruntowej (łąki), której jestem współwłaścicielem wraz z ciocią i siostrą. Dla...

Dziedziczenie gospodarstwa rolnego w 2017 r.

Dziedziczenie gospodarstwa rolnego w 2017 r.

Jak wygląda dziedziczenie gospodarstwa rolnego, jeśli spadkodawca zmarł w styczniu tego roku? Chodzi o spadek po zmarłym dziadku, który był na pół...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »