• Data: 2025-12-08 • Autor: Paulina Olejniczak-Suchodolska
Jestem zgłoszona do KRUS i zastanawiam się, czy mogę zrezygnować z tego ubezpieczenia, aby zostać uznana za osobę bierną zawodowo i wziąć udział w projekcie unijnym. Chciałam się dowiedzieć, jakie mam możliwości – zarówno w sytuacji, gdy podlegam ubezpieczeniu dobrowolnemu (na wniosek), jak i wtedy, gdy obejmuje mnie ono obowiązkowo (z mocy ustawy), np. jako współposiadacz gospodarstwa lub domownik.
.jpg)
Zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników osoba podlegająca ubezpieczeniu na wniosek może w każdej chwili odstąpić od ubezpieczenia, składając oświadczenie w KRUS. Ubezpieczenie ustaje:
od dnia wskazanego w oświadczeniu, nie wcześniej jednak niż od dnia jego złożenia, albo
od pierwszego dnia okresu ubezpieczenia, za który składka nie została opłacona.
Na podstawie art. 7 ust. 1 oraz art. 16 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy, ubezpieczeniu podlega rolnik prowadzący gospodarstwo powyżej 1 ha przeliczeniowego oraz domownik takiego rolnika, jeżeli nie podlegają innemu ubezpieczeniu i nie mają prawa do świadczeń z systemu powszechnego.
Dodatkowo, art. 37 ust. 1 zobowiązuje rolnika do zgłaszania w ciągu 14 dni osób podlegających ubezpieczeniu w jego gospodarstwie oraz informowania KRUS o każdej zmianie mającej wpływ na obowiązek ubezpieczenia.
Przepisy stosuje się do obojga małżonków prowadzących wspólne gospodarstwo. Oznacza to, że obydwoje podlegają obowiązkowo ubezpieczeniu w KRUS. Małżonek niebędący współposiadaczem może być ubezpieczony, jeśli faktycznie pracuje w gospodarstwie. W przeciwnym razie może zostać wyłączony z ubezpieczenia po przedstawieniu stosownych dokumentów.
W przypadku ubezpieczenia dobrowolnego wystarczy oświadczenie o rezygnacji. Jednak w przypadku ubezpieczenia obowiązkowego wyrejestrowanie jest możliwe dopiero z chwilą objęcia ubezpieczeniem z innego tytułu, np. w ZUS.
Należy przy tym pamiętać, że nie każda osoba ubezpieczona w KRUS może zostać zakwalifikowana jako bierna zawodowo. Zgodnie z wytycznymi dotyczącymi monitorowania projektów unijnych, osoby prowadzące gospodarstwo rolne (nawet jeśli nie uzyskują dochodów, ale wykonują prace na jego rzecz) są traktowane jako osoby pracujące.
Możliwość rezygnacji z KRUS zależy od podstawy objęcia ubezpieczeniem – na wniosek jest to stosunkowo proste, z mocy ustawy wymaga posiadania innego tytułu do ubezpieczenia. Udział w projektach szkoleniowych może być podstawą czasowego wyrejestrowania, ale wymaga przedstawienia dokumentów potwierdzających nowy tytuł do ubezpieczenia. Kluczowe jest też rozróżnienie między osobą bierną zawodowo a osobą pracującą w gospodarstwie – nawet nieodpłatnie.
Przykład 1
Syn rolnika zgłoszony jako domownik w KRUS nie może być uznany za biernego zawodowo, jeśli pomaga w gospodarstwie.
Przykład 2
Żona rolnika współposiadająca gospodarstwo podlega obowiązkowo KRUS i nie może sama zrezygnować, chyba że uzyska inny tytuł ubezpieczenia w ZUS.
Przykład 3
Osoba ubezpieczona w KRUS na wniosek, która chce uczestniczyć w projekcie aktywizacyjnym, może złożyć oświadczenie o rezygnacji i od razu zostać wyrejestrowana.
Jeśli masz wątpliwości dotyczące ubezpieczenia w KRUS lub chcesz uzyskać pomoc w rezygnacji i przejściu do innego systemu ubezpieczeń, skontaktuj się z nami – przygotujemy indywidualną analizę Twojej sytuacji.
1. Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - Dz.U. 1991 nr 7 poz. 24
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
O autorze: Paulina Olejniczak-Suchodolska
Radca prawny, absolwentka Wydziału Prawa na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. Ukończyła aplikację radcowską przy Okręgowej Izbie Radców Prawnych w Warszawie. Doświadczenie zawodowe zdobywała współpracując z kancelariami prawnymi. Specjalizuje się głównie w prawie gospodarczym, prawie pracy, prawie zamówień publicznych, a także w prawie konsumenckim i prawie administracyjnym. Obecnie prowadzi własną kancelarię radcowską oraz obsługuje spółki i instytucje państwowe.
Zapytaj prawnika