Czy starostwo może zmienić rodzaj użytku działki bez zgody właściciela

Podstawa prawna ewidencji gruntów

Ewidencja gruntów i budynków (EGiB) jest rejestrem publicznym prowadzonym przez starostę. Określa się w niej m.in. granice działek, rodzaje użytków oraz klasy gleb. Podstawą jej prowadzenia jest ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2024 r. poz. 1151) oraz rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2024 r. poz. 219).

Zgodnie z art. 24a p.g.k., modernizacja ewidencji polega na kompleksowej aktualizacji danych, także w zakresie rodzaju użytków gruntowych. Co istotne, może być ona przeprowadzona z urzędu, a więc bez zgody właścicieli.

Procedura modernizacji

Choć zgoda właściciela nie jest wymagana, to starosta musi wyłożyć projekt operatu opisowo-kartograficznego do publicznego wglądu na 15 dni roboczych. W tym czasie każdy właściciel ma prawo zgłosić uwagi i zastrzeżenia. Ogłoszenie o wyłożeniu publikuje się w Biuletynie Informacji Publicznej i w siedzibie urzędu. Brak indywidualnego zawiadomienia nie stanowi naruszenia prawa, jeśli informacja była ogłoszona w sposób zwyczajowo przyjęty.

Skutki zmiany klasyfikacji gruntu

Przekształcenie działki z Br na R może poważnie ograniczyć możliwość budowy domu. Zgodnie z ustawą o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 82), zmiana przeznaczenia gruntów rolnych klasy I–IIIb na cele budowlane wymaga zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi. W praktyce oznacza to, że działka o glebie klasy IIIb może nie uzyskać warunków zabudowy.

Możliwości działania właściciela

1. Wniosek o sprostowanie danych – właściciel może złożyć wniosek na podstawie art. 22 ust. 2 p.g.k., wskazując, że zmiana jest niezgodna ze stanem faktycznym. Warto dołączyć dokumenty takie jak decyzja o warunkach zabudowy, wypis z planu miejscowego, czy decyzja o wyłączeniu gruntów z produkcji rolnej.

2. Kwestionowanie procedury – jeśli projekt operatu nie został prawidłowo wyłożony lub nie umożliwiono zgłoszenia uwag, można żądać stwierdzenia nieważności przyjęcia operatu. Skargę można złożyć do sądu administracyjnego po wyczerpaniu środków zaskarżenia.

3. Roszczenie odszkodowawcze – jeśli działanie organu było niezgodne z prawem i doprowadziło do spadku wartości działki, właściciel może domagać się odszkodowania na podstawie art. 417 § 1 k.c. Warunkiem jest jednak wcześniejsze stwierdzenie naruszenia prawa przez organ.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
2. Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych - Dz.U. 1995 nr 16 poz. 78

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.