Kategoria: KRUS

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z KRUS?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Dzierżawa gospodarstwa rolnego w celu skorzystania z renty KRUS

Małgorzata Zegarowicz-Sobuń • Opublikowane: 2019-03-08

Mój brat zawarł umowę dzierżawy gospodarstwa rolnego o powierzchni gruntów rolnych 12ha, ustalił, że dzierżawca w myśl art. 708 Kodeksu cywilnego nie płaci czynszu, a jedynie podatki i ponosi koszty utrzymania gruntów i budynków. Umowa była zawarta na kolejne 10 lat celem możliwości korzystania z renty KRUS, została zarejestrowana w ewidencji gruntów starostwa powiatowego i taka poświadczona kopia została złożona do KRUS-u z wnioskiem o utrzymanie prawa do renty na kolejny czas, jednak KRUS wezwał do uzupełnienia wysokości uzyskanych dochodów z tytułu dzierżawy, przywołując art. 693 § 1 K.c. Czy KRUS może tego wymagać?

Małgorzata Zegarowicz-Sobuń

»Wybrane opinie klientów

Proszę przekazać Panu Grzegorzowi Partyce serdeczne podziękowania za przygotowaną poradę; za syntetyczną, konkretną wypowiedź prawną na postawione pytania. Miałem i mam wyrzuty, że wykonywał to zadanie w czasie świątecznym, a przecież przedmiot sprawy nie wymagał aż takiego pośpiechu. To budzi mój najgłębszy szacunek. Przy okazji, dla Państwa wiadomości - SKO odpowiedziało, że liczba odwołań od decyzji urzędów samorządowych jest tak wielka, że jeszcze potrzebują miesiąca (minęło już 10), by zająć stanowisko merytoryczne wobec złożonego odwołania. Oczywiście, mam świadomość, że taką wiadomość(planowana zwłoka) byli obowiązani przysłać po miesiącu od chwili otrzymania odwołania. Liczba spraw dowodzi, że urzędnicy samorządów nie zostali przygotowani do rozpoznawania i wydawania decyzji w sprawach \"Dobry start\", a być możne także o jakości przedmiotowego Rozporządzenia. Pozdrawiam i dziękuję
Wiesław
Dziękuję za pomoc.
Jacek
Wszystkie moje wątpliwości zostały rozwiane, fachowa i wyczerpująca odpowiedź na każde moje pytanie. Jestem bardzo zadowolony z usługi! :)
Michał
Dziękuję za szybką odpowiedź. Super, ze znalazłam ePorady24. Duża pomoc w krótkim czasie.
Mariola, 58 lat, księgowa
Bardzo szybka odpowiedź
Maria

Niestety, ale działanie KRUS-u jest prawidłowe. Jak wiadomo, warunkiem ubiegania się m.in. o rentę z tytułu niezdolności do pracy jest zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej. Warunek ten uznaje się za spełniony, gdy właściciel gospodarstwa rolnego wydzierżawi gospodarstwo rolne innej osobie fizycznej lub prawnej. Aby umowa dzierżawy mogła stanowić podstawę do wypłaty części uzupełniającej renty rolniczej – oprócz warunków określonych przepisami Kodeksu cywilnego – musi spełniać warunki określone w ustawie o ubezpieczeniu społecznym rolników. Umowa dzierżawy, aby wywarła skutek prawny, musi być ponadto zgłoszona do ewidencji gruntów i budynków. Fakt zgłoszenia do ewidencji gruntów i budynków powinien być odnotowany na umowie i potwierdzony przez upoważnionego pracownika organu prowadzącego ewidencję.

Przepisy o dzierżawie stosuje się odpowiednio do tzw. umowy o bezczynszowe oddanie nieruchomości rolnej do używania i pobierania pożytków, określonej w art. 708. Jest to umowa podobna do umowy dzierżawy, ale nią nie jest.  Nie ma czegoś takiego jak bezczynszowa umowa dzierżawy, bowiem sprzeciwiałoby się to naturze stosunku dzierżawy. Przez umowę o bezczynszowe oddanie nieruchomości rolnej do używania i pobierania pożytków, korzystający z nieruchomości rolnej nie jest zobowiązany do uiszczania czynszu, lecz tylko do ponoszenia podatków i innych ciężarów związanych z własnością lub z posiadaniem gruntu. Regulacja art. 708 ma zastosowanie tylko i wyłącznie w przypadku bezczynszowego używania nieruchomości rolnej, a nie innego przedmiotu.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

„Bezczynszowy charakter tej umowy uzasadnia twierdzenie, że dający nieruchomość rolną do używania i pobierania pożytków nie ma obowiązku jej wydania w stanie nadającym się do prawidłowego gospodarowania nią i pobierania pożytków” (tak Z. Radwański, w: SPC, t. 3, cz. 2, s. 361, przypis 28).

Natomiast na mocy umowy dzierżawy wydzierżawiający jest zobowiązany do oddania drugiej stronie – dzierżawcy – rzeczy do używania oraz pobierania pożytków, dzierżawca zaś jest zobowiązany uiszczać wydzierżawiającemu czynsz. Przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące dzierżawy nie określają minimalnej ani maksymalnej dopuszczalnej wartości czynszu. W wyroku z dnia 08 maja 2001 r., sygn. akt IV CKN 357/00, Sąd Najwyższy wskazał, że Kodeks cywilny „nie przewiduje możliwości ukształtowania umowy dzierżawy w taki sposób, aby dzierżawca nie miał obowiązku uiszczania czynszu”. Oczywiście umowa może przewidywać, że wydzierżawiający będzie uprawniony do pobierania i zaliczania na poczet czynszu określonych pożytków, czynsz może być również określony w pieniądzach lub świadczeniach innego rodzaju (art. 693 § 2). Niedopuszczalne jest zatem określenie wysokości czynszu jako stanowiącej całość pożytków dobra wydzierżawionego i w ogóle całość pożytków uzyskiwanych przez dzierżawcę. Sprzeciwiałoby się to podstawowemu celowi gospodarczemu umowy dzierżawy.

Na podstawie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 1983 r., sygn. akt II SA 282/83m można spróbować udowadniać, że pomimo zapisu o braku obowiązku zapłaty czynszu zawarta między Pani bratem a osobą trzecią umowa była umową dzierżawy, a nie umową o bezczynszowe oddanie nieruchomości rolnej do używania i pobierania pożytków, określoną w art. 708. Zatem KRUS może kwestionować uprawnienie do renty, bo nie został spełniony warunek zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej. W tym wyroku NSA stwierdził, iż: 1. Dzierżawa jest stosunkiem prawnym ze sfery zobowiązań, o charakterze umowy konsensualnej i wzajemnej, powstającym wskutek zgodnego oświadczenia woli stron.

Stosownie do art. 693 umowa dzierżawy wyróżnia się z innych zobowiązań obowiązkiem płacenia przez dzierżawcę czynszu na rzecz wydzierżawiającego. Art. 708 dopuszcza jednak możliwość uznawania za dzierżawę takich stosunków prawnych, w których dzierżawca – z mocy wyraźnego postanowienia umowy – wprawdzie nie jest obowiązany do uiszczenia czynszu, ale opłaca podatki i inne świadczenia związane z posiadaniem gruntu, zachowuje prawo do pobierania pożytków i używania nieruchomości rolnej. Stosunek dzierżawy musi jednak powstać z woli obu stron (w tym i za milczącą aprobatą wydzierżawiającego).

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z KRUS?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »