Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z obrotem ziemią?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Zakup udziału w działce rolnej przez osobę nie będącej rolnikiem

Eliza Rumowska • Opublikowane: 2017-09-25

Zainteresowaliśmy się zakupem malowniczej działki położonej nad rzeką o pow. 1700 m2. Okazało się jednak, że właściciele są tak naprawdę współwłaścicielami dużej działki, która ma 0,40 ha, i są to łąki trwałe. Ich udział w całości odpowiada właśnie temu 1700 m2. Dodam, że nikt ze współwłaścicieli nie jest rolnikiem, my również nie jesteśmy rolnikami. Czy jest zatem jakaś możliwość kupienia od nich tego udziału w dużej działce?

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Zakup udziału w działce rolnej przez osobę nie będącej rolnikiem

Jest taka możliwość, jeżeli:

  • 1 wariant – przed sprzedażą właściciele dokonają podziału i wyodrębnią działki mniejsze niż 0,30 ha;
  • 2 wariant – bez wydzielania udziałów i podziału działki na mniejsze, ale po uzyskaniu zgody Agencji Nieruchomości Rolnych.

W tym miejscu wyjaśniam, że obostrzenia ustawowe, które obowiązują od maja 2016 r. w zakresie obrotu gruntami rolnymi nie dotyczą osób sprzedających, ale nabywców, czyli m.in. kupujących, takich jak Pani. Nie ma więc żadnego znaczenia, czy sprzedający jest, czy też nie rolnikiem. Ma to natomiast kluczowe znaczenie wobec osoby kupującej.

Znowelizowana ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego stanowi:

„Art. 1a. [Nieruchomości rolne wyłączone z zakresu stosowania ustawy]

Przepisów ustawy nie stosuje się do:

1) nieruchomości rolnych:

a) wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, o którym mowa w ustawie z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U. z 2016 r. poz. 1491),

b) o powierzchni mniejszej niż 0,3 ha,

c) będących drogami wewnętrznymi;

2) nabycia udziałów lub ich części we współwłasności nieruchomości, o których mowa w pkt 1 lit. b i c.”

Natomiast co do zasady:

„Art. 2a. [Warunki nabycia nieruchomości rolnych przez rolników indywidualnych i inne podmioty]

1. Nabywcą nieruchomości rolnej może być wyłącznie rolnik indywidualny, chyba że ustawa stanowi inaczej. Jeżeli nabywana nieruchomość rolna albo jej część ma wejść w skład wspólności majątkowej małżeńskiej wystarczające jest, gdy rolnikiem indywidualnym jest jeden z małżonków.”

Wymogi wobec rolnika są następujące:

Jeżeli więc osoba taka (nabywca) nie spełnia wymogów, to art. 2a przywołanej ustawy stanowi:

„4. Nabycie nieruchomości rolnej przez inne podmioty niż wymienione w ust. 1 i ust. 3 pkt 1 oraz w innych przypadkach niż wymienione w ust. 3 pkt 2-4, może nastąpić za zgodą Prezesa Agencji, wyrażoną w drodze decyzji administracyjnej, wydanej na wniosek:

1) zbywcy, jeżeli:

a) wykaże on, że nie było możliwości nabycia nieruchomości rolnej przez podmioty, o których mowa w ust. 1 i 3,

b) nabywca daje rękojmię należytego prowadzenia działalności rolniczej,

c) w wyniku nabycia nie dojdzie do nadmiernej koncentracji gruntów rolnych;

2) osoby fizycznej zamierzającej utworzyć gospodarstwo rodzinne, która:

a) posiada kwalifikacje rolnicze albo której, pod warunkiem uzupełnienia kwalifikacji zawodowych, przyznano pomoc, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2016 r. poz. 1387 i 1579) albo w art. 3 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. poz. 349 i 1888 oraz z 2016 r. poz. 337 i 1579), a termin na uzupełnienie tych kwalifikacji jeszcze nie upłynął,

b) daje rękojmię należytego prowadzenia działalności rolniczej,

c) zobowiąże się do zamieszkiwania w okresie 5 lat od dnia nabycia nieruchomości na terenie gminy, na obszarze której położona jest jedna z nieruchomości rolnych, która wejdzie w skład tworzonego gospodarstwa rodzinnego.

5. Organem wyższego stopnia, w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w sprawach, o których mowa w ust. 4, jest minister właściwy do spraw rozwoju wsi.

6. W przypadku niewyrażenia zgody, o której mowa w ust. 4, Agencja, na pisemne żądanie zbywcy złożone w terminie miesiąca od dnia, w którym decyzja o niewyrażeniu zgody stała się ostateczna, jest obowiązana do złożenia oświadczenia o nabyciu nieruchomości rolnej za zapłatą równowartości pieniężnej odpowiadającej jej wartości rynkowej określonej przez Agencję przy zastosowaniu sposobów ustalania wartości nieruchomości przewidzianych w przepisach o gospodarce nieruchomościami.

7. Agencja w terminie miesiąca od otrzymania żądania zbywcy nieruchomości rolnej powiadamia go o wysokości równowartości pieniężnej, o której mowa w ust. 6.

8. Zbywca nieruchomości rolnej w terminie miesiąca od dnia otrzymania powiadomienia, o którym mowa w ust. 7, może:

1) wystąpić do sądu o ustalenie równowartości pieniężnej wartości rynkowej nieruchomości rolnej nabywanej przez Agencję albo

2) złożyć pisemne oświadczenie o cofnięciu żądania nabycia tej nieruchomości przez Agencję.

9. W przypadku, o którym mowa w ust. 8 pkt 1, sąd określa równowartość pieniężną wartości rynkowej nieruchomości rolnej przy zastosowaniu sposobów ustalania wartości nieruchomości przewidzianych w przepisach o gospodarce nieruchomościami.

10. W przypadku, o którym mowa w ust. 8 pkt 2, Agencji przysługuje roszczenie o zwrot poniesionych przez nią kosztów ustalenia równowartości pieniężnej wartości rynkowej nieruchomości rolnej.”

„Art. 2c. [Stosowanie przepisów ustawy do nabycia użytkowania wieczystego lub udziału we współwłasności nieruchomości rolnej]

Przepisy ustawy dotyczące nabycia nieruchomości rolnej stosuje się odpowiednio do nabycia:

1) użytkowania wieczystego nieruchomości rolnej albo udziału lub części udziału w użytkowaniu wieczystym nieruchomości rolnej;

2) udziału lub części udziału we współwłasności nieruchomości rolnej.”

Tak wygląda faktyczna i ustawowa sytuacja. Warto zastanowić się, czy nie prościej podzielić działkę na mniejsze niż czekać na zgodę Agencji. W mojej ocenie wariant 1 byłby korzystniejszy jeszcze z jednego powodu – daje wyłączną własność określonej, mniejszej działki, a nie tylko udział niewydzielony w dużej działce.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) – link do formularza z indywidualną pomocą prawną »


Podobne materiały

Zakup ziemi rolnej od rodzica

Zakup ziemi rolnej od rodzica

Chciałabym kupić od mojego rodzica działkę rolną z budynkiem mieszkalnym, który jednak nie został oddany do użytku, nie ma nadanego numeru domu. Czy...

Nabywanie gruntów rolnych według nowych zasad

Nabywanie gruntów rolnych według nowych zasad

Chcielibyśmy wraz z mężem kupić ziemię rolną (kilkanaście hektarów, lokalizacja jest nieistotna, chodzi mi o prowadzenie gospodarstwa...

Nabycie gospodarstwa rolnego od rodziców

Nabycie gospodarstwa rolnego od rodziców

Dzierżawię od rodziców gospodarstwo rolne, które chciałbym prawnie od nich nabyć. Rodzice w tym roku osiągnęli wiek emerytalny, otrzymują emeryturę....

Uzyskanie pozytywnej decyzji od ANR na zakup ziemi

Uzyskanie pozytywnej decyzji od ANR na zakup ziemi

Chciałbym zakupić ziemię rolną o pow 1,2 h. Nie jestem rolnikiem. Spełniam tylko jeden warunek, a mianowicie zamieszkuje na terenie gminy wiejskiej...

Sprzedaż działki rolnej we współwłasności

Sprzedaż działki rolnej we współwłasności

Wraz z mężem i jeszcze jedną osobą jesteśmy współwłaścicielami działki rolnej o pow. 3000 m 2 . Działka jest niezabudowana....

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »