Jeżeli po podziale nieruchomości część gruntu została wydzielona pod drogę publiczną, może ona przejść z mocy prawa na gminę, powiat, województwo albo Skarb Państwa. Właścicielowi albo użytkownikowi wieczystemu przysługuje wtedy odszkodowanie.
W artykule wyjaśniamy,...
Brak formalnego dostępu gruntu rolnego lub leśnego do drogi publicznej nie oznacza automatycznie, że gmina musi przejąć istniejący dukt leśny i urządzić na nim drogę publiczną. Taka zmiana wymaga spełnienia warunków z przepisów o drogach publicznych, planowaniu przestrzennym,...
Opłaty roczne za użytkowanie wieczyste co do zasady przedawniają się po 3 latach, ponieważ są świadczeniem okresowym. Nie oznacza to jednak, że każde wezwanie z gminy trzeba zapłacić w pełnej wysokości ani że można bezpiecznie prosić o raty bez zastrzeżeń.
Z artykułu...
Wyłączenie działki leśnej pod drogę wymaga decyzji właściwego dyrektora regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych, jeżeli grunt ma być używany inaczej niż leśnie. Współwłaściciele mogą umówić się, kto poniesie koszty poszczególnych etapów, ale taka umowa nie zastępuje...
ZUS może odmówić doliczenia pracy lub prowadzenia gospodarstwa rolnego do kapitału początkowego, nawet jeżeli faktycznie pracowano na roli i opłacano składki rolnicze. Wynika to z tego, że art. 174 ustawy o emeryturach i rentach z FUS odsyła tylko do wybranych okresów składkowych i...
Mały drewniany domek na działce rolnej można postawić tylko wtedy, gdy pozwalają na to przepisy planistyczne i budowlane. Sam fakt, że budynek ma 35 m 2 i mógłby być realizowany na zgłoszenie, nie oznacza jeszcze, że wolno go postawić na gruncie rolnym.
W praktyce...
Warunki zabudowy siedliskowej nie zastępują decyzji o wyłączeniu gruntu leśnego z produkcji. Jeżeli działka jest oznaczona w ewidencji jako Ls, a inwestor chce rozpocząć budowę albo trwale wykorzystać część lasu na cele nieleśne, co do zasady potrzebuje zezwolenia właściwego...
Rolnik może legalnie wytwarzać i sprzedawać wędliny tylko wtedy, gdy działa w odpowiedniej formule prawnej, np. jako RHD, MLO albo zatwierdzony zakład, oraz spełnia wymagania weterynaryjne, higieniczne, dotyczące rejestracji, surowca, transportu i znakowania.
W artykule...
Budowa małego budynku gospodarczego na działce rolnej nie zawsze kończy się na zgłoszeniu. Jeżeli grunt ma klasę I–III albo nie ma miejscowego planu, urząd może wymagać decyzji o warunkach zabudowy, uzgodnień z zakresu ochrony gruntów rolnych, a czasem także wyłączenia...
Zawieszenie jednoosobowej działalności gospodarczej powoduje wyrejestrowanie z ubezpieczeń w ZUS, ale samo w sobie nie daje prawa do KRUS. Do ubezpieczenia rolniczego można zostać zgłoszonym tylko wtedy, gdy rzeczywiście spełnia się warunki rolnika, małżonka rolnika albo...
Wdowa po osobie, która miała świadczenia z ZUS i KRUS, co do zasady nie otrzymuje automatycznie 85% sumy wszystkich wypłat zmarłego. Renta rodzinna jest ustalana według przepisów właściwego systemu, a przy zbiegu świadczeń zwykle wypłaca się jedno świadczenie albo wariant...
Po orzeczeniu komisji lekarskiej KRUS nie składa się już kolejnego odwołania w KRUS. Można natomiast zaskarżyć decyzję wydaną na podstawie tego orzeczenia do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych.
W artykule wyjaśniamy, kiedy rolnikowi przysługuje jednorazowe...
Jeżeli rolnik prowadzący działalność gospodarczą przekroczył roczny limit należnego podatku dochodowego dla KRUS, nie może dalej łączyć tej działalności z ubezpieczeniem rolniczym na zasadach z art. 5a ustawy. Może zakończyć działalność i pozostać w KRUS jako rolnik albo...
Gdy KRUS albo gmina nie potwierdzają dawnych składek rolniczych, trzeba zebrać nie tylko dowody wpłat, lecz także dokumenty pośrednie: zaświadczenia, decyzje, nakazy płatnicze, akta gospodarstwa i ewentualne zeznania świadków.
W artykule wyjaśniamy, jak udowodnić okresy...
Zwrot składek KRUS jest możliwy wtedy, gdy składki zostały nadpłacone albo opłacone nienależnie, np. po ustaniu warunków do ubezpieczenia lub po decyzji KRUS stwierdzającej ustanie ubezpieczenia za wcześniejszy okres.
Sama rezygnacja z dobrowolnego ubezpieczenia nie oznacza...
Do emerytury rolniczej z KRUS co do zasady potrzeba osiągnięcia wieku emerytalnego oraz co najmniej 25 lat, czyli 100 kwartałów, podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu rolników. Okres studiów wyższych nie uzupełnia tego stażu rolniczego.
W opisanej sytuacji 20 lat i...
Jeżeli po wyjeździe za granicę przestała Pani prowadzić gospodarstwo, należy jak najszybciej wyjaśnić w KRUS, od kiedy ustały przesłanki do ubezpieczenia, i złożyć dokumenty potwierdzające pobyt oraz brak osobistego prowadzenia działalności rolniczej. Samo niepłacenie składek...
Umowę-zlecenie osoby ubezpieczonej w KRUS trzeba ocenić pod kątem zbiegu ubezpieczeń, limitu przychodu i statusu studenta. W 2026 r. rolnik lub domownik może co do zasady pozostać w KRUS przy zleceniu, jeżeli miesięczny przychód z tego tytułu nie przekracza minimalnego wynagrodzenia,...
Właściciel gospodarstwa rolnego może zostać objęty KRUS z mocy ustawy, jeżeli faktycznie prowadzi działalność rolniczą w gospodarstwie powyżej 1 ha przeliczeniowego albo prowadzi dział specjalny produkcji rolnej i nie ma innego obowiązkowego tytułu do ubezpieczeń...
Po utracie pracy małżonek rolnika nie zawsze może zostać po prostu „dopisany” do KRUS. Decydujące jest to, czy rolnik nadal prowadzi gospodarstwo, czy małżonek faktycznie w nim pracuje i czy nie ma innego tytułu do ubezpieczeń społecznych.
W artykule wyjaśniamy,...
Okresy pracy w gospodarstwie rolnym mogą mieć znaczenie dla emerytury, ale nie zawsze są doliczane w taki sam sposób. Inaczej traktuje się opłacone składki KRUS, inaczej pracę w gospodarstwie rodziców przed 1 stycznia 1983 r., a jeszcze inaczej kapitał początkowy w ZUS. ...
Odziedziczenie udziału w gospodarstwie rolnym nie oznacza automatycznie, że każdy spadkobierca musi płacić składki KRUS. Decyduje przede wszystkim faktyczne prowadzenie działalności rolniczej, powierzchnia gospodarstwa, brak innego ubezpieczenia społecznego oraz ewentualna stała...
Rolnik ubezpieczony w KRUS może pomagać małżonkowi w firmie, ale tylko pomoc okazjonalna i uboczna zwykle nie tworzy tytułu do ZUS. Stała, zorganizowana i istotna praca przy działalności może oznaczać status osoby współpracującej.
Wyjaśniamy, kiedy taka współpraca grozi...
Zakup ziemi z siedliskiem o powierzchni 2,98 ha przez osobę niebędącą rolnikiem jest możliwy, ale co do zasady wymaga zgody Dyrektora Generalnego KOWR, chyba że zachodzi ustawowy wyjątek albo nieruchomość nie podlega ograniczeniom ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego. Podobne...
Jeżeli działka objęta pomocą na zalesienie została przepisana na inną osobę, trzeba sprawdzić, czy nadal trwało zobowiązanie zalesieniowe i czy nowy właściciel złożył w ARiMR wymagany wniosek transferowy. Brak zgłoszenia może skutkować odmową wypłaty kolejnych premii, a w...
Przy ustnej dzierżawie gruntu rolnego zawartej na dłużej niż rok, bez zachowania formy pisemnej, umowę traktuje się zasadniczo jako zawartą na czas nieoznaczony. W takiej sytuacji, jeżeli strony nie ustaliły inaczej, dzierżawę gruntu rolnego wypowiada się na rok naprzód na koniec...
Dom wybudowany na dzierżawionym gruncie gminnym co do zasady nie staje się własnością dzierżawcy. Jeżeli budynek jest trwale związany z gruntem, stanowi część składową nieruchomości i należy do właściciela gruntu, chyba że wyjątkowo przepisy szczególne tworzą odrębną...
Gmina może w projekcie miejscowego planu przeznaczyć działkę pod las nawet wtedy, gdy w ewidencji gruntów figuruje ona jako grunt orny, ale nie może robić tego dowolnie. Ustalenia planu muszą mieścić się w granicach prawa, procedury planistycznej i zasady proporcjonalnego...
Rolnik może zatrudnić pracownika, zleceniobiorcę albo pomocnika przy zbiorach. Samo zatrudnienie innej osoby nie odbiera rolnikowi ubezpieczenia w KRUS, ale wymaga prawidłowego wyboru umowy oraz rozliczeń wobec ZUS, KRUS i urzędu skarbowego. Wyjaśniamy, kiedy właściwa jest umowa...
Na działce rolnej objętej miejscowym planem nie wystarczy samo zgłoszenie budowy domków letniskowych. Jeżeli MPZP dopuszcza tylko produkcję rolną i zabudowę zagrodową, urząd może wnieść sprzeciw do zgłoszenia budowy obiektów pod wynajem.
W artykule wyjaśniamy, kiedy...
Opłacanie składek w KRUS i ZUS nie oznacza automatycznie wyboru tylko jednej emerytury ani prawa do zwrotu składek rolniczych. O wypłacie jednego albo dwóch świadczeń decydują przede wszystkim data urodzenia, wymagany staż ubezpieczenia rolniczego oraz podstawa przyznania emerytury z...
Renta rolnicza z KRUS może zostać częściowo zawieszona, jeżeli rencista prowadzi działalność rolniczą. W praktyce znaczenie ma także to, czy sam rencista albo jego małżonek jest właścicielem, współwłaścicielem lub posiadaczem gospodarstwa rolnego w rozumieniu ustawy o podatku...
Rolnik, który spełnia warunki do emerytury z KRUS, co do zasady nie musi dziś sprzedawać, przekazywać ani wydzierżawiać gospodarstwa, aby otrzymywać emeryturę rolniczą w pełnej wysokości. Od 15 czerwca 2022 r. samo prowadzenie działalności rolniczej nie obniża emerytury...
Jeżeli drzewa lub krzewy są usuwane z nieużytkowanego gruntu rolnego po to, aby faktycznie przywrócić go do użytkowania rolniczego, co do zasady nie jest wymagane zezwolenie ani zgłoszenie. Zwolnienie trzeba jednak stosować ostrożnie, zwłaszcza gdy działka ma oznaczenie Ls, Lz, Lzr...
