Kategoria: Spadkobranie i podział gospodarstw

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z podziałem gospodarstw lub spadkobraniem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podział darowanych gruntów rolnych

Autor: Janusz Polanowski • Opublikowane: 2017-12-08

Drogą darowizny od rodzica zostałem współwłaścicielem gruntów rolnych. Oprócz mnie do współwłasności należą jeszcze 3 osoby. Chcemy wyjść ze współwłasności, dzieląc zgodnie pole miedzy siebie. Po podziale powierzchnia przypadająca na jedną osobę będzie przekraczała 1 ha. Nikt z obecnych współwłaścicieli nie jest rolnikiem. Czy wprowadzona w ubiegłym roku ustawa ograniczająca obrót ziemią rolną nie utrudnia (nie uniemożliwia) takiej czynności?

Janusz Polanowski

»Wybrane opinie klientów

Witam Państwa, oczywiście porada prawna okazała się przydatna i skuteczna. Już za parę dni rozpoczynamy proces przekształcania naszej spółdzielni we wspólnotę mieszkaniową. Dziękujemy za okazaną pomoc i pozdrawiam
Edward, 60 lat, emeryt straży granicznej
Bardzo serdecznie dziękuję Pani oraz osobą pomagającym w mojej sprawie. Za tak szczegółowe i dokładne wyjaśnienie problemu poparte wieloma przepisami prawa. W razie czego będę się kontaktował w przyszłości. Pozdrawiam serdecznie.
Mateusz, 35 lat, poligraf
Serdecznie dziękuję za pomoc. Jeżeli tylko będę miała jakikolwiek wątpliwości natury prawnej, na pewno skorzystam ponownie z serwisu wdzięczna za porady i wskazówki.
Renata
 Jestem zadowolony z odpowiedzi dodatkowej. 
Zbigniew, inżynier, 87 lat
Bardzo szybka i rzetelna odpowiedź. Profesjonalne podejście do klienta. Możliwość zadawania dodatkowych pytań jest niewątpliwie wielkim atutem usługi. Dziękuję za zajęcie się moją sprawą.
Emilia, 41 lat
Bardzo dobra, konkretna porada. Fachowe wyjaśnienie sytuacji przystępnym językiem. Szybkie odpowiedzi na pytania dodatkowe. Informacje, które otrzymałem były bardzo pomocne. Oparcie jakie otrzymałem w fachowej poradzie podziałało uspokajająco. Serdecznie dziękuję serwisowi i panu Panie Marcinie. Pozdrawiam.
Włodzimierz
Porada (analiza prawna) została bardzo szybko i fachowo zrealizowana, a treść przedstawionej analizy jest całkowicie jasna dla osoby niebędącej prawnikiem.
Paweł, nauczyciel akademicki, 64 lata
Szybko, wyczerpująco, kompleksowo, wraz z interpretacją DKIS. Bardzo dziękuję
Grzegorz, urzędnik, 41 lat
Szybkość odpowiedzi, cena porady, mozliwość zadawania pytań dodatkowych. 
Emilia, 30 lat, rolnik

Andrzej
Dziękuję za wyczerpujące informacje 
Elżbieta
Dziękuję za bardzo szczegółowe, rzeczowe i fachowe poradnictwo w przedłożonej sprawie. Porada Pana rzuciła nam dużo światła i jesteśmy wdzięczni.
Zbigniew, 74 lata
Zrozumiałem sprawę na tyle by zastanowić się, o przeprowadzenie postępowania spadkowego, po zmarłych rodzicach. Postraszę chociaż nikczemnika że to zrobię ,czy to zrobię to przekalkuluję na ile gra warta świeczki. Dziękuje.
Stanisław
Dziękuję bardzo za wyczerpującą odpowiedź . Wszystkim polecam korzystanie z EPorady24.
 
Maria
Witam. Miałam obawy co do porad internetowych ale zależało mi na czasie więc postanowiłam spróbować i nie żałuję, profesjonalne podejście do sprawy ,wszystko wyjaśnione i pomocne polecam.
Małgorzata
Bardzo obszerna i szczera do bólu opinia. Dokładnie tego co potrzebowałem. Bez owijania w bawełnę, bardzo konkretnie i obszernie. Na mały minus pytanie dodatkowe złożone jako uzupełnienie zostały pominięte.
Maciej
Dziękuję bardzo za szybkie odpowiedzi i wyczerpujące informacje dotyczące mojej sprawy.
Mirosław
Jestem zadowolona z Waszych usług, już 2-gi raz dostaję odpowiedź, która jest wyczerpująca, napisana zrozumiałym (dla nie prawnika ) językiem i w ciągu doby, Trzymacie poziom już 10 lat i oby tak dalej. 
Krystyna, inżynier, 70 lat
Wszystko jest na najwyższym poziomie
Sebastian, 44 lata, mechanik samochodowy
Bardzo wysoko oceniam współpracę z serwisem , odpowiedz prawnika była wyczerpująca i rzetelna . 
Edyta
Dziękuję bardzo za odpowiedź. Rozwiała moje wątpliwości. Pomogła mi w rozwiązaniu problemu.
Anna
W ciągu niespełna godziny otrzymałem wyczerpującą odpowiedź, a to bez wychodzenia z domu i \"szukania\" prawników. .
Roman, emeryt, 72 lata
Bardzo sprawnie i na temat.
Klaudiusz
Szybka odpowiedź, która została przesłana następnego dnia, to największy atut. Muszę też przyznać, że informacje były rzetelnie i wyczerpująco przedstawione. Dla mnie to wygodna forma rozwiewania wszelkich wątpliwości prawnych towarzyszących sprawom biznesowym - nie tracę czasu a koszty akceptowalne. 
Ewa
Błyskawiczna reakcja, gotowość do niezwykle wnikliwego pochylenia się nad problemem, cierpliwe wyjaśnianie tematów trudnych dla laika, a reasumując - bardzo profesjonalna opieka nad klientem - to może zasługiwać tylko na najwyższą ocenę!
Katarzyna, 53 lata
Bardzo dziękuję - szybko i profesjonalnie.
Beata
Po raz kolejny bardzo rzetelna i wyczerpująca odpowiedz na pytania.
Przemysław
Bardzo polecam ten serwis. Odpowiedzi otrzymałam szybko i rzetelnie podparte przepisami. 
Małgorzata
Jestem bardzo zadowolona z pomocy którą uzyskałam na portalu. Odpowiedź otrzymałam w ekspresowym tempie płacąc za to niewiele ponad 80 zł. Wiadomość którą dostałam była wyczerpująca, wszystkie informacje zostały przekazane w sposób jasny i zrozumiały. Dodatkowo były umieszczone wyroki SN z przeszłości na których mogłam się oprzeć. Polecam każdemu.
Katarzyna, 29 lat
Odpowiedz wyczerpująca,ale jak to zwykle bywa rodzą się następne pytania.
Bogusław

Jeżeli w gronie współwłaścicieli będzie zgoda – zwłaszcza oficjalnie (czyli w pismach np. kierowanych do sądu) – to są spore szanse na realizację przedstawionych przez Pana planów. Ustawa z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego wprawdzie zawiera ograniczenia, ale dotyczą one w pierwszej kolejności zbywania gospodarstwa rolnego – przejawem jest (przewidziane w jej art. 3) prawo pierwokupu; przepisy ogólne o prawie pierwokupu (jako konstrukcji prawnej) zawarto w art. 596 i następnych Kodeksu cywilnego (K.c.). Państwu zaś chodzi o zniesienie współwłasności gospodarstwa rolnego (art. 553 K.c.) – i to takie, które będzie skutkowało powstaniem gospodarstw rolnych (przynajmniej w zakresie ich bazy, czyli gruntów). To zmniejsza ryzyko wystąpienia trudności.

Część przepisów o zniesieniu współwłasności (art. 210 i następne K.c.) jest skoncentrowana na zniesieniu współwłasności gospodarstwa rolnego. Opis sytuacji wskazuje na to, że szczególne zastosowanie ma w przedstawionej sytuacji art. 213 K.c., który stanowi:

„§ 1. Jeżeli zniesienie współwłasności gospodarstwa rolnego przez podział między współwłaścicieli byłoby sprzeczne z zasadami prawidłowej gospodarki rolnej, sąd przyzna to gospodarstwo temu współwłaścicielowi, na którego wyrażą zgodę wszyscy współwłaściciele.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

§ 2. Przyznanie przez sąd gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów ustawy, o której mowa w art. 166 § 3, następuje z uwzględnieniem przepisów tej ustawy.”

Określenie zasady prawidłowej gospodarki rolnej jest niedookreślone znaczeniowo (co jest cechą „klauzul generalnych” / „generalnych klauzul odsyłających”) – ich znaczenie jest ustalane w związku z poszczególnymi sytuacjami. Zwracam uwagę na to kryterium, ponieważ może się ono przydać – zwłaszcza w celu uniknięcia problemów.

Do zniesienia współwłasności może dojść zarówno na drodze sądowej, jak i w formie aktu notarialnego – ta forma prawna jest prawnie wymagana (art. 158 K.c.) z uwagi na nieruchomości; dotyczące drogi sądowej z tego zakresu przepisy proceduralne zawarto w art. 617 i następnych Kodeksu postępowania cywilnego (K.p.c.) – w tym proszę zwrócić uwagę na art. 618 K.p.c. (ponieważ w trakcie postępowania o zniesienie współwłasności należy dochodzić roszczeń, związanych z posiadaniem rzeczy wspólnej). Taksa notarialne jest często związana z wartością rzeczy, której dotyczy czynność notarialna (zwłaszcza dokonywana w formie aktu notarialnego). Droga sądowa także wiąże się z kosztami; mogą być one niższe, jeżeli do sądu kieruje się (np. we wniosku o zniesienie współwłasności) zgodny projekt podziału (pochodzący od wszystkich współwłaścicieli) – wtedy opłata sądowa (od rozpoznania sprawy) powinna być o kilkaset złotych niższa (co przewidziano w ustawie o kosztach sądowych w sprawach cywilnych).

Gdyby nie chodziło o nieruchomość rolną (którą prawdopodobnie można traktować jako gospodarstwo rolne), to zgodny projekt podziału mógłby być mniej precyzyjny. Proszę jednak brać pod uwagę wyżej zaakcentowane zasady prawidłowej gospodarki rolnej. Dlatego przydać się może podkreślanie w projekcie podziału (oby zgodnym) tego, że proponowane rozwiązanie jest właściwe z uwagi na zasady prawidłowej gospodarki rolnej. Chodzi między innymi o uniknięcie powołania przez sąd biegłego (zapewne z zakresu rolnictwa) – a sądy obecnie często powołują biegłych (by ich opinie były ważnym argumentem na rzecz zasadności orzeczenia), zaś koszty sporządzenia opinii specjalistycznej obciążają uczestników postępowania.

Jeżeli Państwo (jako współwłaściciele) zgadzają się na określony sposób zniesienia współwłasności, to proszę rozważyć przedstawienie sądowi (zapewne wspólnie zamówionej i opłaconej) opinii geodety – a przynajmniej deklaracji przedstawienia takiej opinii. Chodzi także o koszty – wynagrodzenia biegłych sądowych są na ogół wyższe od cen rynkowych za podobne czynności specjalistyczne. Przydać się może pismo od zarządcy drogi publicznej (zarządców dróg publicznych) o możliwości urządzenia zjazdu (zjazdów) z drogi publicznej – samowolne wykonywanie zjazdów może skutkować nakładaniem wysokich opłat, a poza tym także taki dokument (jako dowód z dokumentu, i to urzędowego) może mieć znaczenie dowodowe (głównie: art. 74 K.c. oraz art. 244 i następne K.p.c.).

Regułą jest wymóg przedstawiania wypisów z ksiąg wieczystych (niekiedy innych odpowiednich dokumentów) przy załatwianiu spraw z zakresu nieruchomości – zarówno w kancelarii notarialnej, jak i na drodze sądowej; jeżeli stan prawny nieruchomości wymaga aktualizacji, to przydać się może zaktualizowanie go w księgach wieczystych – być może (niejako przy okazji) udałoby się doprowadzić do uzgodnień między księgą wieczystą (księgami wieczystymi) a ewidencją gruntów i budynków (w praktyce bywa z tym różnie, niekiedy bardzo źle, więc proszę dokładnie sprawdzić sytuację). Pieniądze są ważne, więc proponuję umówić się (najlepiej na piśmie) co do kosztów – np. dotyczących: załatwiania spraw z zakresu ksiąg wieczystych oraz ewidencji gruntów i budynków. Istotne może okazać się dokonanie uzgodnień związanych z rozliczeniami z okresu współwłasności, np. co do czynionych nakładów i pobieranych pożytków (art. 207 K.c.) w związku z posiadaniem nieruchomości wspólnej (art. 206 K.c.); na drodze sądowej takie roszczenia powinny być zgłaszane w postępowaniu o zniesienie współwłasności (art. 618 K.p.c.), ale warto o nich pamiętać również w przypadku zdecydowania się na formę aktu notarialnego. Jeżeli Państwo zdecydują się na drogę sądową, to przydałoby się (najlepiej w zgodnym projekcie podziału) przedstawić stanowisko co do rozliczeń oraz odnośne do ewentualnych spłat i dopłat.

W stosowaniu prawa da się zauważyć różnice – często związane z wykładnią przepisów. Niekiedy chodzi (także) o ostrożność określonych osób urzędowych – przykładem może być domaganie się nieco odmiennych zestawów dokumentów w poszczególnych kancelariach notarialnych (np. w związku ze zniesieniem współwłasności), ale warto pytać również w sądzie o wykaz załączników. Różnie bywa także z prowadzeniem ksiąg wieczystych. Zwłaszcza w realiach wiejskich (nie tylko na obszarze wsi) spotyka się prowadzenie jednej księgi wieczystej dla więcej niż jednej działki ewidencyjnej; proszę sprawdzić, ile prowadzi się ksiąg wieczystych dla (jak Pan napisał) „gruntów rolnych”, być może trzeba będzie doprowadzić do założenia nowych ksiąg wieczystych jeszcze przed zniesieniem współwłasności.

Na ogół na podział nieruchomości – zwłaszcza na podział działek ewidencyjnych – wymaga się zgody odpowiedniej gminy (co uregulowano w art. 92 i następnych ustawy o gospodarce nieruchomościami). Proszę liczyć się z wymogiem przedstawienia odpowiedniego dokumentu z urzędu gminy (urzędu miasta) – zwłaszcza w przypadku zdecydowania się na formę aktu notarialnego; sądy często są bardziej samodzielne w tym zakresie, jednak i o taki wymóg można zapytać w danym sekretariacie sądu rejonowego.

Zniesienie współwłasności w gronie współwłaścicieli nie jest obrotem ziemią, więc specyficznych ograniczeń („rolniczych”) powinno być mniej. Takich ograniczeń (związanych z ustawą o kształtowaniu ustroju rolnego) można się spodziewać zwłaszcza w przypadku zbywania wspólnego gruntu rolnego lub gospodarstwa rolnego albo w przypadku przysądzania gruntu rolnego lub gospodarstwa rolnego jednemu ze współwłaścicieli. Określone wymogi prawne (w tym odbierane jako utrudnienia) mogą wiązać się z nieruchomościami – także innymi niż rolne; proszę brać je pod uwagę oraz liczyć się z możliwością różnej wykładni (co skutkuje niekiedy wymaganiem przedstawiania odmiennych dokumentów w związku z załatwianiem spraw). Stan księgi wieczystej (albo ksiąg wieczystych) – w tym komplementarność z ewidencją gruntów i budynków – również może mieć wpływ na sprawność załatwienia sprawy oraz związane z tym koszty.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Prezentowana opinia prawnika nie zawiera odpowiedzi na dodatkowe pytania klienta i dlatego może nie wyczerpywać w pełni omawianego zagadnienia. Często dopiero dzięki dodatkowym pytaniom i odpowiedziom można uzyskać kompletną poradę prawną. Podkreślamy, że w naszym serwisie można zadawać dodatkowe pytania bez ograniczeń czasowych i ilościowych.


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z podziałem gospodarstw lub spadkobraniem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Gospodarstwo otrzymane od rodziców w zamian za emeryturę a roszczenia siostry


W roku 1979 rodzice przekazali mi gospodarstwo rolne o powierzchni 13 ha wraz z budynkami. Gospodarstwo zostało przekazane na podstawie umowy przekazania w celu uzyskania emerytury. Do dziś jest w bardzo dobrym stanie. Mam dwie siostry. Jedna z nich ma roszczenia i twierdzi, że będzie walczyć o swoją część majątku. Czy ma do tego prawo? Dodam, że mama jeszcze żyje. Czy mam się czego obawiać ze strony siostry?

Podział działki rolnej w celu sprzedaży


Posiadam gospodarstwo rolne 3,16 ha od 1994 roku (składające się z kilku działek rolnych, w tym jednej zabudowanej domem mieszkalnym). Chciałbym całość sprzedać. W świetle nowej ustawy gospodarstwo może kupić tylko inny rolnik (co mocno ogranicza krąg zainteresowanych). Czy możliwy jest podział działki 64 a (wchodzącej w skład gospodarstwa rolnego) na 2 działki: 29 a, na której znajdowałby się dom, i 35 a jako działka niezabudowana rolna? Czy wówczas mogę sprzedać dom na działce 29 a „nierolnikowi”, a resztę działek rolnych rolnikowi?

Prawo do gospodarstwa po rodzicach


Moi dziadkowie, właściciele gospodarstwa rolnego, mieli 4 dzieci, z tego dwoje nie żyje (wujek i mój tata), jest jeszcze ciotka i drugi wujek. Tata został na ojcowiźnie, czyli dostał działkę wraz z domem od babci. I jest jeszcze grunt rolny oraz las, które również miały być jego, ale babcia nie zdążyła ich na tatę przepisać, a tata nie zdążył tego załatwić ze swoim rodzeństwem. Tata całe życie użytkował gospodarstwo, pracował na tym gospodarstwie i płacił za nie podatki, ale oficjalnie właścicielką do swojej śmierci w 1998 r. była babcia, a dopiero potem tata płacił podatki już na siebie. Tata przeżył babcię tylko o 3 lata, a po jego śmierci mama stała się właścicielką i ona za wszystko płaci. Kto ma prawo do wspomnianego gruntu i lasu: nasza rodzina, która cały czas tu gospodaruje, czy wujostwo?

Problem z przekazaniem udziałów gospodarstwa rolnego ze spadku


Moja mama odziedziczyła 1/3 gospodarstwa rolnego (ok. 2 ha) po swoich rodzicach. Dziadek zmarł w 1992 r., natomiast babcia w 2004. W 2016 została przeprowadzona sprawa spadkowa. Prócz mamy dziedziczyła jej siostra (1/3) i po 1/6 dwie siostrzenice (córki zmarłej w 1983 r. cioci). Mama mieszka w tymże gospodarstwie od kilkunastu lat i wymienione osoby są skłonne przekazać jej swoje części w formie darowizny, aby stała się właścicielką całości. U notariusza okazało się, że nie jest to takie proste ze względu na Agencję Nieruchomości Rolnych, ale nikt nie jest w stanie nam wyjaśnić, w czym konkretnie tkwi problem. Jak można rozwiązać ten problem?

Dziedziczenie gospodarstwa rolnego po mężu


Przeprowadziłam postępowanie spadkowe u notariusza i posiadam akt dziedziczenia spadku po zmarłym mężu. Spadek po 1/2 odziedziczyliśmy oboje z dorosłym synem. Oboje z mężem byliśmy współwłaścicielami gospodarstwa rolnego na zasadach wspólności ustawowej, do tego posiadamy ciągniki i maszyny rolnicze. Nie bardzo wiem, jak mam sporządzić dokumenty do urzędu skarbowego. Czy po postępowaniu spadkowym należy mi się 1/2 gospodarstwa i 1/2 części po zmarłym mężu?

Formy przekazania gospodarstwa rolnego


Moi rodzice są rolnikami. Chcą przekazać gospodarstwo rolne, tak by zaprzestać prowadzenia działalności rolnej. Rodzice posiadają ziemię (jedna działka) i prowadzą hodowlę drobiu. Moja siostra podjęła się dalszego prowadzenia tej hodowli. W związku z tym rodzice chcą przekazać gospodarstwo jej, jednocześnie nie pozbawiając mnie całkowicie jakichś przychodów w przyszłości np. ze sprzedaży ziemi. Ja ze swojej strony nie mam zamiaru się wtrącać w to, jak siostra będzie zarządzała gospodarstwem, nie chcę się też z tego rozliczać, ani tym bardziej odpowiadać za jakieś zobowiązania, gdyby gospodarstwo nie przynosiło oczekiwanych zysków. Proszę nam doradzić, w jakiej formie najlepiej byłoby przekazać gospodarstwo siostrze, aby tylko ona się z tego tytułu rozliczała, ale w przypadku sprzedaży musiała się ze mną podzielić zapłatą?

Gospodarstwo dla brata a spłata pozostałego rodzeństwa


Około 15 lat temu rodzice oddali mojemu bratu gospodarstwo rolne. Miał on kontynuować działalność rolniczą. Niestety brat nie zbyt dobrze radził sobie w gospodarstwie i ostatecznie opuścił je, wyjeżdżając na stałe za granicę. Nie ma zamiaru wrócić. Rok po jego wyjeździe tata ciężko zachorował. Brat w ogóle nie interesował się opieką nad rodzicem, nawet nie dzwonił. Po śmierci taty również nie wrócił. Czy mam jakąkolwiek możliwość upomnienia się o część spadku? Jest nas pięcioro rodzeństwa, a brat jako jedyny otrzymał cały majątek rodziców.



Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika » wizytówka Zadaj pytanie »