• Data: 2026-02-02 • Autor: Alicja Wodka
Jestem rolnikiem od 10 lat i posiadam działkę rolną o powierzchni 2,32 ha (dołączam mapkę), której nie obejmuje MPZP. Na tej działce chciałbym postawić kontener usługowy do 35 m² pod działalność fizjoterapeutyczną, którą prowadziłaby moja żona. Działka ma dostęp do drogi publicznej i jest na niej wykonane przyłącze energetyczne oraz studnia. W gminie stwierdzili, że nie ma warunków na przekształcenie działki na budowlaną lub usługową, a jedynie mogę założyć siedlisko i wystąpić o warunki zabudowy na budynek mieszkalny. Jak prawnie zrobić, aby można było postawić kontener usługowy na takiej działce?
.jpg)
Skoro przedmiotowa działka nie jest objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, co do zasady konieczne jest wydanie decyzji o warunkach zabudowy. Jak wynika z przesłanej przez Pana mapy ewidencyjnej, nieruchomość to użytki rolne o klasie bonitacyjnej PsIV i RIVb, a zatem istnieje możliwość wydania dla tej nieruchomości decyzji o warunkach zabudowy, oczywiście przy założeniu spełnienia dodatkowych kryteriów określonych w art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Warunek określony w pkt 4 ww. artykułu, zgodnie z którym teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, należy uznać za spełniony (takiej zgody wymagają bowiem grunty rolne posiadające wyższą klasę bonitacyjną, tj. od I do III).
Co do zasady, grunty rolne mogą zostać zabudowane poprzez tzw. zabudowę zagrodową. Nie ma ściśle określonych kryteriów prawnych wskazujących na to, jakie dokładnie warunki musi spełnić dana osoba, aby mogła wnioskować o taką zabudowę. Urzędy gminy zatem ustalają takie wytyczne na podstawie różnych ustaw – np. ustawy o podatku rolnym, gdzie za gospodarstwo rolne uznaje się grunt o powierzchni przekraczającej 1 ha stanowiący własność danej osoby, czy też na podstawie ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego, gdzie wymagane jest spełnienie rygorystycznych kryteriów do uznania danej osoby za rolnika indywidualnego. We wniosku o wydanie warunków zabudowy należy podać powierzchnię posiadanych użytków rolnych.
Zabudowa zagrodowa oznacza budynek mieszkalny oraz budynki i urządzenia służące wyłącznie produkcji rolniczej oraz przetwórstwu rolno – spożywczemu, jeżeli są one położone na gruntach rolnych i wchodzą w skład gospodarstwa rolnego (taka definicja wynika z art. 4 pkt 31 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych). Oznacza to, że wszelkie budynki, które mogą zostać wybudowane w ramach zabudowy zagrodowej muszą być związane z rolnictwem: produkcją rolniczą lub przetwórstwem rolno – spożywczym, a mówiąc potocznie – muszą być związane z prowadzeniem działalności rolniczej. Kontener usługowy pod działalność fizjoterapeutyczną zdecydowanie nie mieści się w pojęciu prowadzenia działalności rolniczej, zatem złożenie wniosku o wydanie warunków zabudowy dla zabudowy zagrodowej obejmującej ww. inwestycję najprawdopodobniej nie odniesie pożądanego przez Pana skutku.
Może Pan złożyć wniosek o wydanie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie kontenera usługowego (bez zabudowy zagrodowej), aczkolwiek szanse na powodzenie takiego wniosku oceniam na bardzo nikłe, chociażby z uwagi na analizę przesłanej przez Pana mapy, na podstawie której można zauważyć występowanie w okolicy gruntów rolnych oraz zabudowy zagrodowej. Trudno zatem będzie spełnić warunek określony w art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, który mówi, że wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe w przypadku, gdy co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu.
Druga możliwość to złożenie wniosku o wydanie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku w zabudowie zagrodowej. Przy spełnieniu bowiem pewnych warunków istnieje możliwość prowadzenia w zabudowie zagrodowej również działalności innej niż działalność rolnicza. Taka sytuacja uregulowana jest w ustawie o ochronie gruntów rolnych i leśnych, gdzie w art. 12b ust. 3 wskazano, iż osoba, która zamierza wykonywać w zabudowie zagrodowej działalność inną niż działalność rolnicza, powiadamia starostę właściwego ze względu na miejsce położenia tej zabudowy zagrodowej o zamiarze wykonywania tej działalności oraz jednocześnie składa do tego starosty wniosek o wyłączenie gruntów z produkcji, o którym mowa w art. 12b ust. 1 pkt 2 tejże ustawy, w terminie 30 dni przed dniem planowanego podjęcia tej działalności. Pod działalność inną niż działalność rolnicza może zostać przeznaczona część gruntu rolnego występującego pod zabudową zagrodową, którego powierzchnia nie przekracza 30% całkowitej powierzchni gruntu rolnego znajdującego się pod zabudową zagrodową w danym gospodarstwie rolnych, nie więcej jednak niż 0,05 ha. Dodatkowo właściciel gruntu musi zobowiązać się do dalszego prowadzenia gospodarstwa rolnego, w skład którego wchodzi zabudowa zagrodowa. Do takiego wyłączenia części gruntu z produkcji rolnej (części występującej pod zabudową przeznaczoną na inną działalność niż rolnicza) nie jest wymagane przeznaczenie gruntów na cele nierolnicze, co oznacza, że grunt cały czas pozostaje gruntem rolnym. Wyłączenie w ten sposób gruntu z produkcji rolnej nie powoduje obowiązku uiszczenia należności i opłat rocznych.
Należy zwrócić uwagę, iż na działalność inną niż działalność rolnicza może zostać przeznaczone jedynie 30% gruntu rolnego znajdującego się pod zabudową zagrodową. Aby obliczyć tę wartość należy znać całkowitą powierzchnię zabudowy zagrodowej. Projektując zatem taką zabudowę, należy wziąć pod uwagę ewentualną powierzchnię, która w przyszłości zostanie przeznaczona pod działalność inną niż rolnicza.
Gabinet kosmetyczny w kontenerze na działce rolnej
Anna, prowadząca mobilne usługi kosmetyczne, chciała ustawić niewielki kontener usługowy na działce rolnej swoich rodziców. Gmina odmówiła wydania warunków zabudowy, ponieważ w okolicy znajdowały się wyłącznie budynki zagrodowe, a nowa zabudowa usługowa nie miała punktu odniesienia w analizie urbanistycznej.
Warsztat stolarski jako część siedliska
Rolnik Marek zaprojektował siedlisko wraz z budynkiem gospodarczym, w którego części chciał prowadzić niewielki warsztat stolarski. Po zgłoszeniu zamiaru działalności nierolniczej starosta zezwolił na wyłączenie niewielkiej części zabudowy z produkcji rolnej, dzięki czemu Marek mógł legalnie działać w ramach zabudowy zagrodowej.
Odmowa dla małej pracowni fizjoterapii
Ewa planowała uruchomić pracownię fizjoterapeutyczną w lekkiej konstrukcji modułowej na działce rolnej położonej przy drodze gminnej. Mimo że teren miał dostęp do mediów, wójt odmówił wydania warunków zabudowy, uzasadniając, że w sąsiedztwie brak jakiejkolwiek zabudowy usługowej, co uniemożliwia ustalenie parametrów nowej inwestycji.
Postawienie kontenera usługowego na działce rolnej jest możliwe tylko w ściśle określonych sytuacjach i najczęściej wymaga uzyskania decyzji o warunkach zabudowy. Kluczową przeszkodą bywa brak zabudowy usługowej w sąsiedztwie oraz ograniczenia wynikające z definicji zabudowy zagrodowej. Pewną furtkę stanowi możliwość prowadzenia działalności nierolniczej w ramach siedliska, jednak pod rygorystycznymi warunkami. W praktyce wiele zależy od lokalnego układu przestrzennego i interpretacji organu gminy, dlatego każdą taką inwestycję warto przeanalizować indywidualnie.
Oferujemy profesjonalne porady prawne online oraz sporządzanie pism dotyczących warunków zabudowy, zabudowy zagrodowej, wyłączenia gruntów z produkcji rolnej i możliwości prowadzenia działalności usługowej na działkach rolnych. Aby skorzystać z naszych usług, opisz swój problem w formularzu pod artykułem.
1. Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - Dz.U. 2003 nr 80 poz. 717
2. Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych - Dz.U. 1995 nr 16 poz. 78
3. Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym - Dz.U. 1984 nr 52 poz. 268
4. Ustawa z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego - Dz.U. 2003 nr 64 poz. 592
5. Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - Dz.U. 1994 nr 89 poz. 414
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
Zapytaj prawnika