Kategoria: Spadkobranie i podział gospodarstw

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z podziałem gospodarstw lub spadkobraniem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Przepisanie gospodarstwa rolnego a zachowek

Autor: Marek Gola • Opublikowane: 2017-02-03

Jestem jedynym dzieckiem mojego ojca z drugiego małżeństwa. W 1976 r. zmarła pierwsza żona taty. Z tego małżeństwa pozostało troje wspólnych dzieci – moje przyrodnie rodzeństwo. Trzy lata później ojciec ożenił się z moją matką, urodziłem się ja, ale niedługo potem rodzice się rozwiedli. W 1993 r. przyrodnie siostry zrzekły się praw spadkowych po matce na rzecz swojego brata. Gospodarstwo rolne zostało w całości za dożywotnią opiekę nad moim ojcem przepisane właśnie jemu – synowi z pierwszego małżeństwa. Ojciec żyje, zastanawiam się, czy w przyszłości przysługiwać mi będzie zachowek od brata.

Marek Gola

»Wybrane opinie klientów

Witam Państwa, oczywiście porada prawna okazała się przydatna i skuteczna. Już za parę dni rozpoczynamy proces przekształcania naszej spółdzielni we wspólnotę mieszkaniową. Dziękujemy za okazaną pomoc i pozdrawiam
Edward, 60 lat, emeryt straży granicznej
Bardzo serdecznie dziękuję Pani oraz osobą pomagającym w mojej sprawie. Za tak szczegółowe i dokładne wyjaśnienie problemu poparte wieloma przepisami prawa. W razie czego będę się kontaktował w przyszłości. Pozdrawiam serdecznie.
Mateusz, 35 lat, poligraf
Serdecznie dziękuję za pomoc. Jeżeli tylko będę miała jakikolwiek wątpliwości natury prawnej, na pewno skorzystam ponownie z serwisu wdzięczna za porady i wskazówki.
Renata
 Jestem zadowolony z odpowiedzi dodatkowej. 
Zbigniew, inżynier, 87 lat
Bardzo szybka i rzetelna odpowiedź. Profesjonalne podejście do klienta. Możliwość zadawania dodatkowych pytań jest niewątpliwie wielkim atutem usługi. Dziękuję za zajęcie się moją sprawą.
Emilia, 41 lat
Bardzo dobra, konkretna porada. Fachowe wyjaśnienie sytuacji przystępnym językiem. Szybkie odpowiedzi na pytania dodatkowe. Informacje, które otrzymałem były bardzo pomocne. Oparcie jakie otrzymałem w fachowej poradzie podziałało uspokajająco. Serdecznie dziękuję serwisowi i panu Panie Marcinie. Pozdrawiam.
Włodzimierz
Porada (analiza prawna) została bardzo szybko i fachowo zrealizowana, a treść przedstawionej analizy jest całkowicie jasna dla osoby niebędącej prawnikiem.
Paweł, nauczyciel akademicki, 64 lata
Szybko, wyczerpująco, kompleksowo, wraz z interpretacją DKIS. Bardzo dziękuję
Grzegorz, urzędnik, 41 lat
Szybkość odpowiedzi, cena porady, mozliwość zadawania pytań dodatkowych. 
Emilia, 30 lat, rolnik

Andrzej
Dziękuję za wyczerpujące informacje 
Elżbieta
Dziękuję za bardzo szczegółowe, rzeczowe i fachowe poradnictwo w przedłożonej sprawie. Porada Pana rzuciła nam dużo światła i jesteśmy wdzięczni.
Zbigniew, 74 lata
Zrozumiałem sprawę na tyle by zastanowić się, o przeprowadzenie postępowania spadkowego, po zmarłych rodzicach. Postraszę chociaż nikczemnika że to zrobię ,czy to zrobię to przekalkuluję na ile gra warta świeczki. Dziękuje.
Stanisław
Dziękuję bardzo za wyczerpującą odpowiedź . Wszystkim polecam korzystanie z EPorady24.
 
Maria
Witam. Miałam obawy co do porad internetowych ale zależało mi na czasie więc postanowiłam spróbować i nie żałuję, profesjonalne podejście do sprawy ,wszystko wyjaśnione i pomocne polecam.
Małgorzata
Bardzo obszerna i szczera do bólu opinia. Dokładnie tego co potrzebowałem. Bez owijania w bawełnę, bardzo konkretnie i obszernie. Na mały minus pytanie dodatkowe złożone jako uzupełnienie zostały pominięte.
Maciej
Dziękuję bardzo za szybkie odpowiedzi i wyczerpujące informacje dotyczące mojej sprawy.
Mirosław
Jestem zadowolona z Waszych usług, już 2-gi raz dostaję odpowiedź, która jest wyczerpująca, napisana zrozumiałym (dla nie prawnika ) językiem i w ciągu doby, Trzymacie poziom już 10 lat i oby tak dalej. 
Krystyna, inżynier, 70 lat
Wszystko jest na najwyższym poziomie
Sebastian, 44 lata, mechanik samochodowy
Bardzo wysoko oceniam współpracę z serwisem , odpowiedz prawnika była wyczerpująca i rzetelna . 
Edyta
Dziękuję bardzo za odpowiedź. Rozwiała moje wątpliwości. Pomogła mi w rozwiązaniu problemu.
Anna
W ciągu niespełna godziny otrzymałem wyczerpującą odpowiedź, a to bez wychodzenia z domu i \"szukania\" prawników. .
Roman, emeryt, 72 lata
Bardzo sprawnie i na temat.
Klaudiusz
Szybka odpowiedź, która została przesłana następnego dnia, to największy atut. Muszę też przyznać, że informacje były rzetelnie i wyczerpująco przedstawione. Dla mnie to wygodna forma rozwiewania wszelkich wątpliwości prawnych towarzyszących sprawom biznesowym - nie tracę czasu a koszty akceptowalne. 
Ewa
Błyskawiczna reakcja, gotowość do niezwykle wnikliwego pochylenia się nad problemem, cierpliwe wyjaśnianie tematów trudnych dla laika, a reasumując - bardzo profesjonalna opieka nad klientem - to może zasługiwać tylko na najwyższą ocenę!
Katarzyna, 53 lata
Bardzo dziękuję - szybko i profesjonalnie.
Beata
Po raz kolejny bardzo rzetelna i wyczerpująca odpowiedz na pytania.
Przemysław
Bardzo polecam ten serwis. Odpowiedzi otrzymałam szybko i rzetelnie podparte przepisami. 
Małgorzata
Jestem bardzo zadowolona z pomocy którą uzyskałam na portalu. Odpowiedź otrzymałam w ekspresowym tempie płacąc za to niewiele ponad 80 zł. Wiadomość którą dostałam była wyczerpująca, wszystkie informacje zostały przekazane w sposób jasny i zrozumiały. Dodatkowo były umieszczone wyroki SN z przeszłości na których mogłam się oprzeć. Polecam każdemu.
Katarzyna, 29 lat
Odpowiedz wyczerpująca,ale jak to zwykle bywa rodzą się następne pytania.
Bogusław

Podstawę prawną opinii stanowią przepisy Kodeksu cywilnego (K.c.) oraz Kodeksu postępowania cywilnego (K.p.c.).

W pierwszej kolejności winien Pan porozmawiać z ojcem i poprosić o wgląd do dokumentów. Należy bowiem ustalić, czy po pierwszej żonie przeprowadzone było postępowanie spadkowe przed sądem, a jeżeli tak, to kto nabył gospodarstwo rolne. Jeżeli było to gospodarstwo rolne o powierzchni większej aniżeli 1 ha, to wyraźnie podkreślić należy, iż reguły dziedziczenia w tym zakresie są zgoła odmienne od podstawowych. Skoro doszło do przeniesienia udziałów, przez siostry na rzecz brata, mniemać należy, że postanowienie o stwierdzenie nabycia spadku zostało wydane w sprawie, a do spadku powołane zostały dzieci (jako wówczas małoletnie) i Pana ojciec. Wówczas nie byłby Pan w żaden sposób brany pod uwagę przy dziedziczeniu, albowiem w żaden sposób nie był Pan związany z pierwszą żoną ojca.

Drugim krokiem winno być ustalenie, na jakiej podstawie prawnej doszło do przeniesienia przez Pana ojca przysługującego mu udziału na rzecz Pana przyrodniego brata. Czy przeniesienie udziału nastąpiło na zasadzie darowizny, czy też na zasadzie umowy dożywocia. Powyższe wątpliwości wynikają z faktu, iż bardzo często w społeczeństwie dochodzi do zamiennego używania zwrotu „dożywocie rozumiane jako służebność osobista” oraz dożywocia, jako konsekwencji umowy dożywocia. Powyższe ma dla Pana istotne znaczenie, bowiem w przypadku umowy dożywocia nie mamy do czynienia z darowizną, a to z kolei powoduje, że udział w gospodarstwie rolnym w żaden sposób nie byłby brany pod uwagę przy obliczaniu zachowku. W przypadku gdyby doszło do zawarcia umowy darowizny i w związku z tym ustanowiono by na rzecz Pana ojca służebność osobistą – ograniczone prawo rzeczowe – wówczas można by zaliczyć darowiznę przy obliczaniu zachowku.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Istotny z punkt widzenia Pana interesu jest przepis art. 994 § 1 K.c., zgodnie z którym przy obliczaniu zachowku nie dolicza się do spadku drobnych darowizn, zwyczajowo w danych stosunkach przyjętych, ani dokonanych przed więcej niż dziesięciu laty, licząc wstecz od otwarcia spadku, darowizn na rzecz osób niebędących spadkobiercami albo uprawnionymi do zachowku. Przy obliczaniu zachowku należnego zstępnemu nie dolicza się do spadku darowizn uczynionych przez spadkodawcę w czasie, kiedy nie miał zstępnych. Nie dotyczy to jednak wypadku, gdy darowizna została uczyniona na mniej niż trzysta dni przed urodzeniem się zstępnego.

W tym miejscu wskazać należy na pogląd wyrażony przez Sąd Apelacyjny w Białymstoku w wyroku z dnia 12 listopada 1996 r., sygn. akt I ACr 308/96, zgodnie z którym „prawidłowa wykładnia art. 994 § 1 K.c. powinna być taka, że niemożność doliczania do spadku po upływie dziesięciu lat licząc wstecz od śmierci spadkodawcy dotyczy tylko darowizn, które dokonane były na rzecz osób obcych, nie będących ani spadkobiercami, ani uprawnionymi do zachowku”.

Wskazane przeze mnie powyżej stanowisko Sądu Apelacyjnego w Białymstoku powszechnie uważane jest za aktualne. Stanowisko to znajduje wyraz także w doktrynie prawa cywilnego. Andrzej Kidyba w Komentarzu do Kodeksu cywilnego, TOM IV Spadki wyd. II (2011) wskazał, iż „darowizny uczynione na rzecz spadkobierców oraz osób uprawnionych do zachowku są doliczane do spadku bez względu na czas ich dokonania”.

Stanowisko wyrażone w wyroku z dnia 12 listopada 1996 r., sygn. akt I ACr 308/96, zostało poparte przez ten sam sąd w wyroku z dnia 1 czerwca 2004 r., sygn. akt I ACa 285/04.

Zgodnie z tezą drugiego wyroku Sądu Apelacyjnego „na poczet zachowku nie dolicza się darowizn dokonanych przed więcej niż dziesięciu laty na rzecz osób nie będących spadkobiercami ani uprawnionymi do zachowku (art. 994 § 1 k.c.). A contrario należy przyjąć, iż podlegają zaliczeniu darowizny uczynione na rzecz spadkobierców lub uprawnionych do zachowku bez względu na datę ich dokonania.”

Reasumując, w chwili obecnej powinien Pan w pierwszej kolejności ustalić, na jakiej podstawie prawnej – umową darowizny, czy umową dożywocia, doszło do przeniesienia udziału Pana ojca na rzecz jego syna z pierwszego małżeństwa. To rozstrzygnie o prawie do zachowku.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Prezentowana opinia prawnika nie zawiera odpowiedzi na dodatkowe pytania klienta i dlatego może nie wyczerpywać w pełni omawianego zagadnienia. Często dopiero dzięki dodatkowym pytaniom i odpowiedziom można uzyskać kompletną poradę prawną. Podkreślamy, że w naszym serwisie można zadawać dodatkowe pytania bez ograniczeń czasowych i ilościowych.


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z podziałem gospodarstw lub spadkobraniem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Sytuacja prawna osoby ubezpieczonej w ZUS po darowiźnie gospodarstwa rolnego


W niedalekiej przyszłości otrzymam gospodarstwo rolne (10 ha) jako darowiznę od rodziców. Jestem zatrudniona na podstawie umowy o pracę i ubezpieczona w ZUS. Mam w związku z tą darowizną kilka pytań: Czy muszę rezygnować z dotychczasowego zatrudnienia (nie chciałabym tego robić)? Czy jako osoba ubezpieczona w ZUS będę mogła pobierać dopłaty bezpośrednie? Czy mogę sprzedać część działki? Jakie podatki muszę zapłacić w związku z przyjęciem darowizny?

Rozszerzenie własność darowanego gospodarstwa rolnego na małżonka


Moi rodzice prowadzą gospodarstwo rolne i wkrótce chcą przejść na emeryturę. Ich wolą jest, aby pola uprawne przepisać w formie darowizny na mnie i na męża na współwłasność, zaś działki leśne i działkę siedliskową wraz z zabudowaniami i domem przepisać w formie darowizny tylko na mnie. Czy można tak zrobić, skoro nie mamy z mężem rozdzielności majątkowej ani żadnych umów małżeńskich? Chciałabym z mężem prowadzić gospodarstwo wspólnie i się rozwijać oraz korzystać z dofinansowań i dotacji. Czy mogę rozszerzyć własność na męża o działki leśne oraz działkę siedliskową z zabudowaniami i domem? Aby to ewentualnie zrobić, czy musiałabym odczekać jakiś czas po otrzymaniu darowizny od rodziców? Jakie podatki nas obowiązują od wszystkich tych transakcji?

Przyjęcie ziemi rolnej jako spłaty po rodzicach


Nie mam wykształcenia rolniczego. Czy mogę przejąć od brata część ziemi rolnej w ramach spłaty majątku po rodzicach? Brat był głównym spadkobiercą gospodarstwa rolnego po rodzicach. Powinien mnie spłacić, lecz ciągle tłumaczy się, że nie ma pieniędzy. Pomyślałam, że w ramach tej spłaty mogę otrzymać część ziemi, której właścicielem jest mój brat. Czy to dobry plan?

Wydzierżawienie gospodarstwa po śmierci męża


Po śmierci męża wydzierżawiłam gospodarstwo o powierzchni 4,1 ha. Dzierżawca w umowie zobowiązał się do płacenia czynszu w kwocie nie mniejszej niż 1500 zł i podatku. Nie wywiązuje się z umowy, ponieważ podatek płacę ja, a z czynszem obecnie zalega mi za 2 lata i zawsze płacił z opóźnieniem. Wydzierżawione pole jest wspólne z małoletnią córką i wydzierżawione za zgodą sądu. Co mogę zrobić w tej sprawie, jak ponaglić dzierżawcę do zapłaty? Czy można wypowiedzieć mu umowę?

Warunki dziedziczenia ustawowego gospodarstw rolnych


Mój brat zmarł w marcu 2016 roku. Pozostawił po sobie gospodarstwo rolne powyżej 1 ha. Nie miał żony ani dzieci. Jedyni spadkobiercy to moja siostra i ja. Czy mogę się powołać na Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 12 grudnia 1990 r. w sprawie warunków dziedziczenia ustawowego gospodarstw rolnych § 1 pkt 3 i w ten sposób stać się jedyną właścicielką gospodarstwa?

Czy należy się zachowek od gospodarstwa przekazanego za rentę rolniczą?


Moje pytanie dotyczy zachowku po rodzicach (jest nas 5 rodzeństwa). Rodzice w 1985 roku przepisali dom i gospodarstwo na jedną z sióstr i jej męża w zamian za rentę rolniczą. W 1992 r. umarł ojciec, a dwa lata później szwagier. Dwoje dzieci siostry przepisało sądownie swoją część po ojcu (po szwagrze) na siebie. W 2012 r. zmarła mama. Czwórka rodzeństwa nigdy nie otrzymała ani nie zrzekła się na rzecz jednej siostry majątku rodzinnego. Siostra twierdzi, że nic nam się nie należy, gdyż rodzice przepisali na nią wszystko. Czy należy nam się zachowek?

Niechciana działka rolna po zmarłej matce


Moja matka zmarła 4 lata temu. Była właścicielką działki rolnej. Teraz podatek przychodzi na mnie. Nie chcę tej działki po zmarłej matce, nie jest to na mnie zapisane i nie jest mi to do niczego potrzebne. Czy mam obowiązek płacenia za coś co nie należy do mnie? Co mam z tym zrobić?

Jak uchronić się przed zasiedzeniem gospodarstwa?


Moi rodzice posiadali gospodarstwo rolne. W 1988 r. mój ojciec zachorował i nie mógł już pracować (potrzebował opieki). Odtąd w gospodarstwie pracowała mama, brat i ja. W 1997 r. przeprowadziłam się do miasta. Ze mną zamieszkała również mama. Gospodarstwem zajmował się brat. Po roku mama przeprowadziła sprawę spadkową. Mnie i bratu należała się jednakowa część spadku (1,4 ha). W 1998 r. mama zapisała gospodarstwo i swoją część spadkową bratu. Moja część spadkowa nie została odmierzona przez geodetę. Brat zajął się całym gospodarstwem, płaci podatki, otrzymuje dopłaty. Ja nie mam z tego tytułu żadnego dochodu. Brat obiecał, że mnie spłaci z tego 1,4 ha. Do tej pory nie zabiegałam o to szczególnie, ale w zeszłym roku zaczęłam się o to dopominać. Brat powiedział, że musi wziąć pożyczkę, ale tłumaczy się tym, że nie ma teraz na to czasu. Nie chciałabym się wykłócać z bratem, ale boję się, czy takie odciąganie w czasie nie doprowadzi do tego, że nastąpi nabycie przez zasiedzenie gospodarstwa i stracę wszystko.



Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika » wizytówka Zadaj pytanie »