Zespół prawników

Specjaliści z różnych dziedzin prawa

Zadaj pytanie prawnikowi

(bezpłatna wycena)

Wycena do 2 godzin

(w większości przypadków do 1 h)

Chcę zapytać prawnika

(bezpłatna wycena)

Zadanie pytania nic Cię nie kosztuje

Poznanie wyceny do niczego nie zobowiązuje

Chcę zapytać prawnika

(bezpłatna wycena)

Procedura odrolnienia gruntu rolnego

• Data: 2025-08-19 • Autor: Monika Jakubas

Tata ma działkę o powierzchni 4,45, ha na której jest siedlisko. W gminie jest MPZP – działka pod zabudowę zagrodową, 100 m od drogi głównej jest odrolnione, natomiast pozostałe 200 w górę jest gruntem rolnym. Dnia 01.01.2026 r. gminy mają zatwierdzić plan ogólny. W gminie dopiero rozpoczęto przetarg na firmę, która tym planem sie zajmie. Tata dostał pismo dotyczące aktu planowania przestrzennego, na którego mocy można wnioskować o odrolnienie reszty działki. Te 100 m gmina odrolniła nieodpłatnie i tę resztę też podobno mogłaby odrolnić nieodpłatnie. Czy można i czy wnioskować od razu o zmianę statusu działki na budowlaną? Po obu stronach działki jest dostęp do drogi i mediów przy drodze. Wiem, że to może potrwać kilka lat, ale chodzi o to, żeby gmina wzięła to pod uwagę w ogólnym planie i żeby ta nieodrolniona część nie została działką rolną. Chcielibyśmy ją docelowo podzielić i sprzedać. Chcieliśmy też teraz wydzielić z tej jednej dużej działki 3 po 20 arów, z czego 2 wystawić na sprzedaż, skoro jest możliwość zabudowy zagrodowej. Co Państwo radzą w tej sytuacji?

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Procedura odrolnienia gruntu rolnego

Odpowiem na Pani pytania i wątpliwości po kolei, ale w Państwa sytuacji będzie konieczne dowiedzenie się w gminie – napiszę, w których zakresach. Niestety w zakresie prawa zagospodarowania przestrzennego i prawa budowlanego poszczególne gminy i starostwa mają różne praktyki w tych obszarach, gdzie przepisy nie są wystarczająco dokładne. Ale po kolei.

Plany miejscowe i ogólne

Dokument, jaki dostał tata, to uniwersalny wniosek (wzór) dotyczący wszystkich aktów planowania przestrzennego. Odnośnie planów ogólnych, one zastąpią obecnie obowiązujące studium kierunków i uwarunkowań planowania przestrzennego gminy i z uwagi na problemy w gminach i termin uchwalenia zostanie przesunięty na 30.06.2026 r. Specyfika tych planów w ogólnych różni się w wielu aspektach od studium, ale łączy je to, że jeśli w planie ogólnym teren zostaje oznaczony jako rolny bez możliwości zabudowy, to w kolejnym planie zagospodarowania (po np. zmianie poprzedniego) ten teren musi właśnie mieć takie przeznaczenie.

W przypadku tych planów ogólnych procedura wygląda tak, że po uchwale o przystąpieniu mieszkańcy gminy mają wyznaczony czas na składanie uwag i wniosków do planu ogólnego i wtedy jest właśnie moment, kiedy ma się wpływ na plan ogólny. Taki wniosek należy złożyć na formularzu, który Pani przesłała i należy w nim zawrzeć rodzaj terenu, o jaki wnioskujemy, a także uzasadnienie naszego wniosku.

Masz problem prawny? Kliknij tutaj i zapytaj prawnika ›

Wniosek o odrolnienie działki

Właśnie tym wniosku należy wnioskować o przeznaczenie pod zabudowę siedliskową/budowlaną, chociaż jest mała szansa, że przeznaczą pod czystą budowlaną lub całość pod siedlisko. Warto jednak zawnioskować, bo wiele tu zależy od innych czynników, np. obecnych wskaźników zagospodarowania i chłonności w gminie, czyli od tego, jak dużo jest gruntów o przeznaczeniu pod zabudowę, które jeszcze nie zostały zabudowane. Myślę, że jest spora szansa na pas gruntu przy drodze po drugiej stronie nieruchomości.

W tym miejscu muszę wyjaśnić kilka kwestii, chociaż nie pytała o nie Pani w pytaniu:

  • działka siedliskowa nie przestaje być działką rolną (nie jest pełnoprawną działką budowlaną, o czym poniżej), gdyż teren ten nie podlega odrolnieniu – zgodnie z ustawą ochronie gruntów rolnych grunty pod zabudowaniami siedliskowymi nie tracą przymiotu gruntów rolnych. Ich oznaczenie w ewidencji gruntów to Br – grunty rolne zabudowane;
  • działkę siedliskową może kupić teoretycznie każdy, jeśli jest mniejsza niż 30 ar, natomiast jeśli ma pow. 30 ar i więcej to jeśli kupuje ją nierolnik (w rozumieniu ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego) może to nastąpić przy zastrzeżeniu prawa pierwokupu dla Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa;
  • na działce siedliskowej może się wybudować rolnik posiadający w sumie więcej nić 1 ha ziemi i w zależności od starostwa wystarczy, że się przedłoży zaświadczenie o ubezpieczeniu w KRUS-ie, ale niektóre starostwa każą przedkładać zaświadczenia i wykaz gruntów;
  • siedlisko musi być powiązane z gospodarstwem rolnym, stąd mała szansa moim zadaniem na to, żeby całość udało wyłączyć pod siedlisko.

Jak wskazałam powyżej, jest sens składać wniosek, bo to jest właściwie pierwszy i jedyny moment w tej procedurze uchwalania planu ogólnego. Oczywiście możemy go wypełnić odpowiednio w stosownym czasie, kiedy zostanie ogłoszony termin składania wniosków.

Podział działki

Odnośnie podziału działki na trzy o powierzchni 20 ar, to są dwie kwestie:

  1. Sam podział jest możliwy, ale z uwagi na to, że jak wskazałam działka siedliskowa pozostaje działką rolną, może być tak, że gmina nie zgodzi się na podział na działki mniejsze niż 30 ar. Zgodnie z art. 93 ust. 2 a ustawy o gospodarce nieruchomościami działki wykorzystywane na cele rolne nie mogą być dzielone co do zasady na działki mniejsze niż 30 ar.
  2. Co innego może stanowić miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego albo gmina może mieć praktykę taką, że działek siedliskowych nie traktuje jako przeznaczonych na cele rolne. Stąd trzeba by sprawdzić to w miejscowym planie i spytać w gminie, jak by to zaopiniowali. Jeśli prześle mi Pani nazwę planu miejscowego (raczej jest kilka planów), mogę to sprawdzić.

Podsumowując:

  1. Jak najbardziej należy złożyć wniosek do planu ogólnego, gdy gmina ogłosi taką możliwość. Nie ma w tym momencie pewności, w jakim stopniu zostanie uwzględniony, ale zawsze jest szansa chociaż na część.
  2. Podział jest możliwy, ale trzeba sprawdzić, czy uda się podzielić na 3 działki.
    Potrzebujesz pomocy prawnika? Kliknij tutaj i opisz swój problem ›

Przykłady

Wniosek o zmianę przeznaczenia działki rolnej w planie ogólnym

Pani Maria odziedziczyła działkę rolną po rodzicach, położoną na obrzeżach wsi, przy drodze asfaltowej. Choć działka ma atrakcyjne położenie, według obecnych dokumentów planistycznych nie ma możliwości jej zabudowy. Gmina przystąpiła jednak do sporządzania planu ogólnego. Maria wypełniła wzór wniosku i zaproponowała przeznaczenie fragmentu działki pod zabudowę siedliskową, uzasadniając to bliskością mediów i drogi oraz brakiem wolnych działek budowlanych w okolicy. Gmina nie przyjęła całości, ale zgodziła się na wydzielenie pasa przy drodze z możliwością zabudowy

.

Problem z podziałem działki siedliskowej

Pan Tomasz chciał podzielić swoją działkę siedliskową o powierzchni 60 arów na trzy mniejsze – dla swoich dzieci. Niestety, gmina odmówiła zgody, powołując się na przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami, które zakazują dzielenia gruntów rolnych na działki mniejsze niż 30 arów. Dopiero po zasięgnięciu informacji w urzędzie okazało się, że obowiązujący miejscowy plan dopuszcza podział siedlisk na mniejsze części – co umożliwiło ponowne złożenie wniosku z pozytywnym skutkiem.

 

Zakup działki siedliskowej przez nierolnika

Pani Joanna planowała kupić działkę siedliskową o powierzchni 35 arów. Nie była rolnikiem, więc gmina poinformowała ją, że zgodnie z ustawą o kształtowaniu ustroju rolnego Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa ma prawo pierwokupu. Finalnie musiała uzyskać zgodę KOWR lub zredukować powierzchnię kupowanej działki do poniżej 30 arów, by móc ją kupić bez ograniczeń. Zdecydowała się na drugą opcję i zrealizowała zakup mniejszej działki.

Podsumowanie

Procedury związane z planowaniem przestrzennym, odrolnieniem działek oraz ich podziałem zależą w dużej mierze od praktyki konkretnej gminy oraz obowiązujących planów miejscowych i ogólnych. Złożenie wniosku w odpowiednim momencie daje realną szansę na zmianę przeznaczenia gruntu, ale wymaga precyzyjnego działania i znajomości lokalnych uwarunkowań prawnych.

Oferta porad prawnych

Pomożemy w ocenie szans na zabudowę działki, przygotowaniu wniosku do planu ogólnego i przeanalizowaniu zapisów miejscowego planu. Skontaktuj się z nami, by uzyskać indywidualną poradę dopasowaną do Twojej sytuacji i lokalnych przepisów.

Źródła:

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - Dz.U. 1997 nr 115 poz. 741

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.

Zapytaj prawnika - porady prawne online

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Zadaj pytanie »

eporady24.pl

spadek.info

prawo-budowlane.info

odpowiedziprawne.pl

prawo-pracy.pl

prawo-mieszkaniowe.info

rozwodowy.pl

prawo-cywilne.info

spolkowy.pl

sluzebnosc.info

poradapodatkowa.pl

prawo-karne.info

prawozus.pl

ewindykacja24.pl