Kategoria: Inne

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z prawem rolnym?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Użyczenie gruntu rolnego a ryzyko zasiedzenia

Autor: Janusz Polanowski • Opublikowane: 2017-10-20

Posiadamy nieruchomość rolną, której część (około 0,5 ha) to grunty rolne. Przed kilku laty pozwoliliśmy je uprawiać okolicznemu rolnikowi (bez żadnej umowy). Od całego areału opłacamy należne podatki. Obawiamy się, czy rolnik, który uprawia za naszym przyzwoleniem ziemię, będzie mógł wystąpić o zasiedzenie. Jak to uniemożliwić? W jaki sposób wypowiedzieć temu rolnikowi pozwolenie na dalszą uprawę ziemi?

Janusz Polanowski

»Wybrane opinie klientów

Witam Państwa, oczywiście porada prawna okazała się przydatna i skuteczna. Już za parę dni rozpoczynamy proces przekształcania naszej spółdzielni we wspólnotę mieszkaniową. Dziękujemy za okazaną pomoc i pozdrawiam
Edward, 60 lat, emeryt straży granicznej
Bardzo serdecznie dziękuję Pani oraz osobą pomagającym w mojej sprawie. Za tak szczegółowe i dokładne wyjaśnienie problemu poparte wieloma przepisami prawa. W razie czego będę się kontaktował w przyszłości. Pozdrawiam serdecznie.
Mateusz, 35 lat, poligraf
Serdecznie dziękuję za pomoc. Jeżeli tylko będę miała jakikolwiek wątpliwości natury prawnej, na pewno skorzystam ponownie z serwisu wdzięczna za porady i wskazówki.
Renata
 Jestem zadowolony z odpowiedzi dodatkowej. 
Zbigniew, inżynier, 87 lat
Bardzo szybka i rzetelna odpowiedź. Profesjonalne podejście do klienta. Możliwość zadawania dodatkowych pytań jest niewątpliwie wielkim atutem usługi. Dziękuję za zajęcie się moją sprawą.
Emilia, 41 lat
Bardzo dobra, konkretna porada. Fachowe wyjaśnienie sytuacji przystępnym językiem. Szybkie odpowiedzi na pytania dodatkowe. Informacje, które otrzymałem były bardzo pomocne. Oparcie jakie otrzymałem w fachowej poradzie podziałało uspokajająco. Serdecznie dziękuję serwisowi i panu Panie Marcinie. Pozdrawiam.
Włodzimierz
Porada (analiza prawna) została bardzo szybko i fachowo zrealizowana, a treść przedstawionej analizy jest całkowicie jasna dla osoby niebędącej prawnikiem.
Paweł, nauczyciel akademicki, 64 lata
Szybko, wyczerpująco, kompleksowo, wraz z interpretacją DKIS. Bardzo dziękuję
Grzegorz, urzędnik, 41 lat
Szybkość odpowiedzi, cena porady, mozliwość zadawania pytań dodatkowych. 
Emilia, 30 lat, rolnik

Andrzej
Dziękuję za wyczerpujące informacje 
Elżbieta
Dziękuję za bardzo szczegółowe, rzeczowe i fachowe poradnictwo w przedłożonej sprawie. Porada Pana rzuciła nam dużo światła i jesteśmy wdzięczni.
Zbigniew, 74 lata
Zrozumiałem sprawę na tyle by zastanowić się, o przeprowadzenie postępowania spadkowego, po zmarłych rodzicach. Postraszę chociaż nikczemnika że to zrobię ,czy to zrobię to przekalkuluję na ile gra warta świeczki. Dziękuje.
Stanisław
Dziękuję bardzo za wyczerpującą odpowiedź . Wszystkim polecam korzystanie z EPorady24.
 
Maria
Witam. Miałam obawy co do porad internetowych ale zależało mi na czasie więc postanowiłam spróbować i nie żałuję, profesjonalne podejście do sprawy ,wszystko wyjaśnione i pomocne polecam.
Małgorzata
Bardzo obszerna i szczera do bólu opinia. Dokładnie tego co potrzebowałem. Bez owijania w bawełnę, bardzo konkretnie i obszernie. Na mały minus pytanie dodatkowe złożone jako uzupełnienie zostały pominięte.
Maciej
Dziękuję bardzo za szybkie odpowiedzi i wyczerpujące informacje dotyczące mojej sprawy.
Mirosław
Jestem zadowolona z Waszych usług, już 2-gi raz dostaję odpowiedź, która jest wyczerpująca, napisana zrozumiałym (dla nie prawnika ) językiem i w ciągu doby, Trzymacie poziom już 10 lat i oby tak dalej. 
Krystyna, inżynier, 70 lat
Wszystko jest na najwyższym poziomie
Sebastian, 44 lata, mechanik samochodowy
Bardzo wysoko oceniam współpracę z serwisem , odpowiedz prawnika była wyczerpująca i rzetelna . 
Edyta
Dziękuję bardzo za odpowiedź. Rozwiała moje wątpliwości. Pomogła mi w rozwiązaniu problemu.
Anna
W ciągu niespełna godziny otrzymałem wyczerpującą odpowiedź, a to bez wychodzenia z domu i \"szukania\" prawników. .
Roman, emeryt, 72 lata
Bardzo sprawnie i na temat.
Klaudiusz
Szybka odpowiedź, która została przesłana następnego dnia, to największy atut. Muszę też przyznać, że informacje były rzetelnie i wyczerpująco przedstawione. Dla mnie to wygodna forma rozwiewania wszelkich wątpliwości prawnych towarzyszących sprawom biznesowym - nie tracę czasu a koszty akceptowalne. 
Ewa
Błyskawiczna reakcja, gotowość do niezwykle wnikliwego pochylenia się nad problemem, cierpliwe wyjaśnianie tematów trudnych dla laika, a reasumując - bardzo profesjonalna opieka nad klientem - to może zasługiwać tylko na najwyższą ocenę!
Katarzyna, 53 lata
Bardzo dziękuję - szybko i profesjonalnie.
Beata
Po raz kolejny bardzo rzetelna i wyczerpująca odpowiedz na pytania.
Przemysław
Bardzo polecam ten serwis. Odpowiedzi otrzymałam szybko i rzetelnie podparte przepisami. 
Małgorzata
Jestem bardzo zadowolona z pomocy którą uzyskałam na portalu. Odpowiedź otrzymałam w ekspresowym tempie płacąc za to niewiele ponad 80 zł. Wiadomość którą dostałam była wyczerpująca, wszystkie informacje zostały przekazane w sposób jasny i zrozumiały. Dodatkowo były umieszczone wyroki SN z przeszłości na których mogłam się oprzeć. Polecam każdemu.
Katarzyna, 29 lat
Odpowiedz wyczerpująca,ale jak to zwykle bywa rodzą się następne pytania.
Bogusław

Skoro ów rolnik uprawa Państwa ziemię bez obowiązku płacenia czynszu, to taki stan rzeczy odpowiada umowie użyczenia – uregulowanej w artykułach: od 720 do 719 Kodeksu cywilnego (K.c.). Co więcej, tenże rolnik ma (w aspekcie ekonomicznym) lepiej, niż przewidział to ustawodawca, bo (według art. 713 K.c.) osoba korzystająca z cudzej rzeczy na podstawie umowy użyczenia ma obowiązek ponosić „koszty bieżące”, a za takie można uznać stosowną część podatku z nakazu płatniczego, związanego z odnośną nieruchomością (art. 46 K.c.). Nie ma obowiązku zawierania umowy użyczenia w określonej formie prawnej, więc można przyjąć, że umowa zawarta ustnie jest ważna – problemy mogą dotyczyć zagadnień dowodowych (a to jest ważne).

Forma pisemna ma duże znaczenie dowodowe – w zakresie prawa cywilnego głównie: art. 74 K.c. oraz art. 244 i następne Kodeksu postępowania cywilnego (K.p.c.). Brak formy pisemnej umowy z tym rolnikiem może skutkować różnymi interpretacjami – zwłaszcza dotyczącymi rodzaju posiadania.

Ustawowe określenie własności zawarto w treści art. 140 K.c.: „W granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą”. Natomiast posiadanie (tak samoistne, jak i zależne) ustawodawca określił w artykule 336 K.c., który stanowi: „Posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny)”. Bez formy pisemnej umowy z tymże rolnikiem może być trudno ustalić rodzaj jego posiadania.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Zasiedzeniem (art. 172 i następne K.c.) może skutkować wyłącznie posiadanie samoistne – nigdy zaś posiadanie zależne (właściwe np. dzierżawcy lub osobie korzystającej z cudzej rzeczy na podstawie umowy użyczenia). Terminy zasiedzenia zawarto w artykule 172 K.c., który brzmi:

„§ 1. Posiadacz nieruchomości niebędący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze (zasiedzenie).

§ 2. Po upływie lat trzydziestu posiadacz nieruchomości nabywa jej własność, choćby uzyskał posiadanie w złej wierze.

§ 3. Nabyć nieruchomość rolną w rozumieniu przepisów ustawy, o której mowa w art. 166 § 3, przez zasiedzenie może jedynie rolnik indywidualny w rozumieniu przepisów tej ustawy, jeżeli – ustalona zgodnie z przepisami art. 5 ust. 2 i 3 tej ustawy – powierzchnia nabywanej nieruchomości rolnej wraz z nieruchomościami rolnymi stanowiącymi jego własność nie przekroczy 300 ha użytków rolnych.”

Jak widać, kilka lat nie wystarcza do zmiany właściciela wskutek zasiedzenia; po prostu, okres jest zbyt krótki. W takim stanie rzeczy w najbliższym czasie nie powinno być zagrożenia utratą własności. Niestety, przepisy proceduralne o stwierdzeniu zasiedzenia przez sąd (art. 609 i art. 610 K.p.c.) są na tyle ogólne (a nawet ogólnikowe), że bardzo duże znaczenie ma praktyka, zaś ta bywa różna (do czego przyczynia się treść tychże przepisów procedury cywilnej).

W Państwa interesie – w kontekście przepisów o zasiedzeniu oraz o stwierdzeniu zasiedzenia – leży przede wszystkim doprowadzenie do sytuacji, w której stanie się niewątpliwe, że ktoś (niezależnie od personaliów) uprawiający Państwa grunt jest posiadaczem zależnym, czyli posiadaczem akceptującym nadrzędność Państwa w zakresie posiadania. Umowa w odpowiedniej formie prawnej może się przydać. Jeżeli nawet ktoś (nawet ten sam rolnik) miałby uprawiać tę ziemię, to należałoby zawrzeć umowę w formie pisemnej – proszę rozważyć notarialne poświadczenie podpisów (samo poświadczenie, a nie formę aktu notarialnego). Należałoby zdecydować się na odpowiedni rodzaj umowy, np. na umowę dzierżawy (na podstawie której dzierżawca byłby zobowiązany płacić czynsz dzierżawny) albo umowę użyczenia (ale bez dokładania do cudzych interesów, bo biorący grunt w użyczenie powinien refundować stosowną część „kosztów podatkowych”). Umowa dzierżawy mogłaby zostać zgłoszona do ewidencji gruntów i budynków – co ma znaczenie głównie w zakresie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników. Dzierżawcy przysługuje prawo pierwokupu ziemi (zwłaszcza gruntów rolnych).

Odnośnie do słów – cytuję: „W jaki sposób wypowiedzieć temu rolnikowi pozwolenie na dalszą uprawę ziemi?”: Daleki jestem od dawania wytycznych, czy w ogóle wypowiadać temuż rolnikowi wcześniej zawartą umowę, na podstawie której stał się on posiadaczem określonego areału Państwa ziemi. Podstawowy wybór jest między wypowiedzeniem umowy użyczenia (bo brak obowiązku płacenia czynszu na użyczenie wskazuje), a doprowadzeniem do zawarcia odpowiedniego rodzaju umowy (np. dzierżawy albo użyczenia) w formie pisemnej (być może z podpisami notarialnie poświadczonymi). W wielu sprawach (zwłaszcza ważnych), przydaje się korzystanie z formy pisemnej. Pisma należy wysyłać listami poleconymi (i to „za zwrotnym potwierdzeniem odbioru”) albo – w przypadku instytucji (np. sądu lub starostwa) – składać za pokwitowaniem przyjęcia. Do owego rolnika mogłoby więc zostać wystosowane wezwanie korespondencyjne. Proszę zastanowić się nad tym, czy chodzi Państwu o ucywilizowanie relacji z tymże rolnikiem (także w celu zakończenia dopłacania do jego działalności, bo tym jest brak ponoszenia przez niego „kosztów podatkowych”), czy też doprowadzenie do zakończenia uprawiania przez niego tejże nieruchomości. W stosunkach rolniczych przyjęło się, że rolnik (nawet będący posiadaczem w złej wierze) jest uprawniony zebrać plony; w przypadku zdecydowania się na zakończenie uprawiania Państwa nieruchomości przez owego rolnika bardzo ważne byłoby więc zapobieżenie przygotowaniom do następnego sezonu rolniczego (np. zasiewom ozimin).

Jeżeli jest szansa na porozumienie (zwłaszcza w przypadku braku wyraźnego sporu z tymże rolnikiem), to rozsądnym wariantem mogłoby być zawezwanie go do próby ugodowej (przed sądem rejonowym). Za takim wezwaniem przemawia niska opłata sądowa, szansa na zawarcie ugody (art. 917 i art. 918 K.c.) na kierowanym przez sędziego posiedzeniu pojednawczym (od art. 184 do art. 186 K.p.c.) oraz skutkowanie przerwaniem biegu zasiedzenia (art. 123 K.c. w związku z art. 175 K.c.). Bieg zasiedzenia przerwać może także np. wytoczenie powództwa o wydanie gruntu – po skutecznym wypowiedzeniu umowy.

Zachęcam do opracowania strategii Państwa działań – w tym proponuję określić swe priorytety (np.: „zejście z gruntu” owego rolnika, odzyskiwanie części „kosztów podatkowych”, zawarcie właściwej umowy w odpowiedniej formie prawnej). Załatwiając sprawy (np.: kierując wezwania korespondencyjne, przygotowując zawezwanie do próby ugodowej, wytaczając powództw), proszę pamiętać o tym, by dokumenty były podpisywane przez współwłaścicieli odnośnej nieruchomości.

Wprawdzie art. 209 K.c. upoważnia jednego ze współwłaścicieli do podejmowania samodzielnie czynności dotyczących ochrony wspólnie przysługującego prawa (własności), ale – jeżeli jest szansa na podpisanie dokumentu (dokumentów) przez wszystkich współwłaścicieli – dobrze jest unikać sytuacji, które mogłyby kogoś innego (np. człowieka uprawiającego cudze pole) zachęcać do stosowania różnych „uników”.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Prezentowana opinia prawnika nie zawiera odpowiedzi na dodatkowe pytania klienta i dlatego może nie wyczerpywać w pełni omawianego zagadnienia. Często dopiero dzięki dodatkowym pytaniom i odpowiedziom można uzyskać kompletną poradę prawną. Podkreślamy, że w naszym serwisie można zadawać dodatkowe pytania bez ograniczeń czasowych i ilościowych.


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z prawem rolnym?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Nieuregulowana własność zagonu


Od 23 lat jestem posiadaczką gospodarstwa rolnego, które otrzymałam wraz z mężem zapisem notarialnym od teściów. Teściowie wzdłuż pola użytkowali 6 m  zagon o nieuregulowanej własności od ok. 40 lat. Razem z gospodarstwem przekazali nam również ten zagon, który cały czas użytkujemy. Zagon ten w księgach stoi na 5 osób z rodziny teścia. Wszystkie te osoby już nie żyją. Jak prawnie rozwiązać tę nieuregulowaną sprawę?

Czy rolnik może przyjąć pracę na umowę-zlecenie?


Czy rolnik prowadzący jednocześnie niewielką działalność pozarolniczą może przyjąć pracę na umowę-zlecenie, nie tracąc ubezpieczenia w KRUS-ie? Chodzi o wakacje roku 2015.

Jak zabezpieczyć długoterminową umowę dzierżawy?


Jestem właścicielem działki siedliskowej o pow. 2 ha. Chciałbym wydzierżawić część tej działki (o pow. 0,3 ha) na 50 lat za jednorazową opłatą z góry. Jednak co w sytuacji, gdy na przykład za 10 lat będę chciał sprzedać całość? Czy wtedy nowy właściciel, który kupi całą nieruchomość, lub mój spadkobierca może naciskać tego dzierżawcę i żądać od niego ponownie wynagrodzenia za dzierżawę gruntu? Albo będzie chciał wypowiedzieć warunki dzierżawy? Czy wobec tego zapisu o dzierżawie należy dokonać u notariusza?

Założenie firmy przez rolnika i opłacanie KRUS


Jestem rolnikiem, mam 2 ha ziemi, opłacam KRUS. Myślę o dodatkowym źródłem dochodu dla mnie, bo nie starcza mi dochodów na spokojne życie. Czy mogę założyć firmę i zostać na KRUS-ie?

Sprzedaż budynku mieszkalnego przez rolnika a zwolnienie z VAT


Rolnik prowadzący gospodarstwo agroturystyczna planuje sprzedaż jednego z budynków mieszkalnych, w którym były wynajmowane pokoje (najem krótkoterminowy). Czy sprzedaż tego budynku mieszkalnego będzie zwolniona z podatku VAT? Rolnik jest podatnikiem podatku VAT z tytułu najmu krótkoterminowego, w latach ubiegłych dokonywał nakładów inwestycyjnych przekraczających 30% ceny nabycia, jest właścicielem budynku od 17 lat. Czy sprzedaż będzie zwolniona z podatku dochodowego?

Zatrudnienie pracowników przez rolnika - jaka umowa i składki?


Jestem rolnikiem i zamierzam w tym roku zatrudnić pracowników do pomocy przy sprzedaży owoców. Zastanawiam się, jaką umowę z nimi podpisać, czy umowę-zlecenie? Będą to na ogół studenci. Czy rodzi to u mnie obowiązek wobec ZUS i urzędu skarbowego, a jeśli tak, to jaki? Czy za studentów będę musiała odprowadzać składki ZUS? Jak mają się rozliczać tacy pracownicy z urzędem skarbowym?

Zabezpieczenie przed zasiedzeniem nieruchomości rolnych


Czy umowa dzierżawy chroni przed zasiedzeniem nieruchomości rolnej? Posiadam działki rolne, które są użytkowane przez inną osobę. Jak skutecznie zabezpieczyć się przed zasiedzeniem? Jak przerwać bieg zasiedzenia?



Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika » wizytówka Zadaj pytanie »