Kategoria: Spadkobranie i podział gospodarstw

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z podziałem gospodarstw lub spadkobraniem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Nieuregulowana własność gospodarstwa a możliwość zasiedzenia

Autor: Marek Gola • Opublikowane: 2019-04-12

Moje zapytanie dotyczy możliwości wykupu lub zasiedzenia części budynku oraz budynków gospodarczych. Jestem właścicielem połowy gospodarstwa rolnego. Mój ojciec miał dwoje dzieci (mnie i moją siostrę). W 1976 r. kupił to gospodarstwo, ale nie uregulował prawnie przepisania na siebie – była to umowa ustna. Po śmierci ojca zgłosił się do mnie były właściciel z ofertą przepisania połowy gospodarstwa, ponieważ w akcie notarialnym było dwóch właścicieli (jedną połowę miał on, a drugą żona, byli bezdzietni). Mężczyzna przepisał na mnie swoją część, natomiast siostra nie uregulowała tego i nadal w księgach wieczystych jako właściciel widnieje poprzednia właścicielka. Siostra przed 10 laty założyła sprawę o nabycie, jednak nie dokończyła tej sprawy, bo nie wniosła stosownej opłaty. W rezultacie nieruchomość nadal stoi na nieżyjącą kobietę. Wspomnę, że jestem zameldowany tutaj od 40 lat, tak samo jak siostra. Każdy z nas osobno płaci podatek, siostra nadal w świetle prawa nie jest współwłaścicielem. Czy jest jakakolwiek możliwość zasiedzenia tej części nieruchomości lub jej wykupu? Jeśli tak, to jakie kroki należy podjąć?

Marek Gola

»Wybrane opinie klientów

Witam Państwa, oczywiście porada prawna okazała się przydatna i skuteczna. Już za parę dni rozpoczynamy proces przekształcania naszej spółdzielni we wspólnotę mieszkaniową. Dziękujemy za okazaną pomoc i pozdrawiam
Edward, 60 lat, emeryt straży granicznej
Bardzo serdecznie dziękuję Pani oraz osobą pomagającym w mojej sprawie. Za tak szczegółowe i dokładne wyjaśnienie problemu poparte wieloma przepisami prawa. W razie czego będę się kontaktował w przyszłości. Pozdrawiam serdecznie.
Mateusz, 35 lat, poligraf
Serdecznie dziękuję za pomoc. Jeżeli tylko będę miała jakikolwiek wątpliwości natury prawnej, na pewno skorzystam ponownie z serwisu wdzięczna za porady i wskazówki.
Renata
 Jestem zadowolony z odpowiedzi dodatkowej. 
Zbigniew, inżynier, 87 lat
Bardzo szybka i rzetelna odpowiedź. Profesjonalne podejście do klienta. Możliwość zadawania dodatkowych pytań jest niewątpliwie wielkim atutem usługi. Dziękuję za zajęcie się moją sprawą.
Emilia, 41 lat
Bardzo dobra, konkretna porada. Fachowe wyjaśnienie sytuacji przystępnym językiem. Szybkie odpowiedzi na pytania dodatkowe. Informacje, które otrzymałem były bardzo pomocne. Oparcie jakie otrzymałem w fachowej poradzie podziałało uspokajająco. Serdecznie dziękuję serwisowi i panu Panie Marcinie. Pozdrawiam.
Włodzimierz
Porada (analiza prawna) została bardzo szybko i fachowo zrealizowana, a treść przedstawionej analizy jest całkowicie jasna dla osoby niebędącej prawnikiem.
Paweł, nauczyciel akademicki, 64 lata
Szybko, wyczerpująco, kompleksowo, wraz z interpretacją DKIS. Bardzo dziękuję
Grzegorz, urzędnik, 41 lat
Szybkość odpowiedzi, cena porady, mozliwość zadawania pytań dodatkowych. 
Emilia, 30 lat, rolnik

Andrzej
Dziękuję za wyczerpujące informacje 
Elżbieta
Dziękuję za bardzo szczegółowe, rzeczowe i fachowe poradnictwo w przedłożonej sprawie. Porada Pana rzuciła nam dużo światła i jesteśmy wdzięczni.
Zbigniew, 74 lata
Zrozumiałem sprawę na tyle by zastanowić się, o przeprowadzenie postępowania spadkowego, po zmarłych rodzicach. Postraszę chociaż nikczemnika że to zrobię ,czy to zrobię to przekalkuluję na ile gra warta świeczki. Dziękuje.
Stanisław
Dziękuję bardzo za wyczerpującą odpowiedź . Wszystkim polecam korzystanie z EPorady24.
 
Maria
Witam. Miałam obawy co do porad internetowych ale zależało mi na czasie więc postanowiłam spróbować i nie żałuję, profesjonalne podejście do sprawy ,wszystko wyjaśnione i pomocne polecam.
Małgorzata
Bardzo obszerna i szczera do bólu opinia. Dokładnie tego co potrzebowałem. Bez owijania w bawełnę, bardzo konkretnie i obszernie. Na mały minus pytanie dodatkowe złożone jako uzupełnienie zostały pominięte.
Maciej
Dziękuję bardzo za szybkie odpowiedzi i wyczerpujące informacje dotyczące mojej sprawy.
Mirosław
Jestem zadowolona z Waszych usług, już 2-gi raz dostaję odpowiedź, która jest wyczerpująca, napisana zrozumiałym (dla nie prawnika ) językiem i w ciągu doby, Trzymacie poziom już 10 lat i oby tak dalej. 
Krystyna, inżynier, 70 lat
Wszystko jest na najwyższym poziomie
Sebastian, 44 lata, mechanik samochodowy
Bardzo wysoko oceniam współpracę z serwisem , odpowiedz prawnika była wyczerpująca i rzetelna . 
Edyta
Dziękuję bardzo za odpowiedź. Rozwiała moje wątpliwości. Pomogła mi w rozwiązaniu problemu.
Anna
W ciągu niespełna godziny otrzymałem wyczerpującą odpowiedź, a to bez wychodzenia z domu i \"szukania\" prawników. .
Roman, emeryt, 72 lata
Bardzo sprawnie i na temat.
Klaudiusz
Szybka odpowiedź, która została przesłana następnego dnia, to największy atut. Muszę też przyznać, że informacje były rzetelnie i wyczerpująco przedstawione. Dla mnie to wygodna forma rozwiewania wszelkich wątpliwości prawnych towarzyszących sprawom biznesowym - nie tracę czasu a koszty akceptowalne. 
Ewa
Błyskawiczna reakcja, gotowość do niezwykle wnikliwego pochylenia się nad problemem, cierpliwe wyjaśnianie tematów trudnych dla laika, a reasumując - bardzo profesjonalna opieka nad klientem - to może zasługiwać tylko na najwyższą ocenę!
Katarzyna, 53 lata
Bardzo dziękuję - szybko i profesjonalnie.
Beata
Po raz kolejny bardzo rzetelna i wyczerpująca odpowiedz na pytania.
Przemysław
Bardzo polecam ten serwis. Odpowiedzi otrzymałam szybko i rzetelnie podparte przepisami. 
Małgorzata
Jestem bardzo zadowolona z pomocy którą uzyskałam na portalu. Odpowiedź otrzymałam w ekspresowym tempie płacąc za to niewiele ponad 80 zł. Wiadomość którą dostałam była wyczerpująca, wszystkie informacje zostały przekazane w sposób jasny i zrozumiały. Dodatkowo były umieszczone wyroki SN z przeszłości na których mogłam się oprzeć. Polecam każdemu.
Katarzyna, 29 lat
Odpowiedz wyczerpująca,ale jak to zwykle bywa rodzą się następne pytania.
Bogusław

Podstawę prawną opinii stanowią przepisy Kodeksu cywilnego (K.c.) oraz Kodeksu postępowania cywilnego (K.p.c.).

Z opisu nie wynika, w jaki sposób doszło do przeniesienia praw własności nieruchomości na Pana. Wspomina Pan, że w księdze wieczystej nadal figuruje poprzednia właścicielka. Zatem zachodzi pytanie, czy stał się Pan współwłaścicielem zgodnie z przepisami prawa, tj. w drodze aktu notarialnego, czy też przeniesienie prawa na Pana nastąpiło w formie umowy zawartej na piśmie, lecz bez zachowania formy aktu notarialnego. Jeżeli nastąpiło to bez zachowania formy aktu notarialnego, to w świetle przepisów nadal nie jest Pan właścicielem nieruchomości. Kolejną kwestią, która budzi wątpliwości, jest sformułowanie „każdy z nas osobno płaci podatek”. Czy mam rozumieć, że gospodarstwo, do którego najprawdopodobniej ma Pan prawo, jest faktycznie podzielona na „dwie części”, a Pan użytkuje jedynie jedną z nich i za nią opłaca podatek?

Te dodatkowe wyjaśnienia mają istotne znaczenie w kontekście Pańskiego ewentualnego prawo do zasiedzenia nieruchomości. Orzecznictwo, jak i doktryna, powołując się na przepisy prawa, dopuszczają możliwość zasiedzenia udziału w prawie własności, jednakże muszą zostać spełnione określone warunki. „Przy ocenie, czy zachodzą warunki do nabycia własności nieruchomości w drodze zasiedzenia, dobra wiara polega na usprawiedliwionym w danych okolicznościach przekonaniu posiadacza, że przysługuje mu takie prawo do władania rzeczą, jakie faktycznie wykonuje (orz. SN z 7 maja 1971 r., I CR 302/71, NP 4/73, s. 580).”* Posiadacz samoistny jest w złej wierze, jeżeli wiedział w chwili, kiedy obejmował w posiadanie nieruchomość, że nie jest jej właścicielem; równoważne ze złą wiarą jest nabycie nieruchomości poprzez czynność prawną przy niezachowaniu odpowiedniej formy prawnej tejże czynności, np. zakup nieruchomości bez zachowania formy aktu notarialnego. Podobne stanowisko zajął Sąd Najwyższy – Izba Cywilna w orzeczeniu z dnia 19 maja 1998 r. II CKN 770/97 LexPolonica nr 1617507: „W wypadku dziedziczenia nieruchomości spadkowej przez kilku spadkobierców, spadkobierca władający nieruchomością spadkową z reguły staje się posiadaczem samoistnym w zakresie przypadającego mu prawa oraz dzierżycielem w zakresie pozostałych udziałów (art. 338 K.c.), chyba że w niedwuznaczny sposób ujawnia wolę samoistnego posiadania tej nieruchomości w sposób widoczny dla otoczenia i pozostałych spadkobierców.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

By mógł Pan zasiedzieć drugą część, musiałby Pan traktować ją jako swoją, płacić podatek, uprawiać, dbać o nią i co więcej, ujawniać swoją wolę względem siostry i otoczenia. Innymi słowy, na przykład sąsiedzi traktowaliby Pana jak właściciela całości gospodarstwa, a siostra już nie. Takim wyrazem objęcia całej nieruchomości w posiadanie jest gospodarowanie na niej, uprawianie roli, dbanie o nią, opłacanie podatków od nieruchomości, ponoszenie innych kosztów jej utrzymania, remont nieruchomości, może to również być wykonywanie, czy też „załatwianie” określonych spraw jako właściciel nieruchomości przed organami administracji.

Wskazane powyżej okoliczności muszą przez Pana zostać udowodnione w toku postępowania przed sądem.

Podobne zapatrywanie wyraził w uzasadnieniu postanowienia Sąd Najwyższy – Izba Cywilna z dnia 18 kwietnia 1997 r. III CKN 35/97, w którym stwierdził m.in., że dla wykazania posiadania samoistnego należy, aby posiadacz (posiadacze) „(…) zawładnął tą nieruchomością i ujawnił swą wolę posiadania jej w imieniu własnym w sposób jawny i dostrzegalny dla otoczenia, w tym i dla pozostałych spadkobierców…”, dalej Sąd Najwyższy przyjął, iż: „Sąd odwoławczy trafnie ocenił, że takie przejawy władztwa poprzednika wnioskodawcy, a następnie wnioskodawcy, jak płacenie podatków, ujawnienie posiadania w ewidencji gruntów, a także bezpośrednie korzystanie z działki (koszenie i zbieranie trawy, kopanie torfu), jak również zezwalanie sąsiadom na korzystanie z działki w ramach umowy dzierżawy lub użyczenia ewidentnie wskazują, że posiadanie wnioskodawcy i jego poprzednika trafnie zostało ocenione jako posiadanie samoistne. Sądy też prawidłowo oceniły, że wprawdzie skarżąca niejednokrotnie po zbiorze siana przez wnioskodawcę, czy wcześniej przez Jana T., wypasała bydło na tej działce, ale nie było to posiadanie samoistne, gdyż było to uzgadniane z wnioskodawcą lub jego poprzednikiem”.

O ile zatem gospodarowałby Pan na całej nieruchomości przez okres 30 lat, płacił podatki (choć to akurat nie jest konieczne), czynił nakłady bez zgody pozostałych „współwłaścicieli” – siostry, i byłby Pan postrzegany jako właściciel tej nieruchomości (wyłączny), wówczas istnieje szans na nabycie prawa własności co do pozostałych udziałów przez zasiedzenie.

Jeżeli chodzi o wykup, to owszem, jest to możliwe, ale dopiero po ustaleniu spadkobierców kobiety figurującej w księdze wieczystej, albowiem to oni mogą Panu jedynie sprzedać ziemię. Niemniej jednak wskazać należy, że jeżeli złoży Pan ofertę kupna, wówczas sąd nie uzna Pana za posiadacza samoistnego i oddali wniosek o zasiedzenie. Nie ma bowiem możliwości, by Pan chciał kupić ziemię i czuł się Pan jej właścicielem.

Przeniesienie udziału na syna powoduje jedynie to, że z wnioskiem o zasiedzenie, o ile w ogóle przesłanki będą spełnione, będzie mógł wystąpić syn.

* Rudnicki Stanisław, Najnowsze wydanie: Komentarz do kodeksu cywilnego. Księga druga. Własność i inne prawa rzeczowe. Warszawa 2007, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis (wydanie VIII) ss. 584

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Prezentowana opinia prawnika nie zawiera odpowiedzi na dodatkowe pytania klienta i dlatego może nie wyczerpywać w pełni omawianego zagadnienia. Często dopiero dzięki dodatkowym pytaniom i odpowiedziom można uzyskać kompletną poradę prawną. Podkreślamy, że w naszym serwisie można zadawać dodatkowe pytania bez ograniczeń czasowych i ilościowych.


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z podziałem gospodarstw lub spadkobraniem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Zwolnienie z podatku za zasiedzenie gospodarstwa rolnego


Mój ojciec ma 70 lat, zasiedział gospodarstwo rolne 10 ha po ojcu, 7 ha po bracie (las, ziemia orna, budynki). Sąd orzekł, że zasiedzenie po ojcu nastąpiło w 2012 roku, a po bracie 2015 – wyrok w 2018. Zasiedzenie nastąpiło na wspólnotę małżeńską – na tatę i mamę; oboje są na emeryturze, ale przebywają w tym gospodarstwie i tam zarządzają. Wnioski o dopłaty są składane przeze mnie, czyli ich syna. Złożyłem wniosek do US, korzystając ze zwolnienia z podatku jako zasiedzenie gospodarstwa rolnego – na ojca. Dzwonili z urzędu, że jest źle złożony, ponieważ powinien być złożony oddzielnie przez mamę i tatę. Czy fakt, że są w podeszłym wieku i są na emeryturze (nie rolniczej), nie będzie przeszkadzał, aby starać się o zwolnienie z podatku za zasiedzenie gospodarstwa rolnego?

Gospodarstwo od rodziców dla córki podczas małżeństwa a rozwód


Rodzice zapisali córce podczas małżeństwa, mojej siostrze gospodarstwo wraz z budynkiem jako dożywocie z art. 908 K.c. Po paru latach rozwiodła się z mężem i mąż jej zagroził, że jej odbierze majątek, ponieważ to on najwięcej robił w gospodarstwie. W tym samym czasie zmarła mama. Żeby byłemu mężowi nie oddać gospodarstwa, adwokat poradził, żebyśmy po śmierci mamy zrobili podział spadku. Odbyła się sprawa w sądzie o podział majątku po mamie i w postanowieniu jest napisane, że majątek został podzielony między rodzeństwo i tatę po 1/4 części. Mając postanowienie sądu, złożyliśmy do urzędu skarbowego stosowne dokumenty o przyjęcie spadku. Jak się dowiedział były mąż siostry, że taka rozprawa się odbyła, to odpuścił i poprosił siostrę, że mu wydzierżawiła 3 ha sadu i przechowalnię na 10 lat. Siostra się zgodziła. Spisała notarialnie dzierżawę za użytkowanie odpłatne. Dzierżawę wpisała do ksiąg wieczystych, ale postanowienia z sądu o podziale majątku nie wpisała, bo powiedziała, że to nie ma żadnego znaczenia i jest to nie ważne. Czy ma rację? Czy nie jest tak, że postanowienie sądu powinno być wpisane do ksiąg wieczystych, a dzierżawę były szwagier powinien spisać z nami wszystkimi? Teraz w tym roku zmarł tata. Czy my nie powinniśmy zrobić podział majątku po tacie a potem, się zrzec majątku na rzecz siostry?

Czy dział spadku z przeniesieniem własności gospodarstwa rolnego na jednego spadkobiercę wymaga zgody Dyrektora Generalnego KOWR?


W wyniku dziedziczenia nabyłem z drugim spadkobiercą grunty rolne. W testamencie jest mowa o gospodarstwie rolnym, które przypada mnie, oraz o działce budowlanej, która przypada drugiemu spadkobiercy. Spadek dziedziczymy w proporcjach: 9/10 dla mnie i 1/10 dla drugiego spadkobiercy. Sąd w taki sposób zatwierdził nabycie spadku. Urząd skarbowy również wyliczył podatek według tej proporcji. Drugi spadkobierca uznaje wolę zmarłego i zgadza się na rozdział majątku, tak by 100% gospodarstwa rolnego przypadło mnie, a 100% działki jemu. Czy jestem zobowiązany w tym wypadku wystąpić o zgodę na dział tego majątku do Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa?

Jakie są koszty związane z przepisaniem gospodarstwa?


Brat mojej mamy i jego żona chcą zapisać mi gospodarstwo rolne. Nie mają dzieci i są już w podeszłym wieku. Jak „podejść” do tej sprawy? Jakie są koszty związane z przepisaniem gospodarstwa?

Przepisanie ziemi i późniejsze domaganie się odszkodowania


Jakiś czas temu wujek przepisał na mnie gospodarstwo, żeby przejść na rentę z KRUS-u. Zobowiązałam się opłacić koszty notarialne i później jego pogrzeb. Później jego żona zdradziła nam, że wujek ma długi – spłaciliśmy je, wydając nasze oszczędności. Po roku okazało się, że część ziemi ma być zabrana pod autostradę – i dostaliśmy za to odszkodowanie. Teraz ciotka domaga się tych pieniędzy. Sytuacja bardzo nas stresuje. Czy oni mają prawo do odszkodowania? Czy możemy w razie sporu zerwać dożywocie i czym to grozi?



Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika » wizytówka Zadaj pytanie »