Ubezpieczenie w KRUS-ie a umowa-zlecenie

Ubezpieczenie zdrowotne rolników

Kwestie związane z ubezpieczeniem zdrowotnym rolników są regulowane przez ustawę z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników oraz ustawę z dnia 13 stycznia 2012 r. o składkach na ubezpieczenie zdrowotne rolników za 2012 r. Należy pamiętać, że rolnicy podlegają odrębnemu ubezpieczeniu społecznemu, które obejmuje osoby posiadające gospodarstwa rolne o powierzchni powyżej 1 ha przeliczeniowego lub działy specjalne oraz domowników rolnika.

Natomiast rolnik, który opłaca składki w KRUS i dodatkowo prowadzi lub rozpoczyna prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej, nie ma obowiązku rezygnowania z ubezpieczenia rolniczego w KRUS-ie i przechodzenia na ubezpieczenie ZUS. Niemniej, aby zachować prawo do ubezpieczenia w KRUS-ie, trzeba spełnić pewne warunki określone w art. 5a ww. ustawy z 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników. Zgodnie z tym przepisem rolnik lub domownik, który rozpoczyna prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej, może nadal podlegać ubezpieczeniu społecznemu rolników, jeśli:

1) podlegał temu ubezpieczeniu w pełnym zakresie z mocy ustawy nieprzerwanie przez co najmniej 3 lata i nadal prowadzi działalność rolniczą lub stale pracuje w gospodarstwie rolnym, obejmującym obszar użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego, lub w dziale specjalnym w rozumieniu ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników,

2) złoży w KRUS-ie oświadczenie o kontynuowaniu tego ubezpieczenia w terminie 14 dni od rozpoczęcia wykonywania pozarolniczej działalności gospodarczej lub rozpoczęcia współpracy przy prowadzeniu tej działalności,

3) nie jest pracownikiem i nie pozostaje w stosunku służbowym,

4) nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty albo do świadczeń z ubezpieczeń społecznych,

5) kwota należnego podatku dochodowego za poprzedni rok podatkowy od przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej (jeżeli działalność ta była prowadzona) nie przekracza określonej kwoty granicznej. Roczna kwota graniczna podlega corocznej waloryzacji wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem i jest ogłaszana w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”; w drodze obwieszczenia Ministra właściwego do spraw rozwoju wsi.

Szczególnie zwracam uwagę na warunek nieprzekroczenia kwoty granicznej określonej w pkt 5, ponieważ jej utrzymanie pozwala na pozostawanie przez rolnika w systemie ubezpieczeniowym KRUS-u. Roczna kwota graniczna podlega corocznej waloryzacji wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem, określonym w ustawie budżetowej za rok, którego kwota dotyczy, ustawie o prowizorium budżetowym lub ich projektach (jeżeli odpowiednie ustawy nie zostały uchwalone). Przekroczenie tej kwoty, choćby o złotówkę, powoduje usunięcie Pani z ubezpieczenia w KRUS-ie.

Dodatkowe zatrudnienie a ubezpieczenie KRUS

Nie ma więc przeciwwskazań, aby osoba ubezpieczona w KRUS-ie podjęła dodatkowe zatrudnienie, mimo iż w większości przypadków wiąże się to z utratą świadczeń KRUS. Niemniej jednak w sytuacji np. umowy-zlecenia konsekwencje nie są takie groźne pod warunkiem, że wysokość przychodu Pani jako zleceniobiorcy nie przekroczy kwoty równej obowiązującego w danym roku wynagrodzenia minimalnego. Na przykład w 2025 roku wynosi ono 4626 zł brutto. Miesięczna kwota graniczna, której nie może przekroczyć rolnik, by nie wypaść z KRUS-u, stanowi równowartość minimalnego wynagrodzenia za pracę. Ale to nie wszystko. Ważna jest także roczna kwota graniczna należnego podatku dochodowego od przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej. W 2024 roku kwota ta wynosiła 4358 zł i nie można jej było przekroczyć, aby pozostać w KRUS-ie. Warto monitorować stronę rządową, bo na niej pojawią się informacje dotyczące właśnie tej stawki w 2025 roku. Przekroczenie kwoty granicznej jest równorzędne z ustaniem ubezpieczenia społecznego dla rolnika.

Tak czy inaczej, podejmując pracę na podstawie umowy cywilnoprawnej, powinna Pani zgłosić ten fakt w KRUS-ie, gdyż może to mieć wpływ na prawo do świadczeń z ubezpieczenia zdrowotnego. Także fakt zakończenia takiej umowy należy zgłosić w KRUS-ie, przedstawiając zaświadczenie o okresie jej trwania.

Brak zgłoszenia pracy na umowie-zleceniu do KRUS-u, nawet przy dochodach nieprzekraczających minimalnego wynagrodzenia, może skutkować utratą ubezpieczenia zdrowotnego, co może wiązać się z koniecznością poniesienia kosztów leczenia.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - Dz.U. 1991 nr 7 poz. 24

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.