• Data: 2026-01-26 • Autor: Paulina Olejniczak-Suchodolska
Posiadam nieruchomość – działkę rolną, gdzie grunty są II klasy. Działka posiada dostęp do drogi publicznej, sąsiadująca z nią nieruchomość jest zabudowana. Nie jestem rolnikiem. Czy uzyskam decyzję o warunkach zabudowy?
.jpg)
Zgodnie z obowiązującym brzmieniem art. 7 ust. 2a ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych (u.o.g.r.l): Nie wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III położonych na obszarze uzupełnienia zabudowy w rozumieniu przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Natomiast w pozostałych przypadkach przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, wymagającego zgody, o której mowa w ust. 2, dokonuje się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, sporządzonym w trybie określonym w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Wobec powyższego: Skuteczność udzielonej w formie decyzji zgody na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne uzależniona jest od tego, czy na jej podstawie rada gminy postanowi o takiej zmianie przeznaczenia konkretnych gruntów leśnych w uchwalonym planie miejscowym. (wyrok NSA z dnia 2 marca 2023 r., sygn. akt II OSK 2433/22). Bowiem Przepis art. 7 ust. 1 u.o.g.r.l. stanowi odzwierciedlenie ogólnej zasady, że jeśli przeznaczenie gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne wymaga zgody właściwego organu administracji, to taka zmiana przeznaczenia może nastąpić jedynie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego sporządzonym w trybie określonym w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. (wyrok NSA z dnia 24 lutego 2022 r., sygn. akt II OSK 548/19).
Zatem w obecnym stanie prawnym nie ma możliwości uzyskania decyzji o warunkach zabudowy dla gruntu klasy II w przypadku, gdy wymagana jest zmiana przeznaczenia gruntu na nierolny. Dla wskazanego gruntu możliwym byłoby jedynie uzyskanie warunków zabudowy dla zabudowy zagrodowej celem wybudowania siedliska rolniczego, ponieważ w takim przypadku nie występuje konieczność zmiany przeznaczenia gruntu na nierolny.
Uzyskanie takiej decyzji byłoby wówczas możliwe po spełnieniu pozostałych warunków opisanych w art. 61 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, tj.:
1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu;
1a) teren jest położony na obszarze uzupełnienia zabudowy;
2) teren ma dostęp do drogi publicznej;
3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego;
4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1;
5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi;
6) zamierzenie budowlane nie znajdzie się w obszarze:
a) w stosunku do którego decyzją o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej, o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych (Dz. U. z 2024 r. poz. 555 i 834), ustanowiony został zakaz, o którym mowa w art. 22 ust. 2 pkt 1 tej ustawy,
b) strefy kontrolowanej wyznaczonej po obu stronach gazociągu, o którym mowa w art. 53 ust. 5e pkt 2,
c) strefy bezpieczeństwa wyznaczonej po obu stronach rurociągu. (…)
Jednakże w ramach zabudowy zagrodowej pobudować może się wyłącznie osoba prowadząca działalność rolniczą. Owszem, organy nie mają podstaw do weryfikacji Pana uprawnień rolnika, ale wymagają złożenia w przypadku ubiegania się o budowę w zabudowie zagrodowej oświadczenia pod odpowiedzialnością karną, że prowadzi Pan produkcję rolniczą.
Na gruncie klasy II nie ma możliwości realizacji innej zabudowy niż zagrodowa, gdyż każda inna funkcja wymaga zmiany przeznaczenia gruntu na nierolny, a to jest niedopuszczalne bez uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Marta i działka po dziadkach
Marta odziedziczyła działkę rolną klasy II na obrzeżach wsi. Z działki prowadziła droga gruntowa do asfaltowej, a sąsiednia posesja była zabudowana domem jednorodzinnym. Marta nie była rolnikiem, ale chciała zbudować na niej swój dom. Złożyła wniosek o warunki zabudowy i spotkała się z odmową – urząd poinformował ją, że dla tej klasy gruntu nie można wydać decyzji bez zmiany przeznaczenia w planie miejscowym, którego w gminie nie było.
Pan Andrzej – przedsiębiorczy ogrodnik
Pan Andrzej od lat prowadził produkcję szklarniową i zarejestrował działalność rolniczą. Gdy chciał zbudować siedlisko na swojej działce klasy II, urząd poprosił go jedynie o złożenie oświadczenia pod odpowiedzialnością karną, że faktycznie prowadzi produkcję rolniczą. Dzięki temu uzyskał warunki zabudowy na dom w ramach zabudowy zagrodowej – bez konieczności zmiany przeznaczenia gruntu.
Beata i „uzupełnienie zabudowy”, które nie wystarczyło
Beata kupiła działkę klasy II z dostępem do drogi publicznej i liczyła, że skoro sąsiedzi już się pobudowali, to i ona będzie mogła. Niestety, okazało się, że działka nie leży w „obszarze uzupełnienia zabudowy” w rozumieniu przepisów, więc nawet bez wymogu zgody ministra, nie mogła uzyskać decyzji o warunkach zabudowy. Bez miejscowego planu nie mogła nic zrobić – została z działką „rolną i bezużyteczną”.
Budowa na działce rolnej klasy II bez statusu rolnika jest obecnie mocno ograniczona i w praktyce możliwa jedynie w ramach zabudowy zagrodowej. Bez uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz spełnienia rygorystycznych warunków, realizacja zwykłego domu mieszkalnego może okazać się niemożliwa.
Potrzebujesz pomocy w sprawie zabudowy działki rolnej lub chcesz, by prawnik przygotował dla Ciebie odpowiednie pismo? Oferujemy porady prawne online oraz profesjonalne opracowanie dokumentów dotyczących warunków zabudowy i planowania przestrzennego. Aby skorzystać z naszych usług, opisz swój problem w formularzu pod artykułem.
1. Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych - Dz.U. 1995 nr 16 poz. 78
2. Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - Dz.U. 2003 nr 80 poz. 717
3. Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - Dz.U. 1994 nr 89 poz. 414
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
O autorze: Paulina Olejniczak-Suchodolska
Radca prawny, absolwentka Wydziału Prawa na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. Ukończyła aplikację radcowską przy Okręgowej Izbie Radców Prawnych w Warszawie. Doświadczenie zawodowe zdobywała współpracując z kancelariami prawnymi. Specjalizuje się głównie w prawie gospodarczym, prawie pracy, prawie zamówień publicznych, a także w prawie konsumenckim i prawie administracyjnym. Obecnie prowadzi własną kancelarię radcowską oraz obsługuje spółki i instytucje państwowe.
Zapytaj prawnika