Niezłożenie informacji o gruntach w terminie, podatek rolny, możliwe sankcje i czynny żal

Powstanie obowiązku podatkowego w podatku rolnym

Zgodnie z art. 6a ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (tekst jedn. z dnia 1 sierpnia 2024 r., Dz. U. z 2024 r. poz. 1176) obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym wystąpiły okoliczności uzasadniające jego powstanie. Oznacza to, że w przypadku nabycia nieruchomości rolnej w sierpniu obowiązek podatkowy w podatku rolnym powstaje od 1 września. Organem właściwym w sprawach podatku rolnego jest wójt, burmistrz lub prezydent miasta.

Obowiązek złożenia informacji IR1

Nabywca nieruchomości rolnej ma obowiązek złożenia informacji o gruntach w terminie 14 dni od dnia nabycia nieruchomości. Informacja ta składana jest na odpowiednim formularzu w urzędzie gminy. Na jej podstawie organ podatkowy wydaje decyzję ustalającą wysokość podatku rolnego do zapłaty.

Możliwe konsekwencje niezłożenia informacji w terminie

Naruszenie obowiązku złożenia informacji podatkowej może skutkować odpowiedzialnością na gruncie ustawy z dnia 10 września 1999 r. – Kodeks karny skarbowy. Zgodnie z art. 54 Kodeksu karnego skarbowego podatnik, który uchylając się od opodatkowania, nie ujawnia właściwemu organowi przedmiotu lub podstawy opodatkowania albo nie składa deklaracji, przez co naraża podatek na uszczuplenie, podlega karze grzywny do 720 stawek dziennych, karze pozbawienia wolności albo obu tym karom łącznie. W praktyce, przy niewielkich kwotach podatku, konsekwencje mogą ograniczać się do grzywny, wezwania do uzupełnienia dokumentów lub naliczenia odsetek za zwłokę.

Możliwość skorzystania z czynnego żalu

Kodeks karny skarbowy w art. 16 przewiduje instytucję czynnego żalu. Polega ona na dobrowolnym zawiadomieniu organu podatkowego o popełnieniu czynu zabronionego, zanim organ ten poweźmie o nim informację. Złożenie czynnego żalu, połączone ze złożeniem zaległej informacji IR1, co do zasady pozwala uniknąć odpowiedzialności karnej skarbowej.

Zalecane działania

Najlepszym rozwiązaniem jest jak najszybsze złożenie formularza IR1 w urzędzie gminy. W praktyce warto udać się osobiście do wydziału podatków i poinformować pracownika urzędu o zaistniałej sytuacji. Często możliwe jest jednoczesne złożenie informacji oraz pisma z czynnym żalem. Przy niewielkim opóźnieniu urzędy gminy nierzadko ograniczają się do przyjęcia formularza i wydania decyzji podatkowej bez wyciągania dalszych konsekwencji.