Kategoria: Spadkobranie i podział gospodarstw

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z podziałem gospodarstw lub spadkobraniem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Nabycie gruntu rolnego od spadkobierców w świetle nowych przepisów

Tomasz Krupiński • Opublikowane: 2017-03-27

Jestem właścicielem 2/3 gruntu rolnego o pow. 10h. 1/3 jest własnością wielu spadkobierców. 4 osoby chcą sprzedać swoje udziały. Udział jednej osoby wynosi 2700 m2. Czy w świetle nowych przepisów mogę nabyć udziały od tych osób, tj. pozostałych właścicieli? Opłacam KRUS, lecz nie posiadam kwalifikacji rolniczych.

Tomasz Krupiński

»Wybrane opinie klientów

Odpowiedz zadowalająca i zachęcająca do skorzystania z usługi ponownie, gdy będzie taka potrzeba. Odpowiedz szybka i całkowicie pokryła moje pytanie. Dziękuję bardzo I polecam te usługi. Po raz trzeci skorzystałam z tego serwisu. 
Janina, 65 lat
Proszę przekazać Panu Grzegorzowi Partyce serdeczne podziękowania za przygotowaną poradę; za syntetyczną, konkretną wypowiedź prawną na postawione pytania. Miałem i mam wyrzuty, że wykonywał to zadanie w czasie świątecznym, a przecież przedmiot sprawy nie wymagał aż takiego pośpiechu. To budzi mój najgłębszy szacunek. Przy okazji, dla Państwa wiadomości - SKO odpowiedziało, że liczba odwołań od decyzji urzędów samorządowych jest tak wielka, że jeszcze potrzebują miesiąca (minęło już 10), by zająć stanowisko merytoryczne wobec złożonego odwołania. Oczywiście, mam świadomość, że taką wiadomość(planowana zwłoka) byli obowiązani przysłać po miesiącu od chwili otrzymania odwołania. Liczba spraw dowodzi, że urzędnicy samorządów nie zostali przygotowani do rozpoznawania i wydawania decyzji w sprawach \"Dobry start\", a być możne także o jakości przedmiotowego Rozporządzenia. Pozdrawiam i dziękuję
Wiesław
Dziękuję za pomoc.
Jacek
Wszystkie moje wątpliwości zostały rozwiane, fachowa i wyczerpująca odpowiedź na każde moje pytanie. Jestem bardzo zadowolony z usługi! :)
Michał
Dziękuję za szybką odpowiedź. Super, ze znalazłam ePorady24. Duża pomoc w krótkim czasie.
Mariola, 58 lat, księgowa

Generalnie znaczna część przepisów dotyczących zniesienia współwłasności została zmieniona na skutek wprowadzenia w życie ustawy z dnia 14 kwietnia 2016 r. (Dz. U. z 2016 r. Nr 585) zmieniającej ustawę z dniem 30 kwietnia 2016 r.

Zgodnie z art. 166 Kodeksu cywilnego:

„§ 1. W razie sprzedaży przez współwłaściciela nieruchomości rolnej udziału we współwłasności lub części tego udziału pozostałym współwłaścicielom przysługuje prawo pierwokupu, jeżeli prowadzą gospodarstwo rolne na gruncie wspólnym. Nie dotyczy to jednak wypadku, gdy współwłaściciel prowadzący jednocześnie gospodarstwo rolne sprzedaje swój udział we współwłasności wraz z tym gospodarstwem albo gdy nabywcą jest inny współwłaściciel lub osoba, która dziedziczyłaby gospodarstwo po sprzedawcy.

§ 2. (uchylony).

§ 3. Do sprzedaży przez współwłaściciela nieruchomości rolnej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (Dz. U. z 2012 r. poz. 803 oraz z 2016 r. poz. 585) udziału we współwłasności lub części tego udziału stosuje się przepisy tej ustawy”.

Według art. 1a ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego „przepisów ustawy nie stosuje się do nieruchomości rolnych:

1) wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, o którym mowa w ustawie z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U. z 2015 r. poz. 1014, 1433 i 1830 oraz z 2016 r. poz. 50 i 585);

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

2) o powierzchni mniejszej niż 0,3 ha”.

Według art. 2a tej ustawy:

„1. Nabywcą nieruchomości rolnej może być wyłącznie rolnik indywidualny, chyba że ustawa stanowi inaczej. Jeżeli nabywana nieruchomość rolna albo jej część ma wejść w skład wspólności majątkowej małżeńskiej wystarczające jest, gdy rolnikiem indywidualnym jest jeden z małżonków.

2. Powierzchnia nabywanej nieruchomości rolnej wraz z powierzchnią nieruchomości rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rodzinnego nabywcy nie może przekraczać powierzchni 300 ha użytków rolnych ustalonej zgodnie z art. 5 ust. 2 i 3.

3. Przepisy ust. 1 i 2 nie dotyczą nabycia nieruchomości rolnej:

1) przez:

a) osobę bliską zbywcy,

b) jednostkę samorządu terytorialnego,

c) Skarb Państwa lub działającą na jego rzecz Agencję,

d) osoby prawne działające na podstawie przepisów o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, o stosunku Państwa do innych kościołów i związków wyznaniowych oraz o gwarancjach wolności sumienia i wyznania;

2) w wyniku dziedziczenia oraz zapisu windykacyjnego;

3) na podstawie art. 151 lub art. 231 Kodeksu cywilnego;

4) w toku postępowania restrukturyzacyjnego w ramach postępowania sanacyjnego”.

Ograniczeń tych nie stosuje się wówczas, gdy uczestnikami ww. postępowań są osoby bliskie, a także Skarb Państwa, jednostka samorządu terytorialnego, osoba prawna kościołów i związków wyznaniowych.

Według art. 2 pkt 6 ustawy „przez osobę bliską należy rozumieć zstępnych, wstępnych, rodzeństwo, dzieci rodzeństwa, małżonka, osoby przysposabiające i przysposobione”.

Wreszcie zgodnie z art. 2c przedmiotowej ustawy „przepisy ustawy dotyczące nabycia nieruchomości rolnej stosuje się odpowiednio do nabycia:

1) użytkowania wieczystego nieruchomości rolnej albo udziału lub części udziału w użytkowaniu wieczystym nieruchomości rolnej;

2) udziału lub części udziału we współwłasności nieruchomości rolnej”.

Stosując wykładnię literalną, to ustawa nie ma zastosowania do udziału (odpowiednie stosowanie art. 2c pkt 2) w nieruchomości o powierzchni mniejszej niż 0,3 ha. Tutaj jednak widzę pewną niespójność (którą może również zauważyć notariusz, który będzie decydował o sporządzeniu takiej umowy nabycia udziału), a mianowicie łatwo można obejść takie obostrzenia, nabywając sporo działek poniżej 0,3 ha, a następnie je scalając w większą całość.

W Pani przypadku nie jest dla mnie jasne, czy wyliczając 2700 m2, wskazuje Pani na działkę ewidencyjną, której właścicielem miałby być zbywca, a która wchodzi w skład nieruchomości, czy też wielkość tę wyliczyła Pani na podstawie mnożąc udział w nieruchomości z jej powierzchnią. Jeżeli wskazaną powierzchnię obliczyła Pani w drugi sposób, to jest on nieprawidłowy, gdyż nie można powiedzieć, że np. współwłaściciel 1 ha, mający np. udział w wysokości 1/2 posiada 0,5 ha. Podobnie jak właściciel 1/2 mieszkania o powierzchni 100 m2 nie jest właścicielem jego 50 m2. Swój udział w tych nieruchomościach wyraża się poprzez ułamek, a nie poprzez fizycznie wydzieloną działkę np. o powierzchni 2700 m2.

W ten sposób zbycie udziału zawsze będzie podlegało tej ustawie, chyba że jest to udział w nieruchomości poniżej 0,3 ha (jako całości).

Oczywiście ze względu na stosunkowo nową regulację w tym zakresie moja wykładnia nie jest ostateczna i notariusz sporządzający dla Pani daną umowę może inaczej interpretować przepisy. Brak bowiem w tym zakresie, na tym etapie, jednolitej linii orzeczniczej sądów.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z podziałem gospodarstw lub spadkobraniem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »