Podatek rolny od działki z domem a dzierżawa gospodarstwa

Podatek rolny a podatek od nieruchomości

Podatek rolny i podatek od nieruchomości dotyczą różnych przedmiotów opodatkowania. Podatek rolny obejmuje grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne. Wyjątek dotyczy gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza – takie grunty nie korzystają z zasad podatku rolnego.

Z kolei podatkowi od nieruchomości podlegają grunty, budynki lub ich części oraz budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych wyłącza z podatku od nieruchomości użytki rolne i lasy, ale tylko w zakresie gruntów, a nie w zakresie budynków mieszkalnych.

W praktyce oznacza to, że grunt przy domu może być oceniany inaczej niż sam dom. Jeżeli działka lub jej część jest w ewidencji oznaczona jako użytek rolny i nie jest zajęta na działalność gospodarczą inną niż rolnicza, może podlegać podatkowi rolnemu. Natomiast budynek mieszkalny, nawet położony na wsi lub przy gospodarstwie, podlega podatkowi od nieruchomości jako budynek.

Czy dzierżawa gospodarstwa przez żonę zmienia opodatkowanie domu?

Nie, sama dzierżawa gospodarstwa rolnego przez żonę w sąsiedniej gminie nie powoduje, że Pana działka z domem zostanie opodatkowana wyłącznie podatkiem rolnym. Każda nieruchomość jest oceniana według swojego położenia, klasyfikacji w ewidencji oraz sposobu użytkowania. Organem podatkowym jest wójt, burmistrz albo prezydent miasta właściwy ze względu na miejsce położenia gruntu lub budynku.

Wspólność majątkowa małżeńska również nie przesądza o zmianie rodzaju podatku. Może mieć znaczenie przy ustaleniu, kto jest właścicielem lub współwłaścicielem nieruchomości i kto odpowiada za zobowiązanie podatkowe, ale nie zmienia klasyfikacji działki ani charakteru budynku mieszkalnego.

Jeżeli od gruntu płaci Pan podatek naliczany według hektarów, może to oznaczać, że grunt albo jego część jest traktowana jako grunt rolny. Nie oznacza to jednak, że także dom mieszkalny może być objęty podatkiem rolnym. Podatek rolny nie jest podatkiem od budynków mieszkalnych.

Znaczenie ewidencji gruntów i budynków

Dla podatku rolnego kluczowe znaczenie ma klasyfikacja gruntu w ewidencji gruntów i budynków. O tym, czy dany grunt jest użytkiem rolnym, nie decyduje samo położenie na wsi, sąsiedztwo pól ani subiektywne przekonanie właściciela, lecz wpis w ewidencji.

Jeżeli część nieruchomości jest oznaczona jako użytek rolny, a część jako teren mieszkaniowy albo inny grunt nierolny, gmina może opodatkować poszczególne części różnie. W takim przypadku podatek rolny może dotyczyć części rolnej, a podatek od nieruchomości – budynku mieszkalnego i ewentualnie tych części gruntu, które nie są użytkami rolnymi.

W razie wątpliwości warto uzyskać wypis z ewidencji gruntów i budynków oraz sprawdzić oznaczenia poszczególnych działek lub użytków. Jeżeli ewidencja jest niezgodna ze stanem faktycznym, konieczne może być przeprowadzenie odrębnej procedury geodezyjnej lub administracyjnej, a nie samo złożenie wniosku o niższy podatek.

Budynek mieszkalny a budynek gospodarczy

Dom mieszkalny należy odróżnić od budynku gospodarczego. Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych przewiduje zwolnienie dla niektórych budynków gospodarczych lub ich części, ale nie obejmuje ono zwykłego domu mieszkalnego tylko dlatego, że właściciel albo jego małżonek prowadzi lub dzierżawi gospodarstwo rolne.

W art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wymienia się budynki gospodarcze lub ich części, które mogą korzystać ze zwolnienia, m.in. gdy są położone na gruntach gospodarstw rolnych i służą wyłącznie działalności rolniczej. Warunki te muszą być spełnione łącznie. Jeżeli budynek ma funkcję mieszkalną, nie można traktować go jak obory, stodoły, magazynu pasz czy innego budynku gospodarczego służącego produkcji rolnej.

Na innych zasadach ocenia się zwolnienie budynków gospodarczych z podatku, ponieważ ustawa wymienia jedynie budynki gospodarcze, pod warunkiem, że służą wyłącznie działalności rolniczej. Ten wyjątek nie może być rozszerzany na budynek mieszkalny.

Co wynika z orzecznictwa sądów administracyjnych?

Sądy administracyjne podkreślają, że dla zwolnienia budynków gospodarczych istotne jest zarówno ich położenie na gruntach gospodarstwa rolnego, jak i faktyczne służenie działalności rolniczej. W wyroku WSA w Białymstoku z 18 kwietnia 2018 r., sygn. I SA/Bk 72/18, wskazano, że jeżeli warunek położenia budynków na gruntach gospodarstw rolnych nie jest spełniony, nie można zastosować zwolnienia. Nawet budynki typowego rolnika położone na gruntach niesklasyfikowanych jako użytki rolne nie korzystają automatycznie ze zwolnienia.

Podobnie WSA w Gliwicach w wyroku z 8 listopada 2017 r., sygn. I SA/Gl 753/17, wskazał, że warunkiem koniecznym zwolnienia z art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy o podatkach i opłatach lokalnych jest położenie budynków na gruntach gospodarstwa rolnego, a więc na gruntach sklasyfikowanych w ewidencji jako użytki rolne, oraz ich związek z działalnością rolniczą.

W opisanej sytuacji zasadnicze znaczenie ma to, że chodzi o budynek mieszkalny. Taki budynek nie staje się budynkiem gospodarczym tylko dlatego, że właściciel pozostaje w małżeństwie z osobą dzierżawiącą gospodarstwo rolne albo że część działki ma charakter rolny.

Obowiązki wobec gminy i terminy

Osoby fizyczne składają właściwej gminie informację o gruntach albo informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych na formularzach według ustalonego wzoru. Co do zasady trzeba to zrobić w terminie 14 dni od wystąpienia okoliczności, które powodują powstanie, wygaśnięcie albo zmianę obowiązku podatkowego.

Podatek rolny od osób fizycznych jest ustalany decyzją organu podatkowego i płatny w ratach do 15 marca, 15 maja, 15 września i 15 listopada. Podatek od nieruchomości od osób fizycznych również jest ustalany decyzją gminy. Jeżeli podatnik uważa, że decyzja błędnie kwalifikuje grunt albo budynek, powinien przeanalizować ewidencję, złożone informacje podatkowe i uzasadnienie decyzji, a następnie rozważyć odwołanie w terminie wynikającym z pouczenia.

Podsumowanie

Nie ma podstaw, aby od domu mieszkalnego płacić podatek rolny tylko dlatego, że żona dzierżawi gospodarstwo rolne w innej gminie albo że małżonkowie pozostają we wspólności majątkowej. Podatek rolny może dotyczyć gruntu sklasyfikowanego jako użytek rolny, ale dom mieszkalny pozostaje przedmiotem podatku od nieruchomości.

Najważniejsze jest sprawdzenie, jak działka i budynek są ujawnione w ewidencji gruntów i budynków oraz jaką funkcję pełnią w rzeczywistości. Jeżeli na jednej nieruchomości występują różne użytki albo różne obiekty, gmina może naliczać różne podatki od poszczególnych elementów.

FAQ

Źródła:

1. Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym, w szczególności art. 1, art. 2 i art. 6a - ISAP
2. Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, w szczególności art. 2 i art. 7 - ISAP
3. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 18 kwietnia 2018 r., I SA/Bk 72/18.
4. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 8 listopada 2017 r., I SA/Gl 753/17.

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.