Kategoria obejmuje dziedziczenie gospodarstw i gruntów rolnych, dział spadku, zniesienie współwłasności oraz rozliczenia między spadkobiercami. Znajdziesz tu materiały o testamentach, dziedziczeniu ustawowym, podziale majątku i przejęciu nieruchomości rolnych po śmierci właściciela.
Jeśli sprawa dotyczy konkretnego gospodarstwa lub sporu rodzinnego, możesz zamówić odpłatną poradę prawną online. Prawnik przeanalizuje sytuację i w razie potrzeby pomoże przygotować wniosek do sądu, ugodę lub inne pismo.
Właściciel gospodarstwa może przekazać je jednemu dziecku, ale sama darowizna ani pominięcie pozostałych dzieci w testamencie nie pozbawia ich automatycznie prawa do zachowku. Jeżeli rodzic chce także wydziedziczyć dziecko, musi zrobić to w testamencie i oprzeć wydziedziczenie na...
Zasiedzenie udziału należącego do innego współwłaściciela gospodarstwa jest możliwe, ale samo wieloletnie prowadzenie gospodarstwa, opłacanie podatków czy wykonywanie wszystkich prac rolnych zwykle nie wystarczy. Trzeba wykazać, że posiadanie zostało rozszerzone na cudzy udział w...
Po śmierci rolnika do spadku mogą wejść nie tylko grunty, budynki, maszyny i pieniądze, lecz także zaległe składki KRUS, podatki, kredyty i inne zobowiązania. To, czy i w jakim zakresie spadkobierca będzie musiał je spłacić, zależy przede wszystkim od sposobu przyjęcia spadku,...
Jeżeli inwestujesz własne pieniądze w ziemię rolną należącą formalnie do rodzica, sama rodzinna umowa albo ustna obietnica przekazania gruntu nie zabezpiecza ani własności, ani zwrotu nakładów. Przeniesienie własności nieruchomości wymaga aktu notarialnego, a większe wydatki...
To, czy właściciel ziemi może darować ją jednemu dziecku bez zgody małżonka, zależy przede wszystkim od tego, czy nieruchomość należy do majątku wspólnego małżonków, czy do majątku osobistego darczyńcy. Jeżeli grunt jest wspólny, zgoda drugiego małżonka jest co do zasady...
Odziedziczone gospodarstwo można sprzedać przed działem spadku, ale jeżeli ma zostać zbyte całe gospodarstwo należące do masy spadkowej, co do zasady muszą działać wspólnie wszyscy spadkobiercy. Dział spadku nie jest warunkiem samej sprzedaży. Przy gruntach rolnych trzeba...
Sama darowizna 1 ha ziemi od ojca rolnika nie daje automatycznie prawa do budowy domu w zabudowie zagrodowej. O możliwości inwestycji rozstrzygają przede wszystkim miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego albo – gdy planu miejscowego nie ma – przepisy o warunkach zabudowy,...
Jeżeli gospodarstwo rolne zostało przekazane na podstawie umowy dożywocia, poważny konflikt między stronami nie powoduje automatycznie powrotu własności do rolnika. Gdy relacje są już takie, że nie można wymagać dalszej bezpośredniej styczności, sąd może zamienić wszystkie...
Rodzice mogą przekazać gospodarstwo dziecku i jednocześnie zachować prawne zabezpieczenie mieszkania. Najczęściej robi się to przez darowiznę z ustanowieniem służebności osobistej mieszkania albo przez umowę dożywocia. To nie są rozwiązania równoważne: służebność...
Syn może nabyć od rodziców nieruchomość rolną, nawet jeśli nie jest rolnikiem indywidualnym, ponieważ jest osobą bliską zbywcy. Trzeba jednak oddzielić możliwość samego nabycia od obowiązków po akcie: jeżeli nieruchomość podlega ustawie o kształtowaniu ustroju rolnego, syn...
Jeżeli gospodarstwo zostało podarowane dziecku z poleceniem zapewnienia opieki, sam brak pomocy nie oznacza automatycznie, że darowiznę można odwołać. Najpierw trzeba ustalić, co dokładnie zapisano w akcie notarialnym: polecenie przy darowiźnie, dodatkowe uprawnienia rodzica czy...
Umowa dożywocia pozwala przenieść własność nieruchomości wchodzących w skład gospodarstwa rolnego już za życia właściciela, w zamian za zapewnienie mu dożywotniego utrzymania. W typowej rodzinnej transakcji trzeba uwzględnić przede wszystkim 2% PCC, taksę notarialną i opłaty...
Drugi dom na działce siedliskowej można zbudować tylko wtedy, gdy pozwala na to miejscowy plan albo – przy jego braku – możliwe jest uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy i inwestycja spełnia pozostałe wymagania. Od 1 września 2026 r. w gminie bez obowiązującego planu ogólnego...
Zniesienie współwłasności działki rolnej z zabudową można przeprowadzić u notariusza, gdy wszyscy współwłaściciele są zgodni, albo w sądzie – także wtedy, gdy jeden z nich sprzeciwia się proponowanemu sposobowi podziału. Wyjaśniamy, kiedy możliwy jest podział...
Rodzice mogą przekazać gospodarstwo rolne dzieciom także wtedy, gdy dzieci nie mają kwalifikacji rolniczych ani statusu rolnika indywidualnego. Wyjątek rodzinny ułatwia samo nabycie, ale nie oznacza pełnej swobody w korzystaniu z ziemi po podpisaniu aktu. Jeżeli otrzymana...
Jeżeli rodzice chcą przepisać gospodarstwo na syna i jednocześnie zapewnić sobie mieszkanie oraz opiekę, sama darowizna ze służebnością zwykle daje słabszą ochronę niż dobrze opisana umowa dożywocia. Trzeba jednak uwzględnić także ustawę o kształtowaniu ustroju...
Syn może otrzymać gospodarstwo rolne od rodzica, nawet jeśli nie ma wykształcenia rolniczego ani statusu rolnika indywidualnego, ponieważ jako zstępny jest osobą bliską zbywcy w rozumieniu ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego. Nie oznacza to jednak braku obowiązków po...
Gospodarstwo rolne można przekazać dziecku przede wszystkim przez darowiznę, umowę z następcą, dożywocie albo sprzedaż. Wybór formy wpływa na zachowek, podatki, prawa rodziców po przekazaniu majątku, KRUS oraz możliwość późniejszego rozporządzania ziemią. Dziecko...
Otrzymanie gospodarstwa rolnego od rodziców nie oznacza automatycznie rezygnacji z pracy na etacie ani przejścia z ZUS do KRUS. Trzeba jednak pamiętać, że rodzinne nabycie ziemi co do zasady nie znosi 5-letnich obowiązków nowego właściciela wynikających z art. 2b ustawy o...
Gospodarstwo rolne można przekazać w zamian za opiekę przez umowę dożywocia zawartą w formie aktu notarialnego. Przy gruntach rolnych trzeba jednak osobno sprawdzić, kto może je nabyć, czy w sprawie występuje KOWR oraz jakie obowiązki powstaną już po przeniesieniu własności. ...
Przy darowiźnie albo umowie dożywocia gruntu rolnego dzierżawcy co do zasady nie przysługuje ustawowe prawo pierwokupu, ponieważ art. 3 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego wiąże to uprawnienie ze sprzedażą nieruchomości rolnej. Trzeba jednak osobno sprawdzić, czy nabycie...
Po bezdzietnym rolniku gospodarstwo nie przechodzi automatycznie na rodzeństwo ani na osobę, która faktycznie je prowadziła. Najpierw trzeba ustalić, czy istnieje testament, czy zmarły miał małżonka i którzy krewni żyli w chwili jego śmierci. Przy współczesnych spadkach...
Jeżeli ziemia rolna nadal figuruje na zmarłego właściciela, sprzedaży nie należy zaczynać od szukania kupca, lecz od ustalenia, kto rzeczywiście odziedziczył gospodarstwo i czy cały łańcuch spadkowy został prawidłowo udokumentowany. Przed aktem sprzedaży trzeba...
Jeżeli właściciel gospodarstwa podarował je za życia jednej osobie, a w testamencie wskazał inną, decydujące jest to, czy darowizna skutecznie przeniosła własność. Co do zasady gospodarstwo prawidłowo darowane aktem notarialnym nie wchodzi później do spadku, więc testament nie...
Po śmierci rolnika trzeba rozdzielić dwie kwestie: kto odziedziczył gospodarstwo oraz kto od tego momentu faktycznie spełnia warunki ubezpieczenia w KRUS. Samo nabycie udziału w ziemi nie oznacza automatycznie, że każdy spadkobierca ma płacić bieżące składki, ale własność...
Odziedziczenie gospodarstwa rolnego nie zawsze oznacza konieczność zapłaty podatku. Najbliższa rodzina może skorzystać z pełnego zwolnienia po prawidłowym zgłoszeniu nabycia, a niezależnie od tego przepisy przewidują szczególne zwolnienie dla gruntów rolnych, jeżeli po nabyciu...
Małoletni może odziedziczyć gospodarstwo rolne i stać się jego właścicielem lub współwłaścicielem. Sam wiek ani brak kwalifikacji rolniczych nie wykluczają dziedziczenia, ale rodzice zarządzają majątkiem dziecka, a przy ważniejszych czynnościach może być potrzebne prawomocne...
Zniesienie współwłasności gospodarstwa bez spłat jest możliwe przede wszystkim wtedy, gdy współwłaściciele zgodnie ustalą, kto przejmuje grunty i zabudowania. Brak spłaty nie oznacza jednak automatycznie braku podatku ani obowiązków wobec KOWR, KRUS i ARiMR. Kluczowe...
Jeżeli gospodarstwo rolne odziedziczyło kilka osób, nie trzeba go automatycznie dzielić na działki ani sprzedawać. Spadkobiercy mogą przyznać całe gospodarstwo jednej osobie ze spłatą pozostałych, a gdy nie ma zgody – o sposobie działu może zdecydować sąd. ...
Przejęcie gospodarstwa przez jedno z rodzeństwa nie zawsze oznacza obowiązek natychmiastowej spłaty pozostałych. Najpierw trzeba ustalić, czy gospodarstwo zostało nabyte w spadku, darowiźnie, na podstawie umowy dożywocia czy w drodze działu spadku, bo od tego zależy podstawa...
Jeżeli gospodarstwo rolne należało do majątku wspólnego małżonków, po śmierci jednego z nich do spadku nie wchodzi automatycznie całe gospodarstwo. Najpierw ustala się udział zmarłego w majątku wspólnym – co do zasady po 1/2 dla każdego z małżonków – a dopiero...
Po rozwodzie podział gospodarstwa rolnego zaczyna się nie od ustalenia, kto dalej będzie uprawiał ziemię, lecz od sprawdzenia, które grunty, budynki, maszyny i prawa należały do majątku wspólnego, a które do majątku osobistego jednego z byłych małżonków. Dopiero potem można...
Jeżeli rodzic za życia podarował gospodarstwo jednemu dziecku, rodzeństwo nie staje się przez to współwłaścicielem i nie może żądać zachowku, dopóki darczyńca żyje. Po jego śmierci darowizna może jednak zostać doliczona przy obliczaniu zachowku. Najważniejsze przy...
Sam fakt, że rodzic przekazał gospodarstwo jednemu z dzieci „za emeryturę rolniczą”, nie przesądza jeszcze o zachowku. Najpierw trzeba ustalić, jaka dokładnie umowa została zawarta, na podstawie jakich przepisów i kiedy doszło do przekazania. Jeżeli było to...
Jeżeli gospodarstwo rolne ma po śmierci trafić do konkretnej osoby, sam ogólny zapis w testamencie może nie wystarczyć do uniknięcia współwłasności, zachowku i sporu o spłaty. Trzeba dobrać właściwy sposób rozrządzenia gospodarstwem, ustalić jego stan własności i wcześniej...
Gdy ziemię rolną dziedziczy kilka osób, żadna z nich nie staje się wyłącznym właścicielem konkretnej działki tylko dlatego, że faktycznie z niej korzysta. Do działu spadku spadkobiercom przysługują udziały w całym majątku spadkowym, a ostateczny podział można przeprowadzić...
Po śmierci właściciela gospodarstwa rolnego trzeba najpierw ustalić spadkobierców, a dopiero potem przeprowadzić dział spadku. Jeżeli zmarły był kawalerem, nie miał dzieci i nie zostawił testamentu, dziedziczenie zależy przede wszystkim od tego, czy żyją jego rodzice. ...
Przy dziedziczeniu gospodarstwa rolnego po osobie zmarłej w 1980 r. sąd co do zasady bada przepisy obowiązujące w chwili śmierci spadkodawcy. Oznacza to, że samo pokrewieństwo może nie wystarczyć, bo w tamtym czasie obowiązywały szczególne warunki dziedziczenia gospodarstw...
Gdy dzierżawca nie płaci czynszu za grunt rolny, wydzierżawiający może wezwać go do zapłaty, dochodzić zaległości wraz z odsetkami, a w określonych przypadkach wypowiedzieć umowę także bez zachowania zwykłego terminu wypowiedzenia. W artykule wyjaśniamy, kiedy potrzebne...
Założenie księgi wieczystej dla działki lub łąki wymaga złożenia formularza KW-ZAL w wydziale ksiąg wieczystych sądu rejonowego właściwego dla położenia nieruchomości. Do wniosku trzeba dołączyć dokumenty potwierdzające własność oraz dokumenty geodezyjne pozwalające...
Jeżeli brat był właścicielem gospodarstwa, nie zostawił testamentu, małżonka ani dzieci, a rodzice nie żyją, spadek dziedziczy z ustawy jego rodzeństwo oraz zstępni zmarłego rodzeństwa. W opisanej sytuacji żyjąca siostra i żyjący brat dziedziczą po 1/3 spadku, a dwoje dzieci...
Darowizna gruntów rolnych od rodziców dla dziecka może być zwolniona z podatku od spadków i darowizn, jeżeli spełnione są warunki ustawowe. Przy darowiźnie nieruchomości zawieranej u notariusza obdarowany zwykle nie składa osobnego SD-Z2, bo nabycie następuje w formie aktu...
Podział działki rolnej w celu sprzedaży jest możliwy, ale trzeba jednocześnie sprawdzić przepisy o podziale nieruchomości oraz ograniczenia w obrocie ziemią rolną. Kluczowe znaczenie mają powierzchnia wydzielanych działek, przeznaczenie w planie miejscowym, ewentualna decyzja o...
Jeżeli gospodarstwo rolne, ciągniki i maszyny należały do majątku wspólnego małżonków, po śmierci męża najpierw ustala się udział żony w majątku wspólnym, a dopiero udział zmarłego podlega dziedziczeniu. Przy żonie i jednym dziecku oznacza to zwykle, że żona ma łącznie...
Umowa dożywocia może być podstawą przeniesienia własności nieruchomości rolnej, ale nie omija ograniczeń z ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego. Przy gospodarstwie o powierzchni co najmniej 1 ha osoba niebędąca rolnikiem indywidualnym co do zasady potrzebuje zgody Dyrektora...
Jeżeli spadkodawca zmarł po 14 lutego 2001 r., gospodarstwo rolne co do zasady dziedziczy się na zasadach ogólnych, bez wymogu posiadania kwalifikacji rolniczych. Status nierolnika nie blokuje więc samego nabycia spadku, ale może mieć znaczenie przy późniejszym dziale spadku,...
Zakaz podziału działki w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nie zawsze jest zgodny z prawem. Plan może określać warunki podziału, ale co do zasady nie powinien całkowicie odbierać właścicielowi możliwości podziału nieruchomości, jeżeli projekt podziału da się...
Sam geodezyjny podział działki rolnej na mniejsze części co do zasady nie powoduje automatycznej utraty udziału we wspólnocie gruntowej. Inaczej może być przy sprzedaży, darowiźnie, dziale spadku albo zniesieniu współwłasności, bo ustawa szczegółowo reguluje, kiedy udział...
Działki rolnej objętej miejscowym planem z oznaczeniem R i zakazem zabudowy nie można zabudować tylko dlatego, że dom ma mieć niewielką powierzchnię albo ma być realizowany na zgłoszenie. Najpierw trzeba sprawdzić zapisy MPZP, możliwość podziału i ewentualną procedurę zmiany...
Po śmierci członka rolniczej spółdzielni produkcyjnej jego członkostwo ustaje z dniem śmierci, a skreślenie z rejestru członków ma skutek od tej daty. Nie oznacza to jednak automatycznej wypłaty udziałów ani przejęcia członkostwa przez rodzinę. W artykule wyjaśniamy,...
Jeżeli po bliskim krewnym dziedziczysz gospodarstwo lub inną nieruchomość, a spadek jest zadłużony albo nie ma jeszcze spisu inwentarza, nie warto czekać z formalnościami podatkowymi. Dla najbliższej rodziny kluczowe jest terminowe zgłoszenie nabycia spadku na formularzu SD-Z2, bo...
Zasiedzenie gospodarstwa rolnego podlega podatkowi od spadków i darowizn, ale przy spełnieniu warunków można skorzystać ze zwolnienia. Sam wiek, emerytura ani pomoc syna przy dopłatach nie wykluczają zwolnienia, jeżeli nabywcy rzeczywiście prowadzą gospodarstwo. W artykule...
Niechcianych gruntów rolnych nie można jednostronnie „przepisać” na gminę ani Skarb Państwa z pominięciem sprawy spadkowej. Spadkobierca może natomiast odrzucić cały spadek po danej osobie w terminie 6 miesięcy albo – po nabyciu własności – szukać...
Rodzice mogą przepisać dom, część siedliska albo gospodarstwo na jedno z dzieci, ale wybór umowy ma kluczowe znaczenie dla zachowku, podatków, KRUS i bezpieczeństwa zamieszkania rodziców. W artykule wyjaśniamy, czym różni się darowizna od umowy dożywocia, kiedy...
Po stwierdzeniu nabycia spadku spadkobierca zna swój udział w majątku, ale nie ma jeszcze wydzielonej konkretnej części pola. Aby samodzielnie uprawiać określony grunt, zwykle trzeba przeprowadzić dział spadku, a przy majątku wspólnym rodziców także podział majątku...
Sam status domownika rolnika i zgłoszenie do KRUS nie oznaczają automatycznie prawa do wynagrodzenia za pracę w gospodarstwie. Domownik to osoba bliska rolnikowi, która stale pomaga w gospodarstwie i nie jest z nim związana stosunkiem pracy. Żądanie zapłaty może być...
Przejęcie działki rolnej od dziadków w drodze umowy dożywocia nie zawsze oznacza, że nowy właściciel od razu może samodzielnie uprawiać ziemię. Jeżeli obowiązuje umowa dzierżawy na czas oznaczony, trzeba ocenić zarówno skutki cywilne tej umowy, jak i obowiązki z ustawy o...
Jeżeli rolnik otrzymał w akcie notarialnym tylko określone grunty rolne, a dom i budynki gospodarcze zostały przekazane innemu członkowi rodziny, co do zasady nie nabywa on automatycznie prawa do tych budynków. Decyduje przede wszystkim treść aktu notarialnego, księgi wieczyste,...
Jeżeli ojciec przepisał gospodarstwo na dwoje dzieci w udziałach, np. 2/3 dla brata i 1/3 dla siostry, to samo przekazanie udziałów w gospodarstwie dzieciom nie oznacza jeszcze, że każdy jest właścicielem...
Działki rolne przekazane jednemu z małżonków w czasie trwania małżeństwa nie zawsze podlegają tym samym zasadom. Zwykła darowizna co do zasady wchodzi do majątku osobistego obdarowanego, ale umowa przekazania gospodarstwa rolnego następcy może prowadzić do zaliczenia gospodarstwa...
Przepisanie gospodarstwa rolnego na siostrzeńca lub bratanka najczęściej odbywa się przez darowiznę w formie aktu notarialnego. Koszty zależą od wartości gospodarstwa, treści księgi wieczystej, stopnia pokrewieństwa oraz tego, czy można skorzystać ze zwolnienia z podatku od...
Przekazanie gospodarstwa rolnego jednemu z dzieci nie oznacza automatycznej spłaty rodzeństwa. O tym, czy można żądać zachowku, decyduje przede wszystkim treść aktu notarialnego: darowizna, dożywocie albo szczególna umowa przekazania gospodarstwa następcy dają różne skutki. ...
Zasiedzenie działki rolnej jest możliwe, jeżeli osoba włada gruntem nieprzerwanie jak właściciel przez 20 lat w dobrej wierze albo przez 30 lat w złej wierze. Od 5 października 2023 r. nie obowiązuje już ograniczenie, zgodnie z którym nieruchomość rolną przez zasiedzenie mógł...
Darowiznę gospodarstwa rolnego można odwołać tylko w wyjątkowych sytuacjach, przede wszystkim wtedy, gdy obdarowany dopuścił się wobec darczyńcy rażącej niewdzięczności. Sam konflikt rodzinny, rozwód obdarowanego, brak dzieci w małżeństwie, niezadowolenie ze sposobu...
.jpeg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
 (1).jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpeg)
.jpg)
.jpeg){kind=spacer}
.jpeg)
.jpeg)
.jpeg)
.jpeg)
.jpeg)
.jpg)
.jpg)
.jpeg)
.jpeg)
.jpeg)
.jpeg)
.jpeg)
.jpeg)
.jpg)
.jpg)
