Kategoria: Spadkobranie i podział gospodarstw

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z podziałem gospodarstw lub spadkobraniem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Gospodarstwo dla brata a spłata pozostałego rodzeństwa

Autor: Eliza Rumowska • Opublikowane: 2018-03-19

Około 15 lat temu rodzice oddali mojemu bratu gospodarstwo rolne. Miał on kontynuować działalność rolniczą. Niestety brat nie zbyt dobrze radził sobie w gospodarstwie i ostatecznie opuścił je, wyjeżdżając na stałe za granicę. Nie ma zamiaru wrócić. Rok po jego wyjeździe tata ciężko zachorował. Brat w ogóle nie interesował się opieką nad rodzicem, nawet nie dzwonił. Po śmierci taty również nie wrócił. Czy mam jakąkolwiek możliwość upomnienia się o część spadku? Jest nas pięcioro rodzeństwa, a brat jako jedyny otrzymał cały majątek rodziców.

Eliza Rumowska

»Wybrane opinie klientów

Witam Państwa, oczywiście porada prawna okazała się przydatna i skuteczna. Już za parę dni rozpoczynamy proces przekształcania naszej spółdzielni we wspólnotę mieszkaniową. Dziękujemy za okazaną pomoc i pozdrawiam
Edward, 60 lat, emeryt straży granicznej
Bardzo serdecznie dziękuję Pani oraz osobą pomagającym w mojej sprawie. Za tak szczegółowe i dokładne wyjaśnienie problemu poparte wieloma przepisami prawa. W razie czego będę się kontaktował w przyszłości. Pozdrawiam serdecznie.
Mateusz, 35 lat, poligraf
Serdecznie dziękuję za pomoc. Jeżeli tylko będę miała jakikolwiek wątpliwości natury prawnej, na pewno skorzystam ponownie z serwisu wdzięczna za porady i wskazówki.
Renata
 Jestem zadowolony z odpowiedzi dodatkowej. 
Zbigniew, inżynier, 87 lat
Bardzo szybka i rzetelna odpowiedź. Profesjonalne podejście do klienta. Możliwość zadawania dodatkowych pytań jest niewątpliwie wielkim atutem usługi. Dziękuję za zajęcie się moją sprawą.
Emilia, 41 lat
Bardzo dobra, konkretna porada. Fachowe wyjaśnienie sytuacji przystępnym językiem. Szybkie odpowiedzi na pytania dodatkowe. Informacje, które otrzymałem były bardzo pomocne. Oparcie jakie otrzymałem w fachowej poradzie podziałało uspokajająco. Serdecznie dziękuję serwisowi i panu Panie Marcinie. Pozdrawiam.
Włodzimierz
Porada (analiza prawna) została bardzo szybko i fachowo zrealizowana, a treść przedstawionej analizy jest całkowicie jasna dla osoby niebędącej prawnikiem.
Paweł, nauczyciel akademicki, 64 lata
Szybko, wyczerpująco, kompleksowo, wraz z interpretacją DKIS. Bardzo dziękuję
Grzegorz, urzędnik, 41 lat
Szybkość odpowiedzi, cena porady, mozliwość zadawania pytań dodatkowych. 
Emilia, 30 lat, rolnik

Andrzej
Dziękuję za wyczerpujące informacje 
Elżbieta
Dziękuję za bardzo szczegółowe, rzeczowe i fachowe poradnictwo w przedłożonej sprawie. Porada Pana rzuciła nam dużo światła i jesteśmy wdzięczni.
Zbigniew, 74 lata
Zrozumiałem sprawę na tyle by zastanowić się, o przeprowadzenie postępowania spadkowego, po zmarłych rodzicach. Postraszę chociaż nikczemnika że to zrobię ,czy to zrobię to przekalkuluję na ile gra warta świeczki. Dziękuje.
Stanisław
Dziękuję bardzo za wyczerpującą odpowiedź . Wszystkim polecam korzystanie z EPorady24.
 
Maria
Witam. Miałam obawy co do porad internetowych ale zależało mi na czasie więc postanowiłam spróbować i nie żałuję, profesjonalne podejście do sprawy ,wszystko wyjaśnione i pomocne polecam.
Małgorzata
Bardzo obszerna i szczera do bólu opinia. Dokładnie tego co potrzebowałem. Bez owijania w bawełnę, bardzo konkretnie i obszernie. Na mały minus pytanie dodatkowe złożone jako uzupełnienie zostały pominięte.
Maciej
Dziękuję bardzo za szybkie odpowiedzi i wyczerpujące informacje dotyczące mojej sprawy.
Mirosław
Jestem zadowolona z Waszych usług, już 2-gi raz dostaję odpowiedź, która jest wyczerpująca, napisana zrozumiałym (dla nie prawnika ) językiem i w ciągu doby, Trzymacie poziom już 10 lat i oby tak dalej. 
Krystyna, inżynier, 70 lat
Wszystko jest na najwyższym poziomie
Sebastian, 44 lata, mechanik samochodowy
Bardzo wysoko oceniam współpracę z serwisem , odpowiedz prawnika była wyczerpująca i rzetelna . 
Edyta
Dziękuję bardzo za odpowiedź. Rozwiała moje wątpliwości. Pomogła mi w rozwiązaniu problemu.
Anna
W ciągu niespełna godziny otrzymałem wyczerpującą odpowiedź, a to bez wychodzenia z domu i \"szukania\" prawników. .
Roman, emeryt, 72 lata
Bardzo sprawnie i na temat.
Klaudiusz
Szybka odpowiedź, która została przesłana następnego dnia, to największy atut. Muszę też przyznać, że informacje były rzetelnie i wyczerpująco przedstawione. Dla mnie to wygodna forma rozwiewania wszelkich wątpliwości prawnych towarzyszących sprawom biznesowym - nie tracę czasu a koszty akceptowalne. 
Ewa
Błyskawiczna reakcja, gotowość do niezwykle wnikliwego pochylenia się nad problemem, cierpliwe wyjaśnianie tematów trudnych dla laika, a reasumując - bardzo profesjonalna opieka nad klientem - to może zasługiwać tylko na najwyższą ocenę!
Katarzyna, 53 lata
Bardzo dziękuję - szybko i profesjonalnie.
Beata
Po raz kolejny bardzo rzetelna i wyczerpująca odpowiedz na pytania.
Przemysław
Bardzo polecam ten serwis. Odpowiedzi otrzymałam szybko i rzetelnie podparte przepisami. 
Małgorzata
Jestem bardzo zadowolona z pomocy którą uzyskałam na portalu. Odpowiedź otrzymałam w ekspresowym tempie płacąc za to niewiele ponad 80 zł. Wiadomość którą dostałam była wyczerpująca, wszystkie informacje zostały przekazane w sposób jasny i zrozumiały. Dodatkowo były umieszczone wyroki SN z przeszłości na których mogłam się oprzeć. Polecam każdemu.
Katarzyna, 29 lat
Odpowiedz wyczerpująca,ale jak to zwykle bywa rodzą się następne pytania.
Bogusław

Dochodzenie jakichkolwiek praw w związku z gospodarstwem rolnym ma dwojaki charakter i zależy od tego, czy:

  1. gospodarstwo rolne przekazano bratu w zamian za świadczenie emerytalno-rentowe z KRUS.
  2. gospodarstwo rolne przekazano bratu zwykłą darowizną.

Aby to jednoznacznie rozstrzygnąć, należałoby zapoznać się z treścią aktu notarialnego przekazania gospodarstwa Pańskiemu bratu.

Jednak od razu muszę zaznaczyć, że spłacie z tytułu spadku podlegają tylko darowizny, ale także pod określonymi warunkami. Kodeks cywilny stanowi:

„Art. 993. [Ustalanie wysokości zachowku]

Przy obliczaniu zachowku nie uwzględnia się zapisów zwykłych i poleceń, natomiast dolicza się do spadku, stosownie do przepisów poniższych, darowizny oraz zapisy windykacyjne dokonane przez spadkodawcę.

Art. 994. [Darowizny niepodlegające zaliczeniu]

§ 1. Przy obliczaniu zachowku nie dolicza się do spadku drobnych darowizn, zwyczajowo w danych stosunkach przyjętych, ani dokonanych przed więcej niż dziesięciu laty, licząc wstecz od otwarcia spadku, darowizn na rzecz osób niebędących spadkobiercami albo uprawnionymi do zachowku.

§ 2. Przy obliczaniu zachowku należnego zstępnemu nie dolicza się do spadku darowizn uczynionych przez spadkodawcę w czasie, kiedy nie miał zstępnych. Nie dotyczy to jednak wypadku, gdy darowizna została uczyniona na mniej niż trzysta dni przed urodzeniem się zstępnego.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

§ 3. Przy obliczaniu zachowku należnego małżonkowi nie dolicza się do spadku darowizn, które spadkodawca uczynił przed zawarciem z nim małżeństwa.

Art. 995. [Wartość przedmiotu darowizny]

§ 1. Wartość przedmiotu darowizny oblicza się według stanu z chwili jej dokonania, a według cen z chwili ustalania zachowku.

§ 2. Wartość przedmiotu zapisu windykacyjnego oblicza się według stanu z chwili otwarcia spadku, a według cen z chwili ustalania zachowku.

Art. 996. [Darowizna na rzecz uprawnionego do zachowku]

Zapis windykacyjny oraz darowiznę dokonane przez spadkodawcę na rzecz uprawnionego do zachowku zalicza się na należny mu zachowek. Jeżeli uprawnionym do zachowku jest dalszy zstępny spadkodawcy, zalicza się na należny mu zachowek także zapis windykacyjny oraz darowiznę dokonane przez spadkodawcę na rzecz jego wstępnego.

Art. 997. [Koszty wychowania i wykształcenia]

Jeżeli uprawnionym do zachowku jest zstępny spadkodawcy, zalicza się na należny mu zachowek poniesione przez spadkodawcę koszty wychowania oraz wykształcenia ogólnego i zawodowego, o ile koszty te przekraczają przeciętną miarę przyjętą w danym środowisku.

Art. 998. [Ograniczenie odpowiedzialności za zapisy i polecenia]

§ 1. Jeżeli uprawniony do zachowku jest powołany do dziedziczenia, ponosi on odpowiedzialność za zapisy zwykłe i polecenia tylko do wysokości nadwyżki przekraczającej wartość udziału spadkowego, który stanowi podstawę do obliczenia należnego uprawnionemu zachowku.

§ 2. Przepis powyższy stosuje się odpowiednio w wypadku, gdy zapis zwykły na rzecz uprawnionego do zachowku został obciążony dalszym zapisem lub poleceniem albo uczyniony pod warunkiem lub z zastrzeżeniem terminu.

Art. 999. [Ograniczenie odpowiedzialności uprawnionego do zachowku]

Jeżeli spadkobierca obowiązany do zapłaty zachowku jest sam uprawniony do zachowku, jego odpowiedzialność ogranicza się tylko do wysokości nadwyżki przekraczającej jego własny zachowek.

Art. 9991. [Odpowiedzialność zapisobiercy windykacyjnego za zachowek]

§ 1. Jeżeli uprawniony nie może otrzymać od spadkobiercy należnego mu zachowku, może on żądać od osoby, na której rzecz został uczyniony zapis windykacyjny doliczony do spadku, sumy pieniężnej potrzebnej do uzupełnienia zachowku. Jednakże osoba ta jest obowiązana do zapłaty powyższej sumy tylko w granicach wzbogacenia będącego skutkiem zapisu windykacyjnego.

§ 2. Jeżeli osoba, na której rzecz został uczyniony zapis windykacyjny, sama jest uprawniona do zachowku, ponosi ona odpowiedzialność względem innych uprawnionych do zachowku tylko do wysokości nadwyżki przekraczającej jej własny zachowek.

§ 3. Osoba, na której rzecz został uczyniony zapis windykacyjny, może zwolnić się od obowiązku zapłaty sumy potrzebnej do uzupełnienia zachowku przez wydanie przedmiotu zapisu.

§ 4. Jeżeli spadkodawca uczynił zapisy windykacyjne na rzecz kilku osób, ich odpowiedzialność względem uprawnionego do zachowku jest solidarna. Jeżeli jedna z osób, na których rzecz zostały uczynione zapisy windykacyjne, spełniła świadczenie uprawnionemu do zachowku, może ona żądać od pozostałych osób części świadczenia proporcjonalnych do wartości otrzymanych zapisów windykacyjnych.

Art. 1000. [Odpowiedzialność obdarowanego za zachowek]

§ 1. Jeżeli uprawniony nie może otrzymać należnego mu zachowku od spadkobiercy lub osoby, na której rzecz został uczyniony zapis windykacyjny, może on żądać od osoby, która otrzymała od spadkodawcy darowiznę doliczoną do spadku, sumy pieniężnej potrzebnej do uzupełnienia zachowku. Jednakże obdarowany jest obowiązany do zapłaty powyższej sumy tylko w granicach wzbogacenia będącego skutkiem darowizny.

§ 2. Jeżeli obdarowany sam jest uprawniony do zachowku, ponosi on odpowiedzialność względem innych uprawnionych do zachowku tylko do wysokości nadwyżki przekraczającej jego własny zachowek.

§ 3. Obdarowany może zwolnić się od obowiązku zapłaty sumy potrzebnej do uzupełnienia zachowku przez wydanie przedmiotu darowizny.

Art. 1001. [Odpowiedzialność obdarowanych]

Spośród kilku obdarowanych obdarowany wcześniej ponosi odpowiedzialność stosownie do przepisów artykułu poprzedzającego tylko wtedy, gdy uprawniony do zachowku nie może uzyskać uzupełnienia zachowku od osoby, która została obdarowana później.

Art. 1002. [Dziedziczenie roszczenia o zachowek]

Roszczenie z tytułu zachowku przechodzi na spadkobiercę osoby uprawnionej do zachowku tylko wtedy, gdy spadkobierca ten należy do osób uprawnionych do zachowku po pierwszym spadkodawcy.

Art. 1003. [Stosunkowe zmniejszenie zapisów i poleceń]

Spadkobiercy obowiązani do zaspokojenia roszczenia z tytułu zachowku mogą żądać stosunkowego zmniejszenia zapisów zwykłych i poleceń.

Art. 1004. [Zakres zmniejszenia zapisów i poleceń]

§ 1. Zmniejszenie zapisów zwykłych i poleceń następuje w stosunku do ich wartości, chyba że z treści testamentu wynika odmienna wola spadkodawcy.

§ 2. W razie zmniejszenia zapisu zwykłego obciążonego dalszym zapisem lub poleceniem, dalszy zapis lub polecenie podlega stosunkowemu zmniejszeniu.

Art. 1005. [Zmniejszenie zapisów i poleceń uprawnionego do zachowku]

§ 1. Jeżeli spadkobierca obowiązany do zaspokojenia roszczenia z tytułu zachowku sam jest uprawniony do zachowku, może on żądać zmniejszenia zapisów zwykłych i poleceń w takim stopniu, ażeby pozostał mu jego własny zachowek.

§ 2. Jeżeli zapisobierca sam jest uprawniony do zachowku, zapis zwykły uczyniony na jego rzecz podlega zmniejszeniu tylko do wysokości nadwyżki przekraczającej jego własny zachowek.

Art. 1006. [Żądanie całkowitego wykonania zapisu za zapłatą]

Jeżeli zmniejszeniu podlega zapis zwykły, którego przedmiot nie da się podzielić bez istotnej zmiany lub bez znacznego zmniejszenia wartości, zapisobierca może żądać całkowitego wykonania zapisu, uiszczając odpowiednią sumę pieniężną.

Art. 1007. [Przedawnienie roszczeń z zachowku]

§ 1. Roszczenia uprawnionego z tytułu zachowku oraz roszczenia spadkobierców o zmniejszenie zapisów zwykłych i poleceń przedawniają się z upływem lat pięciu od ogłoszenia testamentu.

§ 2. Roszczenie przeciwko osobie obowiązanej do uzupełnienia zachowku z tytułu otrzymanych od spadkodawcy zapisu windykacyjnego lub darowizny przedawnia się z upływem lat pięciu od otwarcia spadku.”

Najważniejsze, aby jednoznacznie ustalił Pan, na podstawie jakiego tytułu brat stał się właścicielem gospodarstwa. Jeśli była to darowizna, należałoby następnie sprawdzić, czy podlega ona zaliczeniu, czy też nie. Jeżeli jednak w treści umowy jest ewidentnie wskazane, że było to przekazanie w zamian za świadczenia KRUS – nie zalicza się tego do masy spadkowej.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Prezentowana opinia prawnika nie zawiera odpowiedzi na dodatkowe pytania klienta i dlatego może nie wyczerpywać w pełni omawianego zagadnienia. Często dopiero dzięki dodatkowym pytaniom i odpowiedziom można uzyskać kompletną poradę prawną. Podkreślamy, że w naszym serwisie można zadawać dodatkowe pytania bez ograniczeń czasowych i ilościowych.


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z podziałem gospodarstw lub spadkobraniem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Nabycie gruntu rolnego od spadkobierców w świetle nowych przepisów


Jestem właścicielem 2/3 gruntu rolnego o pow. 10h. 1/3 jest własnością wielu spadkobierców. 4 osoby chcą sprzedać swoje udziały. Udział jednej osoby wynosi 2700 m2. Czy w świetle nowych przepisów mogę nabyć udziały od tych osób, tj. pozostałych właścicieli? Opłacam KRUS, lecz nie posiadam kwalifikacji rolniczych.

Podział darowanych gruntów rolnych


Drogą darowizny od rodzica zostałem współwłaścicielem gruntów rolnych. Oprócz mnie do współwłasności należą jeszcze 3 osoby. Chcemy wyjść ze współwłasności, dzieląc zgodnie pole miedzy siebie. Po podziale powierzchnia przypadająca na jedną osobę będzie przekraczała 1 ha. Nikt z obecnych współwłaścicieli nie jest rolnikiem. Czy wprowadzona w ubiegłym roku ustawa ograniczająca obrót ziemią rolną nie utrudnia (nie uniemożliwia) takiej czynności?

Dziedziczenie gospodarstwa rolnego po mężu


Przeprowadziłam postępowanie spadkowe u notariusza i posiadam akt dziedziczenia spadku po zmarłym mężu. Spadek po 1/2 odziedziczyliśmy oboje z dorosłym synem. Oboje z mężem byliśmy współwłaścicielami gospodarstwa rolnego na zasadach wspólności ustawowej, do tego posiadamy ciągniki i maszyny rolnicze. Nie bardzo wiem, jak mam sporządzić dokumenty do urzędu skarbowego. Czy po postępowaniu spadkowym należy mi się 1/2 gospodarstwa i 1/2 części po zmarłym mężu?

Formy przekazania gospodarstwa rolnego


Moi rodzice są rolnikami. Chcą przekazać gospodarstwo rolne, tak by zaprzestać prowadzenia działalności rolnej. Rodzice posiadają ziemię (jedna działka) i prowadzą hodowlę drobiu. Moja siostra podjęła się dalszego prowadzenia tej hodowli. W związku z tym rodzice chcą przekazać gospodarstwo jej, jednocześnie nie pozbawiając mnie całkowicie jakichś przychodów w przyszłości np. ze sprzedaży ziemi. Ja ze swojej strony nie mam zamiaru się wtrącać w to, jak siostra będzie zarządzała gospodarstwem, nie chcę się też z tego rozliczać, ani tym bardziej odpowiadać za jakieś zobowiązania, gdyby gospodarstwo nie przynosiło oczekiwanych zysków. Proszę nam doradzić, w jakiej formie najlepiej byłoby przekazać gospodarstwo siostrze, aby tylko ona się z tego tytułu rozliczała, ale w przypadku sprzedaży musiała się ze mną podzielić zapłatą?

Czy umowa dożywocia umożliwia przekazanie gospodarstwa rolnego nierolnikowi?


Czy obecne prawo rolne przewiduje przekazanie własności nieruchomości rolnej na drodze umowy dożywocia? Osoba niespokrewniona ze mną posiada gospodarstwo rolne o powierzchni 2 ha, składające się z działek o powierzchni 0,8 i 1,2 ha. Jest to osoba starsza i samotna. Jedyny członek rodziny (bratanek) mieszka za granicą. Ostatnio pogorszył się stan zdrowia mojego podopiecznego, co uniemożliwia zadbanie o siebie w sposób należyty. Osoba ta darzy mnie dużym zaufaniem i chciałaby sprzedać mi mniejszą z nieruchomości, a nawet całe gospodarstwo. Niestety nie jestem rolnikiem i nie planuję działalności rolniczej, a jedynie osiedlenie się na obszarze wiejskim. Osoba ta zaproponowała przekazanie gospodarstwa w zamian za dożywotnie zapewnienie godziwych warunków życia. Obecne regulacje o obrocie ziemią uniemożliwiają mi nabycie takiej nieruchomości. Czy umowa dożywocia daje taką możliwość?

Dziedziczenie gospodarstwa rolnego po bracie zmarłym w 2017 r.


Moja babcia odziedziczyła spadek po zmarłym bracie (ziemia rolna oraz zabudowania gospodarcze). Wujek zmarł przed miesiącem*, był kawalerem, nie posiadał dzieci (przynajmniej nic nam o tym nie wiadomo). Babcia nie ma żadnych uprawnień rolnych (mieszka w mieście). Jak powinna rozpocząć sprawę spadkową? Czy wystarczy wizyta u notariusza, czy trzeba będzie zakładać sprawę w sądzie? Jakie dokumenty będą potrzebne? Jedyną osobą, która ma uprawnienia rolnicze, jest babci córka, czyli moja mama.

Czy działki rolne przekazane w trakcie trwania małżeństwa wchodzą do majątku wspólnego?


W trakcie trwania małżeństwa moja była żona otrzymała aktem darowizny od rodziców działki rolne – ja nie byłem wpisany do aktu. W ogólnym rozumieniu działki te nie wchodzą do majątku wspólnego, ale w tym konkretnym przypadku podobno stanowią majątek wspólny, gdyż darczyńcy, przekazując ziemię rolną, uzyskali emerytury rolnicze – ma to wynikać z ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Proszę o wyjaśnienie tej kwestii, jest to dla mnie ważne ze względu na przeprowadzany podział majątku.

Kiedy rolnik może odebrać swojemu następcy darowane gospodarstwo rolne?


Od 2014 r. jestem właścicielem gospodarstwa rolnego (młodym rolnikiem z dotacji UE). Właścicielem gospodarstwa stałem się poprzez darowiznę od rodziców. Gospodarstwo otrzymałem wraz z długiem ciążącym na nim w wysokości ok. 150 tys. zł – hipoteka obciążająca gospodarstwo. Obecnie jednemu z rodziców nie podoba się mój styl pracy w gospodarstwie i chce to przerwać. Ojciec jest alkoholikiem z kilkoma wyrokami za znęcanie się nad rodziną, zaś mama jest na rencie KRUS. W jaki sposób rodzice mogą odebrać mi darowiznę gospodarstwa rolnego i z tym związane dotacje z UE? Czy taka sytuacja jest realna?



Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika » wizytówka Zadaj pytanie »