KRUS a umowa o pomocy przy zbiorach – obowiązki rolnika i pomocnika

Rolnik korzystający z pomocy przy pracach sezonowych może zawrzeć z osobą pomagającą umowę o pomocy przy zbiorach. Taka umowa nie jest zwykłą umową o pracę ani klasyczną umową cywilnoprawną, dlatego obowiązki związane z KRUS zostały uregulowane w szczególny sposób.

Najczęstsze problemy dotyczą tego, czy pomocnika trzeba zgłosić do KRUS, kto odpowiada za składki, jakie dokumenty należy złożyć oraz co zrobić, gdy KRUS wyda decyzję kwestionującą prawidłowość ubezpieczenia.

Kiedy rolnik lub domownik podlega KRUS?

Podstawowe ubezpieczenie rolników obejmuje osoby spełniające warunki określone w ustawie o ubezpieczeniu społecznym rolników. Dotyczy to przede wszystkim rolników prowadzących działalność rolniczą oraz ich domowników, jeżeli spełniają ustawowe przesłanki.

Umowa o pomocy przy zbiorach dotyczy natomiast osoby pomagającej rolnikowi przy określonych czynnościach związanych z produkcją rolną. Pomocnik nie staje się przez samo zawarcie umowy rolnikiem ani domownikiem, ale może podlegać ubezpieczeniu społecznemu rolników w zakresie przewidzianym przepisami.

Zakres obowiązków zależy między innymi od tego, kim jest pomocnik, czy posiada inne ubezpieczenie oraz czy zachodzi zbieg z ubezpieczeniem w ZUS.

Co trzeba zgłosić i w jakim terminie?

Rolnik zawierający umowę o pomocy przy zbiorach powinien pamiętać o obowiązku zgłoszenia pomocnika do ubezpieczenia w KRUS. Zgłoszenie należy przekazać do właściwej jednostki organizacyjnej KRUS w terminie określonym przepisami.

W praktyce rolnik powinien przygotować przede wszystkim:

Rolnik powinien także pamiętać, że umowa o pomocy przy zbiorach nie zastępuje innych obowiązków, które mogą wynikać z przepisów dotyczących zatrudniania osób przy pracach rolniczych. Szczegółowe zasady dotyczące innych form zatrudnienia rolnika opisuje artykuł zatrudnienie pracownika przez rolnika a krus.

Skutki błędu, zaległości albo zbiegu z ZUS

Nieprawidłowe zgłoszenie pomocnika może prowadzić do konieczności wyjaśnienia sprawy przed KRUS. Problem może pojawić się między innymi wtedy, gdy rolnik nie zgłosi osoby pomagającej przy zbiorach, zgłosi ją po terminie albo błędnie oceni obowiązek ubezpieczenia.

Konsekwencje zależą od rodzaju uchybienia. Mogą obejmować konieczność uregulowania zaległych należności, zmianę decyzji dotyczącej podlegania ubezpieczeniu albo prowadzenie postępowania wyjaśniającego.

Szczególnej uwagi wymaga sytuacja, gdy pomocnik wykonuje jednocześnie inną pracę lub prowadzi działalność. Zasady związane z łączeniem ubezpieczeń zostały omówione szerzej w materiale dotyczącym zagadnienia praca i działalność gospodarcza a krus.

Sam fakt zawarcia umowy o pomocy przy zbiorach nie zawsze przesądza o wszystkich obowiązkach ubezpieczeniowych. Konieczna jest analiza całej sytuacji danej osoby.

Dokumenty, decyzja KRUS i odwołanie

W przypadku sporu z KRUS podstawowe znaczenie mają dokumenty przedstawione przez rolnika i pomocnika. Warto zachować umowę, potwierdzenia zgłoszeń, dokumenty dotyczące opłacania składek oraz korespondencję z organem.

Jeżeli KRUS wyda decyzję, z którą rolnik lub pomocnik się nie zgadza, możliwe jest skorzystanie ze środków odwoławczych przewidzianych w przepisach. Termin i sposób zaskarżenia wynikają z pouczenia znajdującego się przy decyzji.

Przed złożeniem odwołania należy sprawdzić, jakie dokładnie ustalenia przyjął KRUS oraz jakie dowody mogą potwierdzić prawidłowy przebieg współpracy.

Przykłady

Poniższe przykłady pokazują, jak zasady dotyczące umowy o pomocy przy zbiorach mogą wyglądać w praktyce.

FAQ

Czy każda osoba pomagająca przy zbiorach musi być zgłoszona do KRUS?

Obowiązek zgłoszenia zależy od tego, czy dana osoba spełnia warunki określone dla pomocnika przy zbiorach oraz czy podlega ubezpieczeniu z tego tytułu.

Czy umowa o pomocy przy zbiorach jest umową o pracę?

Nie. Jest to odrębna forma współpracy uregulowana w przepisach dotyczących działalności rolniczej i pomocy przy zbiorach.

Kto odpowiada za zgłoszenie pomocnika do KRUS?

Obowiązki związane ze zgłoszeniem pomocnika spoczywają co do zasady na rolniku zawierającym umowę o pomocy przy zbiorach.

Co zrobić, gdy KRUS odmówi objęcia ubezpieczeniem?

Należy przeanalizować treść decyzji oraz pouczenie dotyczące odwołania. Dalsze działania zależą od przyczyn odmowy i zgromadzonych dokumentów.

Czy pomocnik może jednocześnie podlegać ZUS?

Takie sytuacje mogą wystąpić, ale wymagają sprawdzenia konkretnego zbiegu tytułów ubezpieczenia. Znaczenie mają między innymi rodzaj wykonywanej pracy i moment jej rozpoczęcia.

Czy zmiana sytuacji pomocnika wymaga zgłoszenia?

Jeżeli zmiana wpływa na obowiązek ubezpieczenia, może powstać konieczność poinformowania właściwego organu i dokonania odpowiednich czynności formalnych.

Podsumowanie

Umowa o pomocy przy zbiorach daje rolnikowi możliwość legalnego korzystania z pomocy sezonowej, ale wymaga prawidłowego wykonania obowiązków wobec KRUS. Najważniejsze jest właściwe ustalenie sytuacji pomocnika, terminowe zgłoszenie oraz zachowanie dokumentacji.

W przypadku sporu z KRUS lub wątpliwości dotyczących zbiegu ubezpieczeń warto przeanalizować dokumenty przed podjęciem dalszych działań.

Źródła

• Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników.
• Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników oraz niektórych innych ustaw.
• Informacje i formularze publikowane przez Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (KRUS).

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.