Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z obrotem ziemią?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Użytkowanie działki rolnej a prawo pierwokupu

Izabela Nowacka-Marzeion • Opublikowane: 2017-04-03

Od kilku lat za ustną zgodą właścicieli użytkuję sąsiadującą z moją działkę (wypasam bydło i wykaszam niedojady). Właściciel poinformował mnie o zamiarze sprzedaży. Czy przysługuje mi prawo pierwokupu?

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Użytkowanie działki rolnej a prawo pierwokupu

Niektóre podmioty są szczególnie chronione przed naruszeniem przysługującego im prawa pierwokupu. Umowa sprzedaży nieruchomości zawarta bezwarunkowo, z naruszeniem prawa pierwokupu tych podmiotów, jest nieważna z mocy prawa. Uprzywilejowanymi jednostkami zgodnie z art. 599 § 2 Kodeksu cywilnego (K.c.) są:

  1. Skarb Państwa;
  2. jednostki samorządu terytorialnego, którymi po reformie administracyjnej kraju są gminy (zobacz ustawę z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym; t.jedn.: Dz. U. 2001 r. Nr 142 poz. 1591), powiaty (zobacz ustawę z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym; t.jedn.: Dz. U. 2001 r. Nr 142 poz. 1592) oraz województwa (zobacz ustawę z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa; t.jedn.: Dz. U. 2001 r. Nr 142 poz. 1590).

Przykładowo można wskazać:

„(…) a) prawo pierwokupu gminy w odniesieniu do:

– niezabudowanej nieruchomości nabytej uprzednio przez sprzedawcę od Skarbu Państwa albo jednostek samorządu terytorialnego,

– prawa użytkowania wieczystego niezabudowanej nieruchomości gruntowej, niezależnie od formy nabycia tego prawa przez zbywcę

– nieruchomości oraz prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej na obszarze przeznaczonym w planie miejscowym na cele publiczne albo nieruchomości, dla której została wydana decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego

– nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków lub prawa użytkowania wieczystego takiej nieruchomości (art. 109 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami; t.jedn.: Dz. U. 2004 r. Nr 261 poz. 2603,

b) prawo pierwokupu gminy w odniesieniu do znajdujących się w granicach administracyjnych miasta lasów, gruntów i innych nieruchomości znajdujących się w zarządzie Lasów Państwowych (art. 38 ust. 5 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach; t.jedn.: Dz. U. 2005 r. Nr 45 poz. 435);

3) współwłaściciel nieruchomości rolnej – w przypadku sprzedaży przez współwłaściciela nieruchomości rolnej udziału we współwłasności lub części tego udziału, pozostałym współwłaścicielom przysługuje prawo pierwokupu, jeżeli prowadzą gospodarstwo rolne na gruncie wspólnym. Prawo pierwokupu jest wyłączone, jeśli współwłaściciel prowadzący jednocześnie gospodarstwo rolne sprzedaje swój udział we współwłasności wraz z tym gospodarstwem albo gdy nabywcą jest inny współwłaściciel lub osoba, która dziedziczyłaby gospodarstwo po sprzedawcy (art. 166 K.c.);

4) dzierżawca nieruchomości rolnej – prawo pierwokupu przysługuje mu w przypadku, gdy dzierżawa trwała faktycznie przez okres co najmniej trzech lat (art. 695 § 1 Kodeksu cywilnego oraz art. 29 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa; t.jedn.: Dz. U. 2004 r. Nr 208, poz. 2128).”

W tym wypadku, aby mogła Pani mówić o prawie pierwokupu, musiałaby Pani udowodnić istnienie dzierżawy. Zgodnie z art. 693 K.c.:

„§ 1. Przez umowę dzierżawy wydzierżawiający zobowiązuje się oddać dzierżawcy rzecz do używania i pobierania pożytków przez czas oznaczony lub nie oznaczony, a dzierżawca zobowiązuje się płacić wydzierżawiającemu umówiony czynsz.

§ 2. Czynsz może być zastrzeżony w pieniądzach lub świadczeniach innego rodzaju. Może być również oznaczony w ułamkowej części pożytków. Konieczną cechą dzierżawy jest odpłatność. Wskutek tego nie jest dzierżawą umowa, w której osoba biorąca grunt rolny do używania i pobierania pożytków jest zobowiązana tylko do opłacania podatków i innych ciężarów związanych z posiadaniem gruntu. Do takiego stosunku przepisy o dzierżawie mogą być tylko stosowane w drodze analogii (art. 708).

Jak widać, nieodpłatne użyczenie gruntu nie stanowi dzierżawy, a tylko w takim wypadku mogłaby Pani skorzystać z prawa pierwokupu.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) – link do formularza z indywidualną pomocą prawną »


Podobne materiały

Umowa dzierżawy gruntu a zakup tej nieruchomości

Umowa dzierżawy gruntu a zakup tej nieruchomości

Mam umowę dzierżawy gruntu gminnego na cele rolnicze od 2009 r. do 2020 r. Jestem rolnikiem i chciałbym kupić ten grunt. Czy przysługuje mi prawo...

Dzierżawa gruntu rolnego na cele rolnicze a podatek dochodowy

Dzierżawa gruntu rolnego na cele rolnicze a podatek dochodowy

Jestem na emeryturze rolniczej, posiadam gospodarstwo rolne o pow. 30 ha, którego współwłaścicielkami w udziale po 1/3 są dwie dorosłe córki...

Czy działka rolna o powierzchni 0,3 ha podlega ograniczeniom ustawy?

Czy działka rolna o powierzchni 0,3 ha podlega ograniczeniom ustawy?

Czy działka rolna o powierzchni dokładnie 0,3 ha podlega ograniczeniom ustawy rolnej? Jest do kupienia nieruchomość na wsi. To dom i zabudowania,...

Wydzielenie i kupno działki rolnej

Wydzielenie i kupno działki rolnej

Chcę kupić działkę rolną zabudowaną o pow. 2200 m 2 . Nie jestem rolnikiem - czy mogę to więc zrobić? Działkę tę sąsiad musi wydzielić...

Sprzedaż nieruchomości rolnej z budynek przeznaczonym do działalności gospodarczej - bez podatku

Sprzedaż nieruchomości rolnej z budynek przeznaczonym do działalności gospodarczej - bez podatku

Zakupiłem 4-hektarowe gospodarstwo rolne z budynkiem mieszkalnym i budynkiem gospodarczym. W planie zagospodarowywania część z budynkami...

Zerwanie umowy dzierżawy

Zerwanie umowy dzierżawy

Wydzierżawiłem ziemię na 10 lat, a teraz chciałbym zerwać umowę dzierżawy. Dzierżawca poddzierżawił moją ziemię innemu rolnikowi, choć...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »