BDO przy internetowej sprzedaży roślin przez rolnika

Czy rolnik sprzedający rośliny przez internet musi mieć BDO?

W opisanej sytuacji kluczowe znaczenie ma to, z jakiego tytułu miałby powstać obowiązek wpisu do BDO. Inaczej ocenia się odpady powstające w gospodarstwie rolnym, a inaczej opakowania, w których rośliny są wysyłane do klientów.

Jeżeli prowadzi Pan produkcję roślin ozdobnych w ramach działalności rolniczej i gospodaruje Pan na powierzchni znacznie poniżej 75 ha użytków rolnych, to z samego faktu powstawania odpadów w gospodarstwie nie powinien Pan mieć obowiązku wpisu do BDO jako wytwórca odpadów. Takie zwolnienie wynika z art. 51 ust. 2 pkt 5 ustawy o odpadach i dotyczy wytwórcy odpadów będącego rolnikiem gospodarującym na powierzchni użytków rolnych poniżej 75 ha, o ile nie podlega wpisowi do rejestru z innego tytułu.

Nie oznacza to jednak, że każdy rolnik sprzedający rośliny wysyłkowo może pominąć BDO bez dalszej analizy. Jeżeli oprócz działalności rolniczej prowadzi Pan działalność gospodarczą, ma sklep internetowy, sprzedaje pod własną marką albo wprowadza do obrotu produkty w opakowaniach jako przedsiębiorca, może pojawić się odrębny obowiązek wpisu do rejestru jako podmiot wprowadzający produkty w opakowaniach.

Wytwórca odpadów w gospodarstwie rolnym

Ustawa o odpadach definiuje wytwórcę odpadów szeroko: jest nim każdy, którego działalność lub bytowanie powoduje powstawanie odpadów. W gospodarstwie rolnym mogą to być m.in. zużyte opakowania po materiałach produkcyjnych, folia, odpady roślinne, zniszczone doniczki, kartony czy odpady powstające przy pakowaniu zamówień.

Samo powstawanie odpadów nie przesądza jeszcze o obowiązku wpisu do BDO. Ustawodawca przewidział zwolnienie dla rolników gospodarujących na powierzchni użytków rolnych poniżej 75 ha, o ile nie mają innej podstawy wpisu. Przy gospodarstwie o powierzchni około 0,67 ha fizycznego i 1,01 ha przeliczeniowego ten warunek powierzchniowy jest spełniony.

Trzeba jednak pamiętać, że zwolnienie rolnika poniżej 75 ha dotyczy statusu wytwórcy odpadów. Nie chroni automatycznie przed wpisem do BDO, jeżeli rolnik wykonuje inną działalność objętą art. 50 ustawy o odpadach, np. wprowadza produkty w opakowaniach jako przedsiębiorca, zbiera lub przetwarza odpady albo uzyskał decyzję administracyjną z zakresu gospodarki odpadami.

Sprzedaż wysyłkowa roślin a opakowania

Przy sprzedaży roślin przez internet zwykle pojawiają się kartony, taśmy, etykiety, wypełniacze, folie, osłonki i doniczki transportowe. Z perspektywy ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi opakowaniem jest wyrób przeznaczony do przechowywania, ochrony, przewozu, dostarczania lub prezentacji produktu.

Jeżeli rolnik tylko produkuje i sprzedaje własne rośliny w ramach działalności rolniczej, bez prowadzenia działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów o przedsiębiorcach, ryzyko wpisu do BDO z tytułu opakowań jest mniejsze. Jeżeli jednak sprzedaż ma charakter zorganizowanego sklepu internetowego, jest prowadzona w ramach firmy, obejmuje produkty kupowane do dalszej odsprzedaży albo rośliny są sprzedawane pod marką przedsiębiorcy, trzeba zbadać obowiązki właściwe dla wprowadzającego produkty w opakowaniach.

W praktyce oznacza to, że przy sprzedaży roślin z gospodarstwa należy równolegle sprawdzić nie tylko przepisy o odpadach, lecz także przepisy o opakowaniach, paszportowaniu roślin i organizacji samej sprzedaży.

Kto jest rolnikiem w rozumieniu zwolnienia?

Ustawa o odpadach nie zawiera osobnej, pełnej definicji rolnika na potrzeby art. 51 ust. 2 pkt 5. W praktyce ocenia się, czy dana osoba prowadzi działalność rolniczą i gospodaruje na użytkach rolnych. Pomocnicze znaczenie mają dokumenty dotyczące gospodarstwa, zwłaszcza decyzja w sprawie podatku rolnego, dane o powierzchni użytków rolnych oraz charakter faktycznie prowadzonej produkcji.

Działalność rolnicza obejmuje m.in. produkcję roślinną, w tym produkcję roślin ozdobnych, szkółkarską, warzywniczą i sadowniczą. Produkcja roślin ozdobnych w gospodarstwie może więc mieścić się w działalności rolniczej. Przy ocenie, jakie są obowiązki rolnika przy sprzedaży roślin, znaczenie ma jednak nie tylko status rolnika, ale także sposób sprzedaży, rodzaj nabywców, używane opakowania i ewentualne obowiązki fitosanitarne.

Jeżeli rolnik ma mniej niż 75 ha użytków rolnych i nie prowadzi innej działalności objętej wpisem, co do zasady korzysta ze zwolnienia z rejestru BDO jako wytwórca odpadów. Jeżeli natomiast posiada więcej niż 75 ha albo wytwarza odpady poza zakresem zwolnienia, trzeba dodatkowo sprawdzić obowiązki ewidencyjne i sprawozdawcze.

Wprowadzający produkty w opakowaniach

Ustawa o odpadach przewiduje wpis do rejestru na wniosek m.in. dla wprowadzających na terytorium kraju produkty w opakowaniach. Z kolei ustawa o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi uznaje za wprowadzającego produkty w opakowaniach przedsiębiorcę wykonującego działalność gospodarczą w zakresie wprowadzania do obrotu produktów w opakowaniach.

Wprowadzenie do obrotu oznacza odpłatne albo nieodpłatne udostępnienie produktu w opakowaniu po raz pierwszy na terytorium kraju w celu używania lub dystrybucji. Przy sprzedaży wysyłkowej momentem istotnym może być wydanie produktu z magazynu albo przekazanie go osobie trzeciej, np. firmie kurierskiej lub klientowi.

Dlatego odpowiedź na pytanie o BDO przy sprzedaży internetowej roślin nie powinna brzmieć wyłącznie: „rolnik ma mniej niż 75 ha, więc nigdy nie ma BDO”. Bezpieczniejsze jest stwierdzenie: nie ma obowiązku wpisu z tytułu bycia wytwórcą odpadów w gospodarstwie poniżej 75 ha, ale trzeba osobno ocenić, czy przy sprzedaży wysyłkowej nie występuje jako przedsiębiorca wprowadzający produkty w opakowaniach.

Próg 1 Mg opakowań rocznie

W praktyce przy małej sprzedaży pojawia się pytanie o próg 1 Mg opakowań rocznie. Przepisy przewidują, że do przedsiębiorców wprowadzających produkty w opakowaniach, którzy w danym roku kalendarzowym wprowadzili produkty w opakowaniach o łącznej masie opakowań nieprzekraczającej 1 Mg, nie stosuje się części obowiązków dotyczących wymaganych poziomów odzysku i recyklingu, opłaty produktowej oraz dokumentów potwierdzających odzysk lub recykling.

To zwolnienie ma jednak szczególny charakter i wiąże się z zasadami pomocy de minimis. Nie należy utożsamiać go z prostym stwierdzeniem, że przy masie opakowań poniżej 1 tony rocznie BDO nigdy nie jest potrzebne. W razie wejścia w reżim opakowaniowy trzeba sprawdzić m.in. obowiązek rejestracji, ewidencji masy opakowań, sprawozdania do 15 marca za poprzedni rok oraz ewentualne dokumenty dotyczące pomocy de minimis.

Doniczki, kartony i wypełniacze – kiedy są opakowaniem?

Nie każda doniczka ma taki sam status. Rozporządzenie w sprawie przykładowego wykazu wyrobów uznawanych albo nieuznawanych za opakowanie wskazuje, że opakowaniem mogą być doniczki kwiatowe przeznaczone wyłącznie do sprzedaży i transportu roślin, a nie do ich uprawy. Chodzi więc o takie pojemniki, które pełnią funkcję transportową lub sprzedażową i po dostarczeniu rośliny nie są przeznaczone do dalszej uprawy.

Inaczej należy traktować doniczki stałe, w których roślina ma dalej rosnąć po sprzedaży. Taka doniczka jest częścią sposobu uprawy i użytkowania rośliny, a nie wyłącznie opakowaniem transportowym. Granica może być jednak nieostra, dlatego znaczenie mają cechy konkretnego produktu, opis sprzedaży oraz faktyczne przeznaczenie doniczki.

Kartony, papierowe wypełniacze, folie ochronne, taśmy i etykiety użyte do dostarczenia produktu co do zasady pełnią funkcję opakowania. Jeżeli sprzedawca jest objęty reżimem opakowaniowym, powinien ustalać masę poszczególnych rodzajów opakowań wprowadzanych do obrotu.

Co grozi za brak wymaganego wpisu do BDO?

Jeżeli podmiot prowadzi działalność wymagającą wpisu do rejestru BDO bez uzyskania wpisu, może narazić się na administracyjną karę pieniężną. Ustawa o odpadach przewiduje za prowadzenie działalności w zakresie objętym art. 50 ust. 1 bez wymaganego wpisu karę od 1000 zł do 1 000 000 zł.

W przypadku obowiązków opakowaniowych znaczenie mogą mieć również konsekwencje za brak ewidencji masy opakowań, brak sprawozdania, nierzetelne dane, niewykonanie obowiązków edukacyjnych albo niewniesienie opłaty produktowej. Dlatego przy sprzedaży wysyłkowej lepiej ustalić status z wyprzedzeniem, a nie dopiero po kontroli lub wezwaniu urzędu marszałkowskiego.

FAQ

Czy rolnik poniżej 75 ha musi rejestrować się w BDO?

Co do zasady nie, jeżeli chodzi wyłącznie o status wytwórcy odpadów w gospodarstwie rolnym i rolnik nie podlega wpisowi z innego tytułu. Trzeba jednak osobno sprawdzić działalność dodatkową, w tym sprzedaż produktów w opakowaniach.

Czy kartony do wysyłki roślin są opakowaniami?

Tak, kartony i materiały zabezpieczające przesyłkę zwykle pełnią funkcję ochrony, przewozu i dostarczenia produktu, więc mogą być opakowaniami. Znaczenie ma następnie to, czy sprzedawca jest podmiotem objętym obowiązkami opakowaniowymi.

Czy limit 1 Mg opakowań rocznie zwalnia z BDO?

Nie należy tak tego upraszczać. Próg 1 Mg dotyczy zwolnienia z części obowiązków, m.in. w zakresie poziomów odzysku i recyklingu oraz opłaty produktowej, i jest powiązany z pomocą de minimis. Nie jest to automatyczne pełne zwolnienie ze wszystkich obowiązków BDO.

Czy doniczka zawsze jest opakowaniem?

Nie. Doniczka przeznaczona wyłącznie do sprzedaży i transportu roślin może być opakowaniem, natomiast doniczka stała, w której roślina ma dalej rosnąć, zasadniczo nie jest traktowana tak samo.

Co powinien sprawdzić rolnik sprzedający rośliny przez internet?

Powinien ustalić powierzchnię użytków rolnych, charakter działalności, czy ma status przedsiębiorcy, czy sprzedaje wyłącznie własną produkcję, jakie opakowania stosuje, jaka jest roczna masa opakowań oraz czy nie ma innych podstaw wpisu do BDO.

Podsumowanie

W przedstawionym stanie faktycznym rolnik gospodarujący na powierzchni około 0,67 ha fizycznego i 1,01 ha przeliczeniowego nie powinien mieć obowiązku wpisu do BDO jako wytwórca odpadów z gospodarstwa, o ile rzeczywiście prowadzi wyłącznie działalność rolniczą i nie podlega wpisowi z innego tytułu. Wynika to ze zwolnienia dla rolników gospodarujących na powierzchni użytków rolnych poniżej 75 ha.

Największym ryzykiem nie są jednak zwykłe odpady rolnicze, ale sprzedaż wysyłkowa w opakowaniach. Jeżeli sposób sprzedaży oznacza, że rolnik działa jako przedsiębiorca wprowadzający produkty w opakowaniach, może być potrzebny wpis do BDO oraz prowadzenie ewidencji i sprawozdawczości opakowaniowej. Dlatego w praktyce decyzja powinna zapaść po sprawdzeniu statusu sprzedawcy, rodzaju opakowań i masy opakowań wprowadzanych do obrotu.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach - Dz.U. 2013 poz. 21
2. Ustawa z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi - Dz.U. 2013 poz. 888
3. Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym - Dz.U. 1984 nr 52 poz. 268
4. Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 5 listopada 2024 r. w sprawie rodzajów i ilości odpadów, dla których nie ma obowiązku prowadzenia ewidencji odpadów - Dz.U. 2024 poz. 1644
5. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 22 października 2013 r. w sprawie przykładowego wykazu wyrobów, które uznaje się albo nie uznaje się za opakowanie - Dz.U. 2013 poz. 1274

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.