Agroturystyka w gminie miejsko-wiejskiej a zwolnienie z PIT

Agroturystyka rolnika a działalność gospodarcza

Rolnik może przyjmować turystów w gospodarstwie rolnym na szczególnych zasadach. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców, przepisów tej ustawy nie stosuje się do wynajmowania przez rolników pokoi, sprzedaży posiłków domowych i świadczenia w gospodarstwach rolnych innych usług związanych z pobytem turystów.

Oznacza to, że typowa agroturystyka prowadzona przez rolnika w gospodarstwie rolnym nie wymaga wpisu do CEIDG tylko dlatego, że rolnik wynajmuje pokoje turystom i oferuje im domowe posiłki. Nie jest to jednak równoznaczne z automatycznym zwolnieniem z podatku dochodowego. Zwolnienie podatkowe ma własne, bardziej szczegółowe warunki. Podobny problem pojawia się przy zagadnieniu: agroturystyka wynajem pokoi a karta podatkowa.

Usługi agroturystyczne wymagają też dopełnienia obowiązków z przepisów turystycznych. Jeżeli pokoje są udostępniane turystom w obiekcie innym niż hotel, motel czy pensjonat, obiekt co do zasady trzeba zgłosić do ewidencji innych obiektów, w których są świadczone usługi hotelarskie, prowadzonej przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta.

Kiedy przysługuje zwolnienie z PIT dla agroturystyki?

Podstawą zwolnienia jest art. 21 ust. 1 pkt 43 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przepis zwalnia z podatku dochodowego dochody z wynajmu pokoi gościnnych w budynkach mieszkalnych położonych na terenach wiejskich w gospodarstwie rolnym osobom przebywającym na wypoczynku oraz dochody z wyżywienia tych osób, jeżeli liczba wynajmowanych pokoi nie przekracza 5.

Warunki trzeba spełnić łącznie. Znaczenie ma więc nie tylko to, że właściciel jest rolnikiem i ma gospodarstwo rolne, ale również: rodzaj budynku, jego położenie, liczba wynajmowanych pokoi, cel pobytu gości oraz to, czy dochód dotyczy wynajmu pokoi i wyżywienia osób korzystających z wypoczynku.

Jeżeli obok noclegów prowadzona jest odpłatna sprzedaż przetworów z owoców, organizowanie imprez, usługi gastronomiczne dla osób spoza gospodarstwa albo inna aktywność wykraczająca poza pobyt turystów, taka część przychodów może wymagać odrębnej oceny podatkowej i sanitarnej. Zwolnienie z art. 21 ust. 1 pkt 43 ustawy o PIT nie obejmuje automatycznie każdej dodatkowej działalności prowadzonej przy gospodarstwie. Osobno trzeba odróżnić zagadnienie: jazda konna w gospodarstwie a działalność.

Gospodarstwo rolne i rozproszone działki

Ustawa o PIT odsyła w zakresie pojęcia gospodarstwa rolnego do ustawy o podatku rolnym. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o podatku rolnym za gospodarstwo rolne uważa się obszar gruntów sklasyfikowanych jako użytki rolne o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność albo znajdujących się w posiadaniu danej osoby.

Nie jest konieczne, aby wszystkie grunty tworzyły jedną zwartą działkę. W orzecznictwie wskazywano, że gospodarstwo rolne mogą tworzyć grunty należące do jednej osoby albo pozostające w jej posiadaniu, nawet jeżeli są położone w różnych miejscach. Dlatego samo rozproszenie pól po gminie nie musi przekreślać statusu gospodarstwa rolnego.

W praktyce trzeba jednak ustalić, czy budynek mieszkalny, w którym mają być wynajmowane pokoje, rzeczywiście znajduje się w gospodarstwie rolnym i czy jest położony na terenie wiejskim. To są odrębne przesłanki zwolnienia podatkowego.

Dom w mieście w gminie miejsko-wiejskiej

Największy problem w opisanej sytuacji dotyczy położenia budynku. Gmina miejsko-wiejska obejmuje zarówno obszar miasta, jak i obszary wiejskie. Dla zwolnienia z PIT nie wystarcza więc, że gmina jako całość ma charakter miejsko-wiejski. Istotne jest konkretne położenie budynku mieszkalnego, w którym wynajmowane są pokoje.

Jeżeli budynek znajduje się w granicach administracyjnych miasta, organ podatkowy może uznać, że nie jest spełniony warunek położenia na terenach wiejskich. W takim wariancie rolnik może prowadzić wynajem, ale dochód z pokoi i wyżywienia może nie korzystać ze zwolnienia z podatku dochodowego.

Nie można jednak oceniać sprawy wyłącznie na podstawie potocznego określenia miasteczko. Trzeba sprawdzić dokumenty: granice administracyjne miejscowości, ewidencję gruntów i budynków, klasyfikację działki, status budynku oraz faktyczne powiązanie obiektu z gospodarstwem rolnym.

Formalności przy prowadzeniu agroturystyki

Nawet gdy rolnik nie musi rejestrować działalności gospodarczej w CEIDG, nadal powinien spełnić obowiązki związane ze świadczeniem usług noclegowych. W szczególności należy zgłosić obiekt do ewidencji innych obiektów, w których są świadczone usługi hotelarskie. Ewidencję prowadzi właściwy wójt, burmistrz albo prezydent miasta.

Obiekt powinien spełniać minimalne wymagania co do wyposażenia oraz wymagania sanitarne, przeciwpożarowe i budowlane. Jeżeli w gospodarstwie przygotowywane są posiłki albo przetwory z własnych owoców, mogą pojawić się dodatkowe wymogi sanitarne i żywnościowe, zależnie od zakresu sprzedaży i sposobu jej prowadzenia.

Warto też sprawdzić lokalne obowiązki, na przykład opłatę miejscową, uchwały gminy, zasady oznaczania obiektu oraz ewentualne skutki w podatku od nieruchomości. Część budynku zajęta na działalność inną niż rolnicza może być oceniana inaczej niż część wykorzystywana wyłącznie mieszkaniowo, dlatego przy większym zakresie usług warto uzyskać stanowisko gminy.

Czy trzeba wystąpić o interpretację indywidualną?

W sprawach podatkowych, w których decydują szczegóły położenia budynku i zakres świadczonych usług, warto rozważyć wniosek o interpretację indywidualną do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej. Interpretacja chroni tego, kto o nią wystąpił, ale tylko w granicach dokładnie opisanego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego.

Opłata za wniosek o interpretację indywidualną wynosi 40 zł od jednego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Jeżeli pytanie obejmuje kilka odrębnych zagadnień, opłata może być naliczana osobno od każdego z nich.

W opisanej sprawie we wniosku należałoby szczegółowo wskazać położenie budynku, status działki, liczbę pokoi, sposób wykorzystywania części produkcyjnej, zakres wyżywienia gości oraz to, czy przetwory z owoców będą sprzedawane wyłącznie osobom korzystającym z wypoczynku, czy także innym osobom.

Podsumowanie

W opisanej sytuacji samo posiadanie 8 ha ziemi rolnej i status rolnika ubezpieczonego w KRUS nie przesądzają o zwolnieniu podatkowym. Kluczowe jest to, czy pokoje są wynajmowane w budynku mieszkalnym położonym na terenie wiejskim w gospodarstwie rolnym oraz czy liczba pokoi nie przekracza 5.

Jeżeli budynek znajduje się w mieście, nawet w gminie miejsko-wiejskiej, zwolnienie z PIT jest ryzykowne i może zostać zakwestionowane. Prowadzenie agroturystyki może być nadal możliwe, ale przychody trzeba prawidłowo rozliczyć i dopełnić formalności związanych ze świadczeniem usług noclegowych.

FAQ

Czy rolnik musi zakładać działalność gospodarczą, aby prowadzić agroturystykę?

Nie zawsze. Jeżeli rolnik wynajmuje pokoje, sprzedaje posiłki domowe i świadczy w gospodarstwie rolnym usługi związane z pobytem turystów, Prawo przedsiębiorców nie ma do takiej aktywności zastosowania. Trzeba jednak sprawdzić, czy konkretna działalność nie wykracza poza typową agroturystykę.

Czy dom w mieście może korzystać ze zwolnienia z PIT dla agroturystyki?

Co do zasady jest to wątpliwe. Zwolnienie wymaga, aby budynek mieszkalny był położony na terenach wiejskich w gospodarstwie rolnym. Jeżeli dom leży w granicach administracyjnych miasta, organ podatkowy może odmówić prawa do zwolnienia.

Czy rozproszone działki rolne tworzą gospodarstwo rolne?

Mogą tworzyć gospodarstwo rolne, jeżeli spełniają ustawowe warunki, w szczególności dotyczące rodzaju gruntów i powierzchni przekraczającej 1 ha albo 1 ha przeliczeniowy. Sam fakt, że działki są położone w różnych miejscach, nie przesądza jeszcze przeciwko istnieniu gospodarstwa.

Czy limit 5 pokoi dotyczy całego gospodarstwa?

Tak, dla zwolnienia z PIT znaczenie ma liczba wynajmowanych pokoi gościnnych. Jeżeli rolnik wynajmuje więcej niż 5 pokoi, warunek zwolnienia nie jest spełniony. Nie należy obchodzić limitu przez sztuczne dzielenie wynajmu, jeżeli faktycznie jest to jedna działalność.

Czy sprzedaż przetworów z własnych owoców też jest objęta zwolnieniem?

Nie automatycznie. Zwolnienie z art. 21 ust. 1 pkt 43 ustawy o PIT obejmuje dochody z wynajmu pokoi gościnnych oraz wyżywienia osób przebywających na wypoczynku. Sprzedaż przetworów, zwłaszcza osobom spoza grona gości, może podlegać innym zasadom.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - art. 2 ust. 4 oraz art. 21 ust. 1 pkt 43, tekst jednolity: Dz.U. 2025 poz. 163.
2. Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców - art. 6 ust. 1 pkt 2, tekst jednolity: Dz.U. 2025 poz. 1480.
3. Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym - art. 2 ust. 1, tekst jednolity: Dz.U. 2025 poz. 1344.
4. Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach hotelarskich oraz usługach pilotów wycieczek i przewodników turystycznych - art. 35 i art. 38, tekst jednolity: Dz.U. 2023 poz. 1944.
5. Wyrok WSA w Poznaniu z dnia 22 marca 2017 r., II SA/Po 90/17; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 lutego 2008 r., II CSK 467/07; wyrok WSA z dnia 4 października 2017 r., I SA/Go 291/17.
6. Informacje Krajowej Informacji Skarbowej o wniosku o interpretację indywidualną: podatki.gov.pl.
7. Informacje o wpisie do ewidencji innych obiektów, w których są świadczone usługi hotelarskie: Biznes.gov.pl.

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.