Kategoria: Obrót ziemią

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z obrotem ziemią?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Przedłużenie dzierżawy gruntów rolnych od ANR

Tomasz Krupiński • Opublikowane: 2017-07-10

W trzy osoby w wieku emerytalnym dzierżawimy od Agencji Nieruchomości Rolnych ok. 80 ha ziemi. Nie jest to żadna spółka. Chcemy przedłużyć dzierżawę o 15 lat, ponieważ jeden z nas (65 lat) złożył wniosek o dotację PROW do ARiMR. Umowa dzierżawy kończy się za pół roku. Dwoje z nas ma spadkobierców: syn prowadzi przekazane przez nas własne gospodarstwo, a córka ma uprawnienia rolnicze. Czy należałoby przekazać dzierżawę młodym, aby uzyskać kolejne 15 lat dzierżawy? Czy zwiększy to prawdopodobieństwo przedłużenia umowy z ANR? Czy emeryt, który przekazał gospodarstwo synowi, może przedłużyć dzierżawę z ANR? Czy może przekazać dzierżawę córce, która posiada uprawnienia rolnicze? Co nam Państwo radzą?

Tomasz Krupiński

»Wybrane opinie klientów

Odpowiedz zadowalająca i zachęcająca do skorzystania z usługi ponownie, gdy będzie taka potrzeba. Odpowiedz szybka i całkowicie pokryła moje pytanie. Dziękuję bardzo I polecam te usługi. Po raz trzeci skorzystałam z tego serwisu. 
Janina, 65 lat
Proszę przekazać Panu Grzegorzowi Partyce serdeczne podziękowania za przygotowaną poradę; za syntetyczną, konkretną wypowiedź prawną na postawione pytania. Miałem i mam wyrzuty, że wykonywał to zadanie w czasie świątecznym, a przecież przedmiot sprawy nie wymagał aż takiego pośpiechu. To budzi mój najgłębszy szacunek. Przy okazji, dla Państwa wiadomości - SKO odpowiedziało, że liczba odwołań od decyzji urzędów samorządowych jest tak wielka, że jeszcze potrzebują miesiąca (minęło już 10), by zająć stanowisko merytoryczne wobec złożonego odwołania. Oczywiście, mam świadomość, że taką wiadomość(planowana zwłoka) byli obowiązani przysłać po miesiącu od chwili otrzymania odwołania. Liczba spraw dowodzi, że urzędnicy samorządów nie zostali przygotowani do rozpoznawania i wydawania decyzji w sprawach \"Dobry start\", a być możne także o jakości przedmiotowego Rozporządzenia. Pozdrawiam i dziękuję
Wiesław
Dziękuję za pomoc.
Jacek
Wszystkie moje wątpliwości zostały rozwiane, fachowa i wyczerpująca odpowiedź na każde moje pytanie. Jestem bardzo zadowolony z usługi! :)
Michał
Dziękuję za szybką odpowiedź. Super, ze znalazłam ePorady24. Duża pomoc w krótkim czasie.
Mariola, 58 lat, księgowa

Zgodnie z art. 39 ust. 4a ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (j.t. Dz. U. z 2007 r. Nr 231, poz. 1700; zwanej dalej „u.g.n.r.”), w razie nieprzedstawienia przez Agencję dotychczasowemu dzierżawcy nieruchomości stanowiska odnośnie warunków dalszego dzierżawienia tej nieruchomości, w terminie miesiąca od dnia złożenia oświadczenia, o którym mowa w ust. 2 pkt 1 u.g.n.r., domniemywa się, że Agencja wyraziła zgodę na dalsze dzierżawienie nieruchomości na dotychczasowych warunkach przez okres 1 roku. Dokonując wykładni przytoczonego przepisu, należy mieć na względzie, iż zawiera on regulację szczególną, wobec czego nie może być interpretowany w sposób rozszerzający, a także w oderwaniu od regulacji ogólnych obejmujących wspólny przedmiot normowania.

Stosownie do art. 39 ust. 1 u.g.n.r. – zasadą jest, że umowę dzierżawy zawiera się po przeprowadzeniu przetargu ofert pisemnych lub publicznego przetargu ustnego. Ustawodawca zwalnia z obowiązku przeprowadzenia przetargu w przypadkach określonych w ust. 2 tego artykułu. Między innymi w art. 39 ust. 2 pkt 1 u.g.n.r. przyznaje takie zwolnienie dotychczasowemu dzierżawcy, jeśli złożył Agencji oświadczenie o zamiarze dalszego dzierżawienia nieruchomości na nowych warunkach uzgodnionych z Agencją. Do zawarcia umowy dzierżawy niezbędne jest wówczas, poza złożeniem przez dzierżawcę oświadczenia o zamiarze dalszego dzierżawienia nieruchomości, uzgodnienie między stronami nowych warunków, w ramach których czynsz nie może być niższy niż dotychczasowy.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Tym samym ustawodawca umożliwia zawarcie umowy dzierżawy z wykorzystaniem ogólnych sposobów zawierania umów określonych w Kodeksie cywilnym, ograniczając swobodę ukształtowania stosunku prawego przez strony w zakresie określenia czynszu dzierżawnego, który nie może być niższy niż dotychczasowy. Regulacja zawarta w art. 39 ust. 4a u.g.n.r. nie ma charakteru samoistnego, lecz dotyczy wyłącznie sytuacji, w której dotychczasowy dzierżawca złożył oświadczenie o zamiarze kontynuowania dzierżawy w trybie ust. 2 pkt 1, a zatem przepisy te muszą być wykładane łącznie, a nadto – zgodnie z regułami wykładni systemowej – należy wyjść od tego przepisu, który w układzie redakcyjnym jest pierwszy.

Przepis art. 39 ust. 2 pkt 1 u.g.n.r. pozwala dotychczasowemu dzierżawcy na zawarcie z Agencją umowy dalszej dzierżawy w oparciu o zgodne oświadczenia stron, z wyłączeniem trybu przetargowego. Treść tego przepisu nie uprawnia do wnioskowania, że Agencja ma obowiązek przedstawienia oferty dotychczasowemu dzierżawcy i uwzględnienia go przy planowaniu dalszych czynności w zakresie gospodarowania dzierżawioną przez niego nieruchomością, już po zakończeniu tej umowy.

Według treści art. 39 ust. 4a u.g.n.r. domniemywa się, że w razie braku zajęcia przez Agencję stanowiska co do warunków dzierżawy w terminie miesiąca od złożenia wniosku przez dzierżawcę, Agencja wyraża zgodę na dzierżawienie nieruchomości na dotychczasowych warunkach przez okres roku. Innymi słowy, przepis ten ustanawia domniemanie złożenia przez Agencję oświadczenia woli o określonej treści. Zgodnie z art. 60 K.c., z zastrzeżeniem wyjątków wskazanych w ustawie, wola osoby dokonującej czynności prawnej może być wyrażona przez każde zachowanie tej osoby, które ujawnia jej wolę w sposób dostateczny. W judykaturze i doktrynie przyjmuje się, że złożenie oświadczenia woli w sposób dorozumiany może nastąpić także poprzez milczącą akceptację oferty drugiej strony. W omawianym przepisie art. 39 ust. 4a u.g.n.r. ustawodawca nadał biernemu zachowaniu Agencji określone znaczenie prawne.

Uznać zatem należy, iż w przypadku, gdy Agencja nie pozostaje bierna w stosunku do zgłoszonego wniosku, lecz w terminie zakreślonym w tym przepisie w sposób jednoznaczny przedstawia swoje stanowisko, nie występują konsekwencje prawne wskazane w dyspozycji normy prawnej zawartej w art. 39 ust. 4a u.g.n.r. Porównanie stanowisk dotychczasowego dzierżawcy oraz Agencji stanowi podstawę ustalenia, czy doszło do złożenia zgodnych oświadczeń o warunkach kontynuowania umowy dzierżawy, którą to możliwość przewiduje art. 39 ust. 2 pkt 1 u.g.n.r.

Celem art. 39 ust. 4a u.g.n.r. jest ustalenie, czy doszło do złożenia przez Agencję oświadczenia woli. Użyty zwrot „przedstawienie stanowiska odnośnie warunków dalszego dzierżawienia nieruchomości” nie może być zatem interpretowany jako obowiązek pozytywnego przedstawienia oferty. Omawiane unormowanie ma służyć ochronie dotychczasowych dzierżawców przed bezczynnością Agencji i zapobiegać wystąpieniu stanu niepewności w zakresie stosunków prawnych dotyczących dzierżawy nieruchomości. Ochrona ta jest zbędna, jeśli Agencja w sposób kategoryczny przedstawia swoje stanowisko względem wniosku dzierżawcy złożonego w trybie art. 39 ust. 2 pkt 1 u.g.n.r.

Reasumując: ustawa dopuszcza możliwość przedłużenia dzierżawy przez dotychczasowego dzierżawcę a nie jego następcę prawnego.

Kwestia zbycia gospodarstwa rolnego nie ma żadnego znaczenia. Istotna jest kwestia uzgodnienia warunków (nowych) dzierżawy z ANR.

Dzierżawa jako stosunek obligacyjny nie podlega przekazywaniu czy zbyciu. Tak więc nie ma możliwości przeniesienia dzierżawy na następcę prawnego. Taka sytuacja byłaby dopuszczalna jedynie za zgodą wydzierżawiającego.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z obrotem ziemią?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »