Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z prawem rolnym?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Prowadzenie gospodarstwa bez wykształcenia rolniczego

Mateusz Rzeszowski • Opublikowane: 2017-06-23

Posiadamy wraz z żoną gospodarstwo rolne o pow. 3 ha, zabudowane (dom + budynki gospodarcze). Chcemy przed przejściem na emeryturę (żona 100 % z ZUS-u, a ja 95% ZUS i 5% KRUS) przekazać całość dla dwóch synów. Po przekazaniu będziemy dalej mieszkać w domu, jednak ziemię i budynki gospodarcze użytkować chcą synowie i dalej prowadzić działalność rolniczą. Problem w tym, że żaden nie posiada wykształcenia rolniczego (zawsze pracowali w gospodarstwie wraz z nami). Czy będą mogli prowadzić gospodarstwo rolne?

Mateusz Rzeszowski

»Wybrane opinie klientów

Odpowiedź otrzymałem szybko i po dodatkowych pytaniach odpowiedź była wyczerpująca. Bardzo dziękuję.
Marek, 67 lat, emeryt
Sprawnie , szybko , fachowo - zdecydowanie polecam.
Robert
Bardzo rzetelna, wyczerpująca i szybka odpowiedź. Na pewno w razie dodatkowych pytań dotyczących różnych spraw prawnych, będę z Państwa usług korzystała. 
Magda, 44 lata
Bardzo dziękuję za odpowiedź, wreszcie wiem, co mogę, a co nie. Dziękuję za szybką odpowiedź, za profesjonalizm i empatię w stosunku do klienta.
Barbara, 69 lat
Odpowiedz zadowalająca i zachęcająca do skorzystania z usługi ponownie, gdy będzie taka potrzeba. Odpowiedz szybka i całkowicie pokryła moje pytanie. Dziękuję bardzo I polecam te usługi. Po raz trzeci skorzystałam z tego serwisu. 
Janina, 65 lat

Zasady zbywania nieruchomości rolnych określa ustawa z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego. Zgodnie z art. 2a wskazanej ustawy:

„1. Nabywcą nieruchomości rolnej może być wyłącznie rolnik indywidualny, chyba że ustawa stanowi inaczej. Jeżeli nabywana nieruchomość rolna albo jej część ma wejść w skład wspólności majątkowej małżeńskiej wystarczające jest, gdy rolnikiem indywidualnym jest jeden z małżonków.

2. Powierzchnia nabywanej nieruchomości rolnej wraz z powierzchnią nieruchomości rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rodzinnego nabywcy nie może przekraczać powierzchni 300 ha użytków rolnych ustalonej zgodnie z art. 5 ust. 2 i 3.

3. Przepisy ust. 1 i 2 nie dotyczą nabycia nieruchomości rolnej:

1) przez:

a) osobę bliską zbywcy,

b) jednostkę samorządu terytorialnego,

c) Skarb Państwa lub działającą na jego rzecz Agencję,

d) osoby prawne działające na podstawie przepisów o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, o stosunku Państwa do innych kościołów i związków wyznaniowych oraz o gwarancjach wolności sumienia i wyznania,

e) parki narodowe, w przypadku zakupu nieruchomości rolnych na cele związane z ochroną przyrody”.

Co do zasady nabywcą nieruchomości rolnej będącej własnością rolnika może być wyłącznie rolnik indywidualny. Zasada ta wynika z ust. 1 omawianego przepisu. Jednakże ust. 3 statuuje pewne wyjątki od tej zasady. Stanowi on m.in., iż ograniczenia tego nie stosuje się do osób bliskich zbywcy. Przez osobę bliską, w myśl art. 2 ustawy należy natomiast rozumieć zstępnych, wstępnych, rodzeństwo, dzieci rodzeństwa, małżonka, osoby przysposabiające i przysposobione. Do tak rozumianej grupy zaliczają się zatem Państwa synowie (czyli zstępni zbywcy).

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Co więcej, państwa synowie nie tylko nie muszą być rolnikami indywidualnymi w myśl przepisów ustawy. Nie muszą oni także w ogóle prowadzić gospodarstwa rolnego na darowanej ziemi. Mówi o tym przepis art. 2b omawianej ustawy:

„1. Nabywca nieruchomości rolnej jest obowiązany prowadzić gospodarstwo rolne, w skład którego weszła nabyta nieruchomość rolna, przez okres co najmniej 10 lat od dnia nabycia przez niego tej nieruchomości, a w przypadku osoby fizycznej prowadzić to gospodarstwo osobiście.

2. W okresie, o którym mowa w ust. 1, nabyta nieruchomość nie może być zbyta ani oddana w posiadanie innym podmiotom.

3. Sąd, na wniosek nabywcy nieruchomości rolnej, wyrazi zgodę na dokonanie czynności, o których mowa w ust. 2, przed upływem okresu 10 lat od dnia przeniesienia własności tej nieruchomości, jeżeli konieczność jej dokonania wynika z przyczyn losowych, niezależnych od nabywcy.

4. Przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się do podmiotów, o których mowa w art. 2a ust. 3 pkt 1, oraz do nabywców nieruchomości rolnej w przypadkach, o których mowa w art. 2a ust. 3 pkt 2 i 3”.

Co do zasady nabywca nieruchomości rolnej jest obowiązany prowadzić gospodarstwo rolne, w skład którego weszła nabyta nieruchomość rolna, przez okres co najmniej 10 lat od dnia nabycia przez niego tej nieruchomości, jednak zgodnie z ust. 4 cytowanego przepisu, warunku tego nie stosuje się do m.in. nabywców będących osobami bliskimi zbywcy. Tak więc w razie zbycia nieruchomości rolnej na rzecz Państwa synów nie będą oni zobowiązani do prowadzenia gospodarstwa rolnego na nieruchomości.

Jeśli chodzi o samą kwestię zbycia gospodarstwa rolnego i zamieszkiwanie przez Państwa w domu znajdującym się na nieruchomości, to można to rozwiązać na dwa sposoby. Po pierwsze mogą Państwo wydzielić z nieruchomości jej część, na której znajduje się budynek mieszkalny i w takim przypadku dokonać darowizny pozostałej części na rzecz synów. Po wtóre mogą Państwo skorzystać z instytucji tzw. dożywocia określonej w art. 908 Kodeksu cywilnego:

„§ 1. Jeżeli w zamian za przeniesienie własności nieruchomości nabywca zobowiązał się zapewnić zbywcy dożywotnie utrzymanie (umowa o dożywocie), powinien on, w braku odmiennej umowy, przyjąć zbywcę jako domownika, dostarczać mu wyżywienia, ubrania, mieszkania, światła i opału, zapewnić mu odpowiednią pomoc i pielęgnowanie w chorobie oraz sprawić mu własnym kosztem pogrzeb odpowiadający zwyczajom miejscowym.

§ 2. Jeżeli w umowie o dożywocie nabywca nieruchomości zobowiązał się obciążyć ją na rzecz zbywcy użytkowaniem, którego wykonywanie jest ograniczone do części nieruchomości, służebnością mieszkania lub inną służebnością osobistą albo spełniać powtarzające się świadczenia w pieniądzach lub w rzeczach oznaczonych co do gatunku, użytkowanie, służebność osobista oraz uprawnienie do powtarzających się świadczeń należą do treści prawa dożywocia.

§ 3. Dożywocie można zastrzec także na rzecz osoby bliskiej zbywcy nieruchomości”.

W takim przypadku, dokonując darowizny, obciążą Państwo dom służebnością mieszkania, a Państwa synów obowiązkiem dożywotniego utrzymania.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z prawem rolnym?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Zachowanie statusu rolnika wobec ograniczeń w obrocie ziemią rolną

Od 15 lat dzierżawię 1,33 ha przeliczeniowego i przez ten okres jestem nieprzerwanie ubezpieczony w KRUS. Teraz muszę rozwiązać tę umowę. Co...

Domniemane prowadzenie gospodarstwa

Jestem właścicielką gospodarstwa rolnego o powierzchni 1,9 ha przeliczeniowych. Biorę dopłaty unijne – koszę jedynie trawę, jednak faktycznie...

Poprawienie stanu gleby po dzierżawieniu ziemi

Rolnik dzierżawił przez kilka lat ziemię, którą uprawiał i pobierał dopłaty ekologiczne. Od tego roku pojawił się nowy dzierżawca tejże ziemi,...

Przedłużenie dzierżawy gospodarstwa rolnego po śmierci właściciela

Od kilku lat dzierżawię duże gospodarstwo rolne. Niedawno zmarł właściciel i teraz współwłaścicielami na mocy dziedziczenia są: matka (udział...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »