Kategoria: KRUS

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z KRUS?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

KRUS dla niezdolnego do pracy domownika ubezpieczonego

Michał Berliński • Opublikowane: 2019-04-05

Moje pytanie dotyczy kwestii KRUS dla niezdolnego do pracy domownika ubezpieczonego. Jestem rolnikiem ubezpieczonym w KRUS. We wspólnym gospodarstwie zamieszkuje ze mną brat, który również podlegał ubezpieczeniu w KRUS. Brat od kilku lat przebywa na rencie okresowej jako całkowicie niezdolny do pracy. Aktualnie rozważam podjęcie pracy na podstawie umowy o pracę ewentualnie zlecenia. Wiem, że spowoduje to u mnie konieczność przejścia do ZUS, a co za tym idzie wykreślenie z KRUS. Co się jednak stanie w takim wypadku z moim bratem jako domownika ubezpieczonego w KRUS? Czy dalej ma szansę podlegać ubezpieczeniu w KRUS, jeżeli nie będzie mu już przysługiwać renta?

Michał Berliński

»Wybrane opinie klientów

Odpowiedz zadowalająca i zachęcająca do skorzystania z usługi ponownie, gdy będzie taka potrzeba. Odpowiedz szybka i całkowicie pokryła moje pytanie. Dziękuję bardzo I polecam te usługi. Po raz trzeci skorzystałam z tego serwisu. 
Janina, 65 lat
Proszę przekazać Panu Grzegorzowi Partyce serdeczne podziękowania za przygotowaną poradę; za syntetyczną, konkretną wypowiedź prawną na postawione pytania. Miałem i mam wyrzuty, że wykonywał to zadanie w czasie świątecznym, a przecież przedmiot sprawy nie wymagał aż takiego pośpiechu. To budzi mój najgłębszy szacunek. Przy okazji, dla Państwa wiadomości - SKO odpowiedziało, że liczba odwołań od decyzji urzędów samorządowych jest tak wielka, że jeszcze potrzebują miesiąca (minęło już 10), by zająć stanowisko merytoryczne wobec złożonego odwołania. Oczywiście, mam świadomość, że taką wiadomość(planowana zwłoka) byli obowiązani przysłać po miesiącu od chwili otrzymania odwołania. Liczba spraw dowodzi, że urzędnicy samorządów nie zostali przygotowani do rozpoznawania i wydawania decyzji w sprawach \"Dobry start\", a być możne także o jakości przedmiotowego Rozporządzenia. Pozdrawiam i dziękuję
Wiesław
Dziękuję za pomoc.
Jacek
Wszystkie moje wątpliwości zostały rozwiane, fachowa i wyczerpująca odpowiedź na każde moje pytanie. Jestem bardzo zadowolony z usługi! :)
Michał
Dziękuję za szybką odpowiedź. Super, ze znalazłam ePorady24. Duża pomoc w krótkim czasie.
Mariola, 58 lat, księgowa

Chcąc odpowiedzieć na Pana pytanie w sposób kompleksowy oraz pełny należy wyjść od wskazania różnicy pomiędzy opłacaniem ubezpieczenia w ZUS, a w KRUS.

Składki w ZUS opłacane są przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą regulowaną przez odmienne przepisy lub zatrudnionych na umowę o pracę lub umowę zlecenia. Ubezpieczenie w KRUS zaś zarezerwowane jest dla rolników. Ustawa precyzyjnie wskazuje, kogo uważa się za rolnika, a kogo za domownika rolnika. Zgodnie bowiem z treścią art. 6 ustawy rolnikiem jest pełnoletnia osoba fizyczna, zamieszkująca i prowadząca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, osobiście i na własny rachunek, działalność rolniczą w pozostającym w jej posiadaniu gospodarstwie rolnym. Dodatkowo ubezpieczonym w rolniczej Kasie może być nie tylko rolnik, ale również domownik rolnika.

Ustawa za domownika rozumie osobę bliską rolnikowi, która:

– ukończyła 16 lat,

– pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje

na terenie jego gospodarstwa rolnego albo w bliskim sąsiedztwie,

– stale pracuje w tym gospodarstwie rolnym i nie jest związana z rolnikiem

stosunkiem pracy.

W tym miejscu ustawa precyzuje również kiedy domownik lub rolnik nie może podlegać ubezpieczeniu społecznemu w KRUS. Ma to miejsce w przypadku, gdy rolnik lub domownik będzie podlegał innemu ubezpieczeniu społecznemu. Podleganie innemu ubezpieczeniu społecznemu w przypadku Pana będzie miało miejsce, gdy zostanie Pan zatrudniony na umowę o pracę lub umowę zlecenie – gdyż obie te umowy rodzą konieczność zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych – w tym przypadku w ZUS. Pamiętajmy bowiem, że podjęcie zatrudnienia na podstawie umowy o pracę wiąże się z obowiązkowym ubezpieczeniem emerytalno-rentowym oraz zdrowotnym w ZUS – bez żadnych wyjątków. To zaś oznacza utratę prawa do opłacania ubezpieczenia w KRUS.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Zawarcie umowy zlecenia od pewnego czasu wiąże się z koniecznością objęcia takiej osoby ubezpieczeniem społecznym w ZUS oraz koniecznością opłacania podatku dochodowego PIT od tejże umowy. W tym przypadku ustawodawca przewidział jednak wyjątek w postaci progu dochodowego, który nie może zostać przekroczony.

Zgodnie bowiem z treścią ust. 1 art. 5b „Rolnik lub domownik, który podlegając ubezpieczeniu w pełnym zakresie z mocy ustawy, został objęty innym ubezpieczeniem społecznym z tytułu wykonywania umowy, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1778), lub powołania do rady nadzorczej, podlega nadal temu ubezpieczeniu w okresie wykonywania umowy, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, lub pełnienia funkcji w radzie nadzorczej, pomimo objęcia go z tego tytułu innym ubezpieczeniem społecznym, jeżeli przychód osiągany z tego tytułu w rozliczeniu miesięcznym nie przekracza kwoty równej minimalnemu wynagrodzeniu za pracę, ustalonemu na podstawie odrębnych przepisów”.

Wobec powyższego bez problemu można zawrzeć cywilnoprawną umowę zlecenia, jednakże musi Pan pamiętać, aby wynagrodzenie nie przekraczało kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę, które od 1 stycznia 2019 roku wynosi 2250 zł brutto. Koniecznie w tym przypadku musi Pan jednak pamiętać o zgłoszeniu tego faktu również w swojej placówce KRUS. Od daty zawarcia umowy jest na to 14 dni – przekroczenie tego terminu może skutkować utratą praw do rolniczego ubezpieczenia społecznego w KRUS, czyli też de facto utraty statusu rolnika.

Brak jest również przeciwwskazań, aby zawarł Pan umowę o dzieło. Umowa o dzieło po jej zawarciu nie rodzi konieczności zgłoszenia tego faktu do ubezpieczeń społecznych, a tym samym nie skutkuje wykluczeniem z ubezpieczenia w KRUS. Brak jest w tym przypadku również limitu wynagrodzenia, inaczej niż ma to miejsce przy umowie zlecenia. Po wykonaniu przez Pana umowy o dzieło, istnieje obowiązek wystawienia rachunku, na którym umieszczone powinny być koszty uzyskania przychodów oraz kwota należnego wynagrodzenia.

No i jest jeszcze jedna opcja – czyli opcja prowadzenia działalności gospodarczej.

Zgodnie z przepisem art. 5a ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, rolnik lub domownik, który rozpoczyna prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej lub rozpoczyna współpracę przy prowadzeniu tej działalności, może nadal podlegać ubezpieczeniu społecznemu rolników, jeśli:

„1) podlegał temu ubezpieczeniu w pełnym zakresie z mocy ustawy nieprzerwanie przez co najmniej 3 lata i nadal prowadzi działalność rolniczą, lub stale pracuje w gospodarstwie rolnym obejmującym obszar użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego lub w dziale specjalnym w rozumieniu ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników;

2) złoży w KRUS oświadczenie o kontynuowaniu tego ubezpieczenia w terminie 14 dni od rozpoczęcia wykonywania pozarolniczej działalności gospodarczej lub rozpoczęcia współpracy przy jej prowadzeniu. Niezachowanie terminu na złożenie oświadczenia jest równoznaczne z ustaniem ubezpieczenia od dnia rozpoczęcia wykonywania pozarolniczej działalności gospodarczej lub współpracy przy jej prowadzeniu. Oświadczenie można złożyć na wniosku o wpis do centralnej ewidencji i informacji o działalności gospodarczej (CEIDG-1). Złożenie wniosku w tej formie do organu ewidencyjnego traktowane jest jak dotrzymanie terminu złożenia oświadczenia w KRUS;

3) nie jest pracownikiem i nie pozostaje w stosunku służbowym;

4) nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty albo do świadczeń z ubezpieczeń społecznych;

5) kwota należnego podatku dochodowego za poprzedni rok podatkowy od przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej (jeżeli działalność ta była prowadzona) nie przekracza określonej kwoty granicznej. Kwota graniczna podlega corocznej waloryzacji wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem i jest ogłaszana w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej"Monitor Polski", w drodze obwieszczenia ministra właściwego do spraw rozwoju wsi.”

Mając na uwadze powyższe musi Pan spełniać konkretne warunki, aby móc dalej opłacać składki w KRUS i pozostawać w ubezpieczeniu KRUS. Czyli najważniejsze – musi Pan podlegać pod KRUS od minimum 3 lat i dalej prowadzić działalność rolniczą oraz zgłosić ten fakt naczelnikowi urzędu skarbowego. Ponadto nie może Pan być pracownikiem na umowę o pracę, nie może Pan mieć ustalonego prawa do emerytury lub renty i nie może Pan przekroczyć kwoty granicznej. Jeśli chodzi o tę kwotę to nie jest ona zbyt wysoka, w 2018 roku wynosiła 3376 zł za poprzedni rok. Teraz oczywiście ten problem by Pana nie dotyczył, jednak straci Pan tę możliwość w następnym roku, jeśli Pan tę kwotę przekroczy, będzie ona lekko podniesiona jednak na pewno nie będzie wynosić więcej niż 3500 zł.

Jeśli kwota tego podatku przekroczy „roczną kwotę graniczną”, a także jeżeli nie zostanie zachowany powyższy termin złożenia zaświadczenia albo oświadczenia, ubezpieczenie rolnika lub domownika ustanie z dniem, do którego rolnik lub domownik zobowiązany był złożyć zaświadczenie/oświadczenie w jednostce Kasy, chyba że ten rolnik lub domownik zaprzestał prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w sposób trwały lub okresowy przed upływem tego terminu. Osoba ubezpieczona powinna w ciągu 14 dni zgłosić fakt zaprzestania wykonywania pozarolniczej działalności gospodarczej.

Dlatego ze swojej strony uważam, że najlepszym rozwiązaniem, aby nie utracił Pan możliwości podlegania pod KRUS będzie umowa o dzieło lub umowa zlecenie, w której będzie Pan osiągał określone dochody.

Co zaś do kwestii Pańskiego brata – jest on domownikiem, dlatego podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników. Domownikiem jest, jak już pisałem powyżej osoba, która:

  • ukończyła 16 lat,
  • pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa rolnego albo w bliskim sąsiedztwie,
  • stale pracuje w tym gospodarstwie rolnym i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy.

Wszystkie te trzy warunki trzeba spełnić razem. W przypadku gdy zaprzestanie Pan prowadzenia działalności rolniczej, przestanie Pan być uznawany za rolnika, bowiem rolnikiem jest osoba, która osobiście i na własny rachunek prowadzi działalność rolniczą w pozostającym w jej posiadaniu gospodarstwie rolnym.

Wobec tego wskazać należy, że tracąc status rolnika, Pana brat straci status domownika. Renta przyznana na jakiś okres czasu zapewne nie zostanie również przedłużona.

Można by było pomyśleć o tym, aby po zakończeniu tej renty spróbować uczynić brata użytkownikiem gruntów rolnych na podstawie stosownej umowy. Wtedy może on zgłosić ten fakt do KRUS i opłacając składki dalej podlegać ubezpieczeniu społecznemu rolników.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z KRUS?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »