Kategoria: Spadkobranie i podział gospodarstw

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z podziałem gospodarstw lub spadkobraniem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Nabycie gruntu rolnego od spadkobierców w świetle nowych przepisów

Tomasz Krupiński • Opublikowane: 2017-03-27

Jestem właścicielem 2/3 gruntu rolnego o pow. 10h. 1/3 jest własnością wielu spadkobierców. 4 osoby chcą sprzedać swoje udziały. Udział jednej osoby wynosi 2700 m2. Czy w świetle nowych przepisów mogę nabyć udziały od tych osób, tj. pozostałych właścicieli? Opłacam KRUS, lecz nie posiadam kwalifikacji rolniczych.

Tomasz Krupiński

»Wybrane opinie klientów

Dziękuję za szybką odpowiedź. Super, ze znalazłam ePorady24. Duża pomoc w krótkim czasie.
Mariola, 58 lat, księgowa
Bardzo szybka odpowiedź
Maria
Do skorzystania z usługi zachęciłam mnie: OSZCZĘDNOŚĆ CZASU (bez umawiania się na konkretny dzień, godzinę, miejsce, stres czy zdążę).Często po jakiejś rozmowie-poradzie, po wyjściu nasuwają się nowe pytania, które przy tradycyjnej wizycie pozostawiają niedosyt, trzeba by było się jeszcze raz umówić, tracić czas, aby uzyskać odpowiedzi, przy tej formie pomocy mam możliwość ponownie zadać pytanie, nawet nie musiałam dopłacać.Ponadto, łatwiej mi zadawać pytania na piśmie, gdyż pisząc rozważam co piszę i dobieram słowa a przy wizycie face to face gdy pojawia się emocje to czasem poddaję się im i zbaczam z tematu. Bardzo, bardzo dziękuję Panu Michałowi.
Elżbieta, 62 lata, emeryt
Jestem zadowolona z porady prawnej dziękuję i na pewno polecę ją znajomym
Krystyna
Dzień dobry, jestem pod wielkim wrażeniem wykonanej pracy, a Państwo jesteście perfekcjonistami w tym, co robicie :-). Bardzo dziękuję za wyczerpujące informacje - wszystko jest już dla mnie jasne i wiem, co robić dalej. Jestem 100% pewna, że jeszcze nieraz w razie wątpliwości prawnych zwrócę się właśnie do serwisu eporady24.pl i polecę innym. 
Katarzyna, freelancer specjalista

Generalnie znaczna część przepisów dotyczących zniesienia współwłasności została zmieniona na skutek wprowadzenia w życie ustawy z dnia 14 kwietnia 2016 r. (Dz. U. z 2016 r. Nr 585) zmieniającej ustawę z dniem 30 kwietnia 2016 r.

Zgodnie z art. 166 Kodeksu cywilnego:

„§ 1. W razie sprzedaży przez współwłaściciela nieruchomości rolnej udziału we współwłasności lub części tego udziału pozostałym współwłaścicielom przysługuje prawo pierwokupu, jeżeli prowadzą gospodarstwo rolne na gruncie wspólnym. Nie dotyczy to jednak wypadku, gdy współwłaściciel prowadzący jednocześnie gospodarstwo rolne sprzedaje swój udział we współwłasności wraz z tym gospodarstwem albo gdy nabywcą jest inny współwłaściciel lub osoba, która dziedziczyłaby gospodarstwo po sprzedawcy.

§ 2. (uchylony).

§ 3. Do sprzedaży przez współwłaściciela nieruchomości rolnej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (Dz. U. z 2012 r. poz. 803 oraz z 2016 r. poz. 585) udziału we współwłasności lub części tego udziału stosuje się przepisy tej ustawy”.

Według art. 1a ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego „przepisów ustawy nie stosuje się do nieruchomości rolnych:

1) wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, o którym mowa w ustawie z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U. z 2015 r. poz. 1014, 1433 i 1830 oraz z 2016 r. poz. 50 i 585);

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

2) o powierzchni mniejszej niż 0,3 ha”.

Według art. 2a tej ustawy:

„1. Nabywcą nieruchomości rolnej może być wyłącznie rolnik indywidualny, chyba że ustawa stanowi inaczej. Jeżeli nabywana nieruchomość rolna albo jej część ma wejść w skład wspólności majątkowej małżeńskiej wystarczające jest, gdy rolnikiem indywidualnym jest jeden z małżonków.

2. Powierzchnia nabywanej nieruchomości rolnej wraz z powierzchnią nieruchomości rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rodzinnego nabywcy nie może przekraczać powierzchni 300 ha użytków rolnych ustalonej zgodnie z art. 5 ust. 2 i 3.

3. Przepisy ust. 1 i 2 nie dotyczą nabycia nieruchomości rolnej:

1) przez:

a) osobę bliską zbywcy,

b) jednostkę samorządu terytorialnego,

c) Skarb Państwa lub działającą na jego rzecz Agencję,

d) osoby prawne działające na podstawie przepisów o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, o stosunku Państwa do innych kościołów i związków wyznaniowych oraz o gwarancjach wolności sumienia i wyznania;

2) w wyniku dziedziczenia oraz zapisu windykacyjnego;

3) na podstawie art. 151 lub art. 231 Kodeksu cywilnego;

4) w toku postępowania restrukturyzacyjnego w ramach postępowania sanacyjnego”.

Ograniczeń tych nie stosuje się wówczas, gdy uczestnikami ww. postępowań są osoby bliskie, a także Skarb Państwa, jednostka samorządu terytorialnego, osoba prawna kościołów i związków wyznaniowych.

Według art. 2 pkt 6 ustawy „przez osobę bliską należy rozumieć zstępnych, wstępnych, rodzeństwo, dzieci rodzeństwa, małżonka, osoby przysposabiające i przysposobione”.

Wreszcie zgodnie z art. 2c przedmiotowej ustawy „przepisy ustawy dotyczące nabycia nieruchomości rolnej stosuje się odpowiednio do nabycia:

1) użytkowania wieczystego nieruchomości rolnej albo udziału lub części udziału w użytkowaniu wieczystym nieruchomości rolnej;

2) udziału lub części udziału we współwłasności nieruchomości rolnej”.

Stosując wykładnię literalną, to ustawa nie ma zastosowania do udziału (odpowiednie stosowanie art. 2c pkt 2) w nieruchomości o powierzchni mniejszej niż 0,3 ha. Tutaj jednak widzę pewną niespójność (którą może również zauważyć notariusz, który będzie decydował o sporządzeniu takiej umowy nabycia udziału), a mianowicie łatwo można obejść takie obostrzenia, nabywając sporo działek poniżej 0,3 ha, a następnie je scalając w większą całość.

W Pani przypadku nie jest dla mnie jasne, czy wyliczając 2700 m2, wskazuje Pani na działkę ewidencyjną, której właścicielem miałby być zbywca, a która wchodzi w skład nieruchomości, czy też wielkość tę wyliczyła Pani na podstawie mnożąc udział w nieruchomości z jej powierzchnią. Jeżeli wskazaną powierzchnię obliczyła Pani w drugi sposób, to jest on nieprawidłowy, gdyż nie można powiedzieć, że np. współwłaściciel 1 ha, mający np. udział w wysokości 1/2 posiada 0,5 ha. Podobnie jak właściciel 1/2 mieszkania o powierzchni 100 m2 nie jest właścicielem jego 50 m2. Swój udział w tych nieruchomościach wyraża się poprzez ułamek, a nie poprzez fizycznie wydzieloną działkę np. o powierzchni 2700 m2.

W ten sposób zbycie udziału zawsze będzie podlegało tej ustawie, chyba że jest to udział w nieruchomości poniżej 0,3 ha (jako całości).

Oczywiście ze względu na stosunkowo nową regulację w tym zakresie moja wykładnia nie jest ostateczna i notariusz sporządzający dla Pani daną umowę może inaczej interpretować przepisy. Brak bowiem w tym zakresie, na tym etapie, jednolitej linii orzeczniczej sądów.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Prezentowana opinia prawnika nie zawiera odpowiedzi na dodatkowe pytania klienta i dlatego może nie wyczerpywać w pełni omawianego zagadnienia. Często dopiero dzięki dodatkowym pytaniom i odpowiedziom można uzyskać kompletną poradę prawną. Podkreślamy, że w naszym serwisie można zadawać dodatkowe pytania bez ograniczeń czasowych i ilościowych.

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z podziałem gospodarstw lub spadkobraniem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
wizytówka Zadaj pytanie »