• Data: 2025-12-29 • Autor: Paulina Olejniczak-Suchodolska
Złożyłam do urzędu gminy wniosek o wydanie zaświadczenia, które potwierdzi fakt, że pracowałam w gospodarstwie rolnym rodziców (chciałam, by ten okres zaliczono do mojego stażu pracy). Odpowiedź przyszła odmowna. Czy jest sens odwoływać się od tej decyzji? Dalej mieszkam w tym gospodarstwie z rodzicami. Również w okresie szkoły i studiów byłam ubezpieczona w KRUS-ie. Proszę o poradę.
.jpg)
Na wstępie wyjaśniam, że zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy w pierwszej kolejności właściwy urząd gminy jest zobowiązany stwierdzić okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym, wydając stosowne zaświadczenie.
Ponadto wyjaśniam, że zaświadczenie, o którym mowa w art. 217 Kodeksu postępowania administracyjnego (w skrócie K.p.a.) i następnych, jest urzędowym potwierdzeniem określonych faktów lub stanu prawnego, wydanym przez właściwy organ administracji na żądanie osoby ubiegającej się o nie, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa (art. 217 § 2 pkt 1 K.p.a.) albo osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego (art. 217 § 2 pkt 2 K.p.a.).
Natomiast zgodnie z art. 218 § 1 K.p.a. w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2 K.p.a. (tj. osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego), organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów (albo stanu prawnego) wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu.
W sytuacji, gdy właściwy urząd gminy nie dysponuje dokumentami pozwalającymi mu wystawić zaświadczenie o pracy w indywidualnym gospodarstwie domowym, zawiadamia na piśmie o tym osobę zainteresowaną. W takiej sytuacji okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym osoba zainteresowana może wykazać zeznaniami dwóch świadków zamieszkujących w tym czasie na terenie, na którym jest położone gospodarstwo rolne (art. 3 ust. 3 ww. ustawy).
Jednocześnie należy podkreślić, że przedmiotowa ustawa nie dopuszcza dowodu o pracy w gospodarstwie rolnym w postaci zaświadczenia wydanego przez urząd gminy na podstawie zeznań świadków.
Natomiast zgodnie z art. 219 K.p.a. „odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie”. Ma ona miejsce np. wówczas, gdy organ jest niewłaściwy, gdy nie dysponuje danymi, a strona domagała się tego zaświadczenia ze względu na swój interes prawny.
Wskazuję także, iż „Nie można przyjąć, że racjonalny ustawodawca wprowadziłby do aktu prawnego normę prawną, która nie miałaby zastosowania i byłaby przepisem martwym. W tym kontekście zaakceptowanie tezy, że urząd gminy generalnie nie posiada dokumentacji umożliwiającej wydanie zaświadczenia w trybie art. 3 ust. 1 ustawy z 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy i to nawet w odniesieniu do okresów z bardzo bliskiej przeszłości, że nie wynika ona z żadnych spisów, rejestrów oraz innych urządzeń ewidencyjnych służących rejestrowaniu czynności dokonywanych przez urząd gminy, prowadziłoby do tego, że realizacja przez organ ustawowego obowiązku wydania zaświadczenia polegałaby w zasadzie na wydawaniu na podstawie art. 3 ust. 2 tej ustawy postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia, co każdorazowo skutkowałoby koniecznością przeprowadzania przez wnioskodawcę dowodu z zeznań świadków. Z całą pewnością nie taki był cel ustawodawcy, na co wskazuje wprost systematyka przepisu art. 3 tej ustawy, w którym możliwość udowodnienia pracy zeznaniami świadków została przewidziana dopiero jego w ust. 3, a zatem ta forma dowodzenia nie jest zasadą, ale wyjątkiem mającym zastosowanie w szczególnych okolicznościach, tj. w razie braku odpowiedniej dokumentacji w urzędzie gminy” (wyr. WSA w Opolu z 26 września 2013 r., sygn. akt II SA/Op 276/13).
Wobec powyższego w mojej ocenie organ postąpił prawidłowo. W dotychczasowej praktyce spotkałam się wielokrotnie z takimi sytuacjami, gdy odmawiano wydania zaświadczenia w zakresie pracy w gospodarstwie rolnym. Niemniej jednak ma Pani prawo spróbować złożyć zażalenie na wydane postanowienie. W takim przypadku należy je złożyć do SKO za pośrednictwem organu, który odmówił wydania zaświadczenia w terminie 7 dni od dnia otrzymania postanowienia. Zażalenie nie wiąże się z żadnymi kosztami z tego tytułu, a stanowi weryfikację rozstrzygnięcia w drugiej instancji.
Trudno mi jednak znaleźć podstawy do skutecznego zażalenia. Ma Pani jednak prawo zebrać zeznania dwóch świadków i w ten sposób udowodnić pracodawcy staż pracy (zwykle pracodawca wymaga też dowodu zameldowania w tym okresie w miejscu gospodarstwa, aktu własności).
Praca w gospodarstwie rodziców w latach 80.
Pani Anna przez kilka lat, zanim podjęła pierwszą pracę zawodową, pomagała rodzicom w gospodarstwie rolnym w swojej rodzinnej wsi. Chciała, aby ten okres został wliczony do jej stażu pracy, ponieważ wpływało to na wysokość emerytury. Złożyła wniosek do urzędu gminy o wydanie zaświadczenia. Urząd posiadał dokumentację potwierdzającą prowadzenie gospodarstwa przez jej rodziców i wystawił stosowne zaświadczenie. Dzięki temu okres ten został wliczony do jej stażu pracy.
Brak dokumentów w urzędzie gminy
Pan Marek pracował w gospodarstwie dziadków na początku lat 90. Chciał, aby ten czas został doliczony do jego stażu pracowniczego. Złożył wniosek do urzędu gminy, jednak urząd odpowiedział, że nie ma dokumentów pozwalających potwierdzić jego pracę w gospodarstwie. W tej sytuacji pan Marek zebrał zeznania dwóch świadków – sąsiadów, którzy mieszkali w tym samym czasie w tej miejscowości i mogli poświadczyć jego pracę. Na podstawie tych zeznań udało mu się wykazać okres pracy u pracodawcy.
Odmowa wydania zaświadczenia i zażalenie
Pani Teresa chciała uzyskać potwierdzenie pracy w gospodarstwie rolnym rodziny w latach 70. Urząd gminy odmówił wydania zaświadczenia, gdyż twierdził, że nie ma odpowiednich danych w swoich rejestrach. Pani Teresa nie zgodziła się z tym rozstrzygnięciem, więc złożyła zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) za pośrednictwem gminy w terminie 7 dni. SKO przeanalizowało sprawę i ostatecznie podtrzymało decyzję gminy.
Artykuł opisuje procedurę uzyskiwania zaświadczenia o okresie pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym. W pierwszej kolejności wniosek należy złożyć w urzędzie gminy, który na podstawie posiadanej dokumentacji może potwierdzić okres pracy. Zaświadczenie jest urzędowym potwierdzeniem faktów lub stanu prawnego, wymaganym przepisami prawa lub interesem prawnym osoby wnioskującej. W przypadku odmowy wydania zaświadczenia przysługuje możliwość złożenia zażalenia do SKO w terminie 7 dni, choć skuteczność takiego zażalenia jest ograniczona.
Zastanawiasz się, co zrobić w sytuacji, gdy urząd odmówił wydania zaświadczenia o pracy w gospodarstwie? Skorzystaj z naszych porad prawnych online! Wyjaśnimy Ci, jak skutecznie uzyskać zaświadczenie o pracy w gospodarstwie rolnym, jak prawidłowo złożyć wniosek czy przygotować zeznania świadków. Nie czekaj, już dziś skontaktuj się z nami!
1. Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - Dz.U. 1960 nr 30 poz. 168
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
O autorze: Paulina Olejniczak-Suchodolska
Radca prawny, absolwentka Wydziału Prawa na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. Ukończyła aplikację radcowską przy Okręgowej Izbie Radców Prawnych w Warszawie. Doświadczenie zawodowe zdobywała współpracując z kancelariami prawnymi. Specjalizuje się głównie w prawie gospodarczym, prawie pracy, prawie zamówień publicznych, a także w prawie konsumenckim i prawie administracyjnym. Obecnie prowadzi własną kancelarię radcowską oraz obsługuje spółki i instytucje państwowe.
Zapytaj prawnika