Kategoria: Spadkobranie i podział gospodarstw

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z podziałem gospodarstw lub spadkobraniem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Czy działki rolne przekazane w trakcie trwania małżeństwa wchodzą do majątku wspólnego?

Autor: Małgorzata Zegarowicz-Sobuń • Opublikowane: 2018-06-04

W trakcie trwania małżeństwa moja była żona otrzymała aktem darowizny od rodziców działki rolne – ja nie byłem wpisany do aktu. W ogólnym rozumieniu działki te nie wchodzą do majątku wspólnego, ale w tym konkretnym przypadku podobno stanowią majątek wspólny, gdyż darczyńcy, przekazując ziemię rolną, uzyskali emerytury rolnicze – ma to wynikać z ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Proszę o wyjaśnienie tej kwestii, jest to dla mnie ważne ze względu na przeprowadzany podział majątku.

Małgorzata Zegarowicz-Sobuń

»Wybrane opinie klientów

Witam Państwa, oczywiście porada prawna okazała się przydatna i skuteczna. Już za parę dni rozpoczynamy proces przekształcania naszej spółdzielni we wspólnotę mieszkaniową. Dziękujemy za okazaną pomoc i pozdrawiam
Edward, 60 lat, emeryt straży granicznej
Bardzo serdecznie dziękuję Pani oraz osobą pomagającym w mojej sprawie. Za tak szczegółowe i dokładne wyjaśnienie problemu poparte wieloma przepisami prawa. W razie czego będę się kontaktował w przyszłości. Pozdrawiam serdecznie.
Mateusz, 35 lat, poligraf
Serdecznie dziękuję za pomoc. Jeżeli tylko będę miała jakikolwiek wątpliwości natury prawnej, na pewno skorzystam ponownie z serwisu wdzięczna za porady i wskazówki.
Renata
 Jestem zadowolony z odpowiedzi dodatkowej. 
Zbigniew, inżynier, 87 lat
Bardzo szybka i rzetelna odpowiedź. Profesjonalne podejście do klienta. Możliwość zadawania dodatkowych pytań jest niewątpliwie wielkim atutem usługi. Dziękuję za zajęcie się moją sprawą.
Emilia, 41 lat
Bardzo dobra, konkretna porada. Fachowe wyjaśnienie sytuacji przystępnym językiem. Szybkie odpowiedzi na pytania dodatkowe. Informacje, które otrzymałem były bardzo pomocne. Oparcie jakie otrzymałem w fachowej poradzie podziałało uspokajająco. Serdecznie dziękuję serwisowi i panu Panie Marcinie. Pozdrawiam.
Włodzimierz
Porada (analiza prawna) została bardzo szybko i fachowo zrealizowana, a treść przedstawionej analizy jest całkowicie jasna dla osoby niebędącej prawnikiem.
Paweł, nauczyciel akademicki, 64 lata
Szybko, wyczerpująco, kompleksowo, wraz z interpretacją DKIS. Bardzo dziękuję
Grzegorz, urzędnik, 41 lat
Szybkość odpowiedzi, cena porady, mozliwość zadawania pytań dodatkowych. 
Emilia, 30 lat, rolnik

Andrzej
Dziękuję za wyczerpujące informacje 
Elżbieta
Dziękuję za bardzo szczegółowe, rzeczowe i fachowe poradnictwo w przedłożonej sprawie. Porada Pana rzuciła nam dużo światła i jesteśmy wdzięczni.
Zbigniew, 74 lata
Zrozumiałem sprawę na tyle by zastanowić się, o przeprowadzenie postępowania spadkowego, po zmarłych rodzicach. Postraszę chociaż nikczemnika że to zrobię ,czy to zrobię to przekalkuluję na ile gra warta świeczki. Dziękuje.
Stanisław
Dziękuję bardzo za wyczerpującą odpowiedź . Wszystkim polecam korzystanie z EPorady24.
 
Maria
Witam. Miałam obawy co do porad internetowych ale zależało mi na czasie więc postanowiłam spróbować i nie żałuję, profesjonalne podejście do sprawy ,wszystko wyjaśnione i pomocne polecam.
Małgorzata
Bardzo obszerna i szczera do bólu opinia. Dokładnie tego co potrzebowałem. Bez owijania w bawełnę, bardzo konkretnie i obszernie. Na mały minus pytanie dodatkowe złożone jako uzupełnienie zostały pominięte.
Maciej
Dziękuję bardzo za szybkie odpowiedzi i wyczerpujące informacje dotyczące mojej sprawy.
Mirosław
Jestem zadowolona z Waszych usług, już 2-gi raz dostaję odpowiedź, która jest wyczerpująca, napisana zrozumiałym (dla nie prawnika ) językiem i w ciągu doby, Trzymacie poziom już 10 lat i oby tak dalej. 
Krystyna, inżynier, 70 lat
Wszystko jest na najwyższym poziomie
Sebastian, 44 lata, mechanik samochodowy
Bardzo wysoko oceniam współpracę z serwisem , odpowiedz prawnika była wyczerpująca i rzetelna . 
Edyta
Dziękuję bardzo za odpowiedź. Rozwiała moje wątpliwości. Pomogła mi w rozwiązaniu problemu.
Anna
W ciągu niespełna godziny otrzymałem wyczerpującą odpowiedź, a to bez wychodzenia z domu i \"szukania\" prawników. .
Roman, emeryt, 72 lata
Bardzo sprawnie i na temat.
Klaudiusz
Szybka odpowiedź, która została przesłana następnego dnia, to największy atut. Muszę też przyznać, że informacje były rzetelnie i wyczerpująco przedstawione. Dla mnie to wygodna forma rozwiewania wszelkich wątpliwości prawnych towarzyszących sprawom biznesowym - nie tracę czasu a koszty akceptowalne. 
Ewa
Błyskawiczna reakcja, gotowość do niezwykle wnikliwego pochylenia się nad problemem, cierpliwe wyjaśnianie tematów trudnych dla laika, a reasumując - bardzo profesjonalna opieka nad klientem - to może zasługiwać tylko na najwyższą ocenę!
Katarzyna, 53 lata
Bardzo dziękuję - szybko i profesjonalnie.
Beata
Po raz kolejny bardzo rzetelna i wyczerpująca odpowiedz na pytania.
Przemysław
Bardzo polecam ten serwis. Odpowiedzi otrzymałam szybko i rzetelnie podparte przepisami. 
Małgorzata
Jestem bardzo zadowolona z pomocy którą uzyskałam na portalu. Odpowiedź otrzymałam w ekspresowym tempie płacąc za to niewiele ponad 80 zł. Wiadomość którą dostałam była wyczerpująca, wszystkie informacje zostały przekazane w sposób jasny i zrozumiały. Dodatkowo były umieszczone wyroki SN z przeszłości na których mogłam się oprzeć. Polecam każdemu.
Katarzyna, 29 lat
Odpowiedz wyczerpująca,ale jak to zwykle bywa rodzą się następne pytania.
Bogusław

Rozpocznę od wyjaśnienia, jakie składniki majątku według Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (K.r.o.) zaliczane są do wspólności majątkowej, a jakie składniki jej nie obejmują i stanowią tzw. majątek osobisty każdego z małżonków.

Zgodnie z art. 31 K.r.o. wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmuje przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Są to w szczególności:

„1) pobrane wynagrodzenie za pracę i dochody z innej działalności zarobkowej każdego z małżonków;

2) dochody z majątku wspólnego, jak również z majątku osobistego każdego z małżonków;

3) środki zgromadzone na rachunku otwartego lub pracowniczego funduszu emerytalnego każdego z małżonków;

4) kwoty składek zewidencjonowanych na subkoncie, o którym mowa w art. 40a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 963, z późn. zm.).”

Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową, zgodnie z art. 33 K.r.o., należą do majątku osobistego każdego z małżonków:

„1) przedmioty majątkowe nabyte przed powstaniem wspólności ustawowej;

2) przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił;

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

3) prawa majątkowe wynikające ze wspólności łącznej podlegającej odrębnym przepisom;

4) przedmioty majątkowe służące wyłącznie do zaspokajania osobistych potrzeb jednego z małżonków;

5) prawa niezbywalne, które mogą przysługiwać tylko jednej osobie;

6) przedmioty uzyskane z tytułu odszkodowania za uszkodzenie ciała lub wywołanie rozstroju zdrowia albo z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę; nie dotyczy to jednak renty należnej poszkodowanemu małżonkowi z powodu całkowitej lub częściowej utraty zdolności do pracy zarobkowej albo z powodu zwiększenia się jego potrzeb lub zmniejszenia widoków powodzenia na przyszłość;

7) wierzytelności z tytułu wynagrodzenia za pracę lub z tytułu innej działalności zarobkowej jednego z małżonków;

8) przedmioty majątkowe uzyskane z tytułu nagrody za osobiste osiągnięcia jednego z małżonków;

9) prawa autorskie i prawa pokrewne, prawa własności przemysłowej oraz inne prawa twórcy;

10) przedmioty majątkowe nabyte w zamian za składniki majątku osobistego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.”

Najprościej mówiąc – wszystko to, co nie stanowi majątku osobistego, należy do majątku wspólnego.

Istotny jest zapis pkt 2), który stanowi, że przedmioty majątkowe nabyte poprzez dziedziczenie, zapis bądź darowiznę zalicza się do majątku osobistego, chyba że wola spadkodawcy bądź darczyńcy była taka, aby przekazany przedmiot był objęty wspólnością małżeńską.

Tutaj rodzi się pytanie: jaką czynnością prawną rodzice przekazali Pana małżonce nieruchomość rolną? Jeżeli faktycznie była to umowa darowizny i z treści tej umowy nie wynika wola darczyńców, aby nieruchomość stanowiła majątek wspólny osoby obdarowanej i jej małżonka, to pomimo tego że darowizna nastąpiła w trakcie trwania małżeństwa, będzie ona majątkiem osobistym obdarowanego.

Uzyskanie prawa do rolniczego świadczenia emerytalno-rentowego, jakim była wcześniejsza emerytura rolnicza, zależało od zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej. W przypadku innych świadczeń, jeżeli emeryt lub rencista lub jego małżonek jest właścicielem (współwłaścicielem) albo ma w swoim posiadaniu gospodarstwo rolne, wypłata emerytury lub renty rolniczej ulega częściowemu zawieszeniu (zawieszenie wypłaty dotyczy części uzupełniającej emerytury lub renty, a w przypadku świadczeń przyznanych przed 1.01.1991 r. – części stanowiącej 95% emerytury podstawowej). Chcąc spełnić ten warunek, celem otrzymywania świadczenia, emeryt bądź rencista przenosił (i przenosi) własność i posiadanie gospodarstwa rolnego na inną osobę. Mogło się to odbyć na podstawie ustawy z dnia 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin (Dz. U. Nr 32, poz. 140), następnie ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin, a po jej uchyleniu, ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników.

Przekazanie gospodarstwa rolnego mogło nastąpić na podstawie umów uregulowanych w Kodeksie cywilnym: darowizny, sprzedaży, dożywocia, albo na podstawie odrębnego typu umowy nazwanej, określonej w art. 84 i 85 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników – umowy z następcą i umowy w celu wykonania umowy z następcą (umowa przekazania gospodarstwa rolnego następcy).

Przez umowę z następcą rolnik będący właścicielem (współwłaścicielem) gospodarstwa rolnego zobowiązuje się przenieść na osobę młodszą od niego co najmniej o 15 lat (następcę) własność (udział we współwłasności) i posiadanie tego gospodarstwa z chwilą nabycia prawa do emerytury lub renty inwalidzkiej, jeżeli następca do tego czasu będzie pracować w tym gospodarstwie. Ponadto umowa z następcą może zawierać inne postanowienia, w szczególności dotyczące wzajemnych świadczeń stron przed i po przeniesieniu przez rolnika własności gospodarstwa rolnego na następcę. Umowa powinna być zawarta w formie aktu notarialnego. Umowa przekazania gospodarstwa rolnego nie jest zatem umową darowizny, bowiem zgodnie z art. 888 § 1 K.c. na podstawie umowy darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku. Natomiast rolnik w zamian za przekazanie gospodarstwa otrzyma świadczenie rentowe bądź emerytalne.

Z brzmienia przepisów można wysnuć zatem wniosek, że gospodarstwo rolne nabyte przez jednego z małżonków (następcę) w okresie pozostawania we wspólności ustawowej wchodzi w skład majątku wspólnego na podstawie art. 31 § 1 K.r.o.

Organem właściwym w sprawach świadczeń rolników jest KRUS.

Zatem o tym, czy otrzymane przez Pańską żonę działki rolne weszły do majątku wspólnego, decyduje tryb zawarcia umowy. Jeżeli była to zwykła umowa darowizny (na podstawie Kodeksu cywilnego), to działki te stanowią majątek osobisty żony, chyba że w tej umowie jest rozszerzenie własności także na Pana (ale pisał Pan, że nie ma). Jeżeli natomiast umowa była zawierana w trybie ustawy o ubezpieczeniu rolników, to najprawdopodobniej była to umowa przekazania gospodarstwa rolnego i wtedy działki rolne wchodzą do majątku wspólnego.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Prezentowana opinia prawnika nie zawiera odpowiedzi na dodatkowe pytania klienta i dlatego może nie wyczerpywać w pełni omawianego zagadnienia. Często dopiero dzięki dodatkowym pytaniom i odpowiedziom można uzyskać kompletną poradę prawną. Podkreślamy, że w naszym serwisie można zadawać dodatkowe pytania bez ograniczeń czasowych i ilościowych.


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z podziałem gospodarstw lub spadkobraniem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Prawo do gospodarstwa po rodzicach


Moi dziadkowie, właściciele gospodarstwa rolnego, mieli 4 dzieci, z tego dwoje nie żyje (wujek i mój tata), jest jeszcze ciotka i drugi wujek. Tata został na ojcowiźnie, czyli dostał działkę wraz z domem od babci. I jest jeszcze grunt rolny oraz las, które również miały być jego, ale babcia nie zdążyła ich na tatę przepisać, a tata nie zdążył tego załatwić ze swoim rodzeństwem. Tata całe życie użytkował gospodarstwo, pracował na tym gospodarstwie i płacił za nie podatki, ale oficjalnie właścicielką do swojej śmierci w 1998 r. była babcia, a dopiero potem tata płacił podatki już na siebie. Tata przeżył babcię tylko o 3 lata, a po jego śmierci mama stała się właścicielką i ona za wszystko płaci. Kto ma prawo do wspomnianego gruntu i lasu: nasza rodzina, która cały czas tu gospodaruje, czy wujostwo?

Gospodarstwo dla brata a spłata pozostałego rodzeństwa


Około 15 lat temu rodzice oddali mojemu bratu gospodarstwo rolne. Miał on kontynuować działalność rolniczą. Niestety brat nie zbyt dobrze radził sobie w gospodarstwie i ostatecznie opuścił je, wyjeżdżając na stałe za granicę. Nie ma zamiaru wrócić. Rok po jego wyjeździe tata ciężko zachorował. Brat w ogóle nie interesował się opieką nad rodzicem, nawet nie dzwonił. Po śmierci taty również nie wrócił. Czy mam jakąkolwiek możliwość upomnienia się o część spadku? Jest nas pięcioro rodzeństwa, a brat jako jedyny otrzymał cały majątek rodziców.

Czy umowa dożywocia umożliwia przekazanie gospodarstwa rolnego nierolnikowi?


Czy obecne prawo rolne przewiduje przekazanie własności nieruchomości rolnej na drodze umowy dożywocia? Osoba niespokrewniona ze mną posiada gospodarstwo rolne o powierzchni 2 ha, składające się z działek o powierzchni 0,8 i 1,2 ha. Jest to osoba starsza i samotna. Jedyny członek rodziny (bratanek) mieszka za granicą. Ostatnio pogorszył się stan zdrowia mojego podopiecznego, co uniemożliwia zadbanie o siebie w sposób należyty. Osoba ta darzy mnie dużym zaufaniem i chciałaby sprzedać mi mniejszą z nieruchomości, a nawet całe gospodarstwo. Niestety nie jestem rolnikiem i nie planuję działalności rolniczej, a jedynie osiedlenie się na obszarze wiejskim. Osoba ta zaproponowała przekazanie gospodarstwa w zamian za dożywotnie zapewnienie godziwych warunków życia. Obecne regulacje o obrocie ziemią uniemożliwiają mi nabycie takiej nieruchomości. Czy umowa dożywocia daje taką możliwość?

Dziedziczenie gospodarstwa rolnego po bracie zmarłym w 2017 r.


Moja babcia odziedziczyła spadek po zmarłym bracie (ziemia rolna oraz zabudowania gospodarcze). Wujek zmarł przed miesiącem*, był kawalerem, nie posiadał dzieci (przynajmniej nic nam o tym nie wiadomo). Babcia nie ma żadnych uprawnień rolnych (mieszka w mieście). Jak powinna rozpocząć sprawę spadkową? Czy wystarczy wizyta u notariusza, czy trzeba będzie zakładać sprawę w sądzie? Jakie dokumenty będą potrzebne? Jedyną osobą, która ma uprawnienia rolnicze, jest babci córka, czyli moja mama.

Kiedy rolnik może odebrać swojemu następcy darowane gospodarstwo rolne?


Od 2014 r. jestem właścicielem gospodarstwa rolnego (młodym rolnikiem z dotacji UE). Właścicielem gospodarstwa stałem się poprzez darowiznę od rodziców. Gospodarstwo otrzymałem wraz z długiem ciążącym na nim w wysokości ok. 150 tys. zł – hipoteka obciążająca gospodarstwo. Obecnie jednemu z rodziców nie podoba się mój styl pracy w gospodarstwie i chce to przerwać. Ojciec jest alkoholikiem z kilkoma wyrokami za znęcanie się nad rodziną, zaś mama jest na rencie KRUS. W jaki sposób rodzice mogą odebrać mi darowiznę gospodarstwa rolnego i z tym związane dotacje z UE? Czy taka sytuacja jest realna?

Czy mogę wydzierżawić gospodarstwo synowi i przejść na emeryturę?


Prowadzę gospodarstwo rolne. Od 15 lat jestem na rozliczeniu VAT. Obecnie mam 60 lat i chcę przejść na wcześniejszą emeryturę. Czy mogę wydzierżawić gospodarstwo synowi? Jak mam wyjść z VAT?

Otrzymanie ziemi od rodziców i jej odrolnienie


Rodzice są rolnikami, za niecałe 2 lata przechodzą na emeryturę, już w tym roku chcą częściowo rozpisać majątek. Teraz można otrzymać 0,3 ha – czy jest możliwe, żebym otrzymała 0,5 ha ziemi, jak nie mam wykształcenia rolniczego? Tę ziemię chciałabym odrolnić i wybudować dom. Ziemia jest klasy IV. Jeżeli można, to czy są potrzebne jakieś dodatkowe pozwolenia? Jak to załatwić.

Zrzeknięcie się i przepisanie gospodarstwa rolnego a podatek


Ojciec posiadał 8/10 własności w gospodarstwie, ja z bratem po 1/10. Na rozprawie sądowej ojciec i brat zrzekli się współwłasności i przepisali gospodarstwo rolne na mnie. Czy będę musiał zapłacić podatek i czy muszę to zgłosić do urzędu skarbowego?



Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika » wizytówka Zadaj pytanie »