PIT-37 – formularz dla przychodów od płatnika
PIT 37 to najczęściej składane zeznanie. Dotyczy osób, które uzyskują dochody wyłącznie za pośrednictwem płatnika. W praktyce są to m.in. osoby zatrudnione na etacie, wykonujące umowy zlecenia lub o dzieło, ale także rolnicy, którzy poza gospodarstwem podejmują dodatkową pracę. Formularz obejmuje przychody opodatkowane według skali podatkowej (12% i 32%). Dane do rozliczenia pochodzą z informacji PIT-11. Podatnik nie oblicza sam zaliczek, a jedynie przenosi dane o przychodach, kosztach i pobranych zaliczkach.
PIT-36 – dla osób rozliczających się skalą bez pośrednika
PIT 36 ma duże znaczenie dla osób prowadzących działalność związaną z rolnictwem. To formularz dla tych, którzy samodzielnie obliczają i opłacają podatek według skali. Dotyczy to m.in. działalności gospodarczej, działów specjalnych produkcji rolnej, najmu prowadzonego w ramach działalności oraz dochodów zagranicznych. W wielu gospodarstwach to właśnie ten formularz jest podstawą rozliczeń, gdy pojawiają się dodatkowe źródła przychodu. PIT-36 pozwala uwzględnić koszty działalności, składki ZUS, darowizny oraz straty z lat ubiegłych, co daje większą kontrolę nad rozliczeniem.
PIT-36L – podatek liniowy 19%
Podatek liniowy rozliczany jest na deklaracji PIT 36L. Formularz ten dotyczy przychodów z działalności gospodarczej lub działów specjalnych produkcji rolnej opodatkowanych stawką 19%. Deklarację składa się, gdy w ustawowym terminie złożono oświadczenie o wyborze tej formy opodatkowania. Jeśli przedsiębiorca wykonuje usługi odpowiadające czynnościom wykonywanym wcześniej w ramach stosunku pracy na rzecz obecnego lub byłego pracodawcy, nie może zastosować podatku liniowego i rozlicza się na zasadach ogólnych.
Stawka 19% jest jednolita bez względu na wysokość dochodu, jednak możliwość odliczeń jest ograniczona do składek ZUS, składek zdrowotnych, wybranych darowizn, składek na IKZE oraz strat podatkowych. Inne przychody, takie jak wynagrodzenie z umowy o pracę czy najem prywatny, należy rozliczyć w odrębnych zeznaniach.
Terminy składania i progi podatkowe
Za rok 2025 wszystkie trzy deklaracje należy wysłać do 30 kwietnia 2026 r. Zeznania można składać od 15 lutego 2026 r.; wcześniejsze zgłoszenia traktowane są jako złożone od tej daty. Jeżeli przygotowane przez system zeznanie nie zostanie zatwierdzone, będzie uznane po upływie terminu, ale bez możliwości dodania własnych ulg.
Skala podatkowa obejmuje dwie stawki (12% i 32%), a szczegółowe progi i kwotę wolną warto sprawdzać w aktualnych zestawieniach, ponieważ ulegają zmianom. Podatek liniowy to stała stawka 19 %.
Ulgi i odliczenia
PIT-37 umożliwia odliczenie m.in. ulgi prorodzinnej, termomodernizacyjnej, ulgi na internet, darowizn na cele pożytku publicznego i ulgi rehabilitacyjnej. W przypadku ulgi rehabilitacyjnej odlicza się nadwyżkę wydatków na leki ponad ustalony limit miesięczny na podstawie faktur i zaświadczenia lekarskiego.
W PIT-36 podatnik samodzielnie opłaca zaliczki i może odliczyć koszty działalności, składki ZUS oraz straty z poprzednich lat. Małżonkowie stosują ulgi oddzielnie.
W podatku liniowym zakres odliczeń jest ograniczony do składek ZUS, składek zdrowotnych, wybranych darowizn, składek na IKZE oraz strat podatkowych.
Wspólne rozliczenie małżonków i ulgi dla samotnie wychowujących
Małżonkowie mogą rozliczać się wspólnie na PIT-37 lub PIT-36, jeżeli oboje są opodatkowani według skali podatkowej i przez cały rok mają wspólność majątkową. Wspólne rozliczenie jest niedostępne, gdy jedno z małżonków korzysta z podatku liniowego, ryczałtu lub innych uproszczonych form opodatkowania.
Osoba samotnie wychowująca dziecko może obliczyć podatek od połowy dochodów. Ulga przysługuje na dzieci małoletnie, uczące się do 25 lat oraz na dzieci otrzymujące zasiłek pielęgnacyjny lub rentę socjalną. Przy pełnoletnich dzieciach dochód nie może przekroczyć limitu określonego w przepisach dotyczących renty socjalnej.
Dlaczego warto rozliczyć PIT elektronicznie
Łączenie przychodów i praktyczne wskazówki
Dochody opodatkowane różnymi formami nie łączą się w jednym formularzu, dlatego przy kilku źródłach przychodu może być konieczne złożenie kilku deklaracji. W przypadku wyboru podatku liniowego składa się formularz PIT-36L wyłącznie dla działalności opodatkowanej liniowo, a pozostałe przychody należy rozliczyć w innych zeznaniach. Wspólnicy spółek nie mogą stosować różnych form opodatkowania, co oznacza konieczność zachowania spójności w wyborze sposobu rozliczeń.
Najem prywatny rozlicza się ryczałtem, natomiast przychód z najmu w działalności gospodarczej ujmuje się w PIT-36.
Przed złożeniem e-deklaracji należy przygotować dane o przychodach, kosztach i zaliczkach oraz sprawdzić je z otrzymanymi dokumentami. W systemie e-deklaracji loguje się za pomocą profilu zaufanego, bankowości elektronicznej lub danych autoryzujących. Po wysłaniu zeznania otrzymuje się elektroniczne potwierdzenie odbioru; samodzielne przesłanie deklaracji może przyspieszyć zwrot nadpłaty podatku. Przy korzystaniu z ulg zerowych przychody zwolnione z podatku należy wykazać, gdy przekroczą ustawowy limit roczny. Ulga dla młodych przestaje obowiązywać od dnia po ukończeniu 26. roku życia, co oznacza, że wynagrodzenie podlega opodatkowaniu na zasadach ogólnych.
Staranne przygotowanie danych, właściwy wybór formularza oraz terminowa wysyłka pomagają uniknąć błędów i zapewniają szybszy zwrot podatku. Elektroniczny system pozwala monitorować status zeznania i w razie potrzeby dokonać korekty, co podnosi komfort rozliczeń.