Kategoria: Spadkobranie i podział gospodarstw

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z podziałem gospodarstw lub spadkobraniem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Jak ochronić ziemię przed zasiedzeniem?

Anna Sufin • Opublikowane: 2018-08-31

Tato jest właścicielem ziemi ornej otrzymanej od rodziców. Przez okres ok. 10 lat pomagał w uprawie. Potem podjął pracę w odległej miejscowości i z tego powodu przyzwolił w dobrej wierze siostrze na gospodarowanie i zbieranie plonów. Od ok. 1980 r. zaprzestał regularnej pomocy, pomagał doraźnie. Siostra ojca pod koniec lat 90-tych oddała ziemię w dzierżawę sąsiadowi. Opłacała podatki, gospodarowała i czerpała z tego korzyści materialne. W roku 2005 rodzice udali się do gminy, by przejąć płacenie podatków, ale po zapłaceniu 3 rat okazało się, że opłaty się dublują i siostra opłaca ziemię. Obecnie siostra taty założyła sprawę o zasiedzenie i we wniosku opisała, że na zasadzie nieformalnej umowy ustnej odkupiła od taty ziemię. To nieprawda, tato do dnia dzisiejszego jest prawnym właścicielem. Byłam w starostwie i uzyskałam akt własności. Po śmierci mamy tato sporządził odręcznie testament i przekazał ziemię nam, córkom. Czy jest szansa, aby nie dopuścić do przejęcia tej ziemi?

Anna Sufin

»Wybrane opinie klientów

Odpowiedz zadowalająca i zachęcająca do skorzystania z usługi ponownie, gdy będzie taka potrzeba. Odpowiedz szybka i całkowicie pokryła moje pytanie. Dziękuję bardzo I polecam te usługi. Po raz trzeci skorzystałam z tego serwisu. 
Janina, 65 lat
Proszę przekazać Panu Grzegorzowi Partyce serdeczne podziękowania za przygotowaną poradę; za syntetyczną, konkretną wypowiedź prawną na postawione pytania. Miałem i mam wyrzuty, że wykonywał to zadanie w czasie świątecznym, a przecież przedmiot sprawy nie wymagał aż takiego pośpiechu. To budzi mój najgłębszy szacunek. Przy okazji, dla Państwa wiadomości - SKO odpowiedziało, że liczba odwołań od decyzji urzędów samorządowych jest tak wielka, że jeszcze potrzebują miesiąca (minęło już 10), by zająć stanowisko merytoryczne wobec złożonego odwołania. Oczywiście, mam świadomość, że taką wiadomość(planowana zwłoka) byli obowiązani przysłać po miesiącu od chwili otrzymania odwołania. Liczba spraw dowodzi, że urzędnicy samorządów nie zostali przygotowani do rozpoznawania i wydawania decyzji w sprawach \"Dobry start\", a być możne także o jakości przedmiotowego Rozporządzenia. Pozdrawiam i dziękuję
Wiesław
Dziękuję za pomoc.
Jacek
Wszystkie moje wątpliwości zostały rozwiane, fachowa i wyczerpująca odpowiedź na każde moje pytanie. Jestem bardzo zadowolony z usługi! :)
Michał
Dziękuję za szybką odpowiedź. Super, ze znalazłam ePorady24. Duża pomoc w krótkim czasie.
Mariola, 58 lat, księgowa

Podaje Pani, że tata, jako jedyny właściciel, od ok. 1980 r. pozwolił swojej siostrze na wykonywanie prac na roli, sam bowiem mieszkał i pracował daleko. Siostra zachowywała się na tej ziemi jak właściciel – jak rozumiem tata nie ingerował w jej działania na roli, sama opłacała podatki od tej nieruchomości, sama też – jak rozumiem, bez zgody taty – oddała ziemię w dzierżawę sąsiadowi. W dokumentach jako właściciel figuruje tata, siostra jednak twierdzi, że tak naprawdę to ona stała się właścicielem poprzez zasiedzenie.

Zasiedzenie jej rzeczywiście sposobem nabycia własności – zgodnie z art. 172 Kodeksu cywilnego (K.c.):

Art. 172. § 1. Posiadacz nieruchomości nie będący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze (zasiedzenie).

§ 2. Po upływie lat trzydziestu posiadacz nieruchomości nabywa jej własność, choćby uzyskał posiadanie w złej wierze.”

Na posiadanie składają się dwa elementy: element fizyczny (corpus) oraz element psychiczny (animus) (por. art. 336 K.c.). Corpus oznacza, że pewna osoba znajduje się w sytuacji, która daje jej możliwość władania rzeczą w taki sposób, jak mogą to czynić osoby, którym przysługuje do rzeczy określone prawo, przy czym nie jest konieczne efektywne wykonywanie tego władztwa (por. m.in. postanowienie SN z dnia 5 listopada 2009 r., I CSK 82/09, Lex nr 578034; postanowienie SN z dnia 30 września 2010 r., I CSK 586/09, Lex nr 630169). Animus zaś oznacza wolę wykonywania względem rzeczy określonego prawa dla siebie. Wola ta wobec otoczenia wyraża się w takim postępowaniu posiadacza, które wskazuje na to, że uważa się on za osobę, której przysługuje do rzeczy określone prawo (por. J. Ignatowicz (w:) Komentarz, t. I, 1972, s. 768 i n.; A. Kunicki (w:) System prawa cywilnego, t. II, 1977, s. 830; postanowienie SN z dnia 25 marca 2011 r., IV CK 1/11, Lex nr 989138).

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Siostra zatem, wnosząc o stwierdzenie zasiedzenia, stoi na stanowisku, iż ma możliwość władania nieruchomością, tak jak może to czynić właściciel, w tymże zakresie ma także (i uzewnętrznia) wolę wykonywania wobec tejże nieruchomości prawa własności.

Zgodnie z tezą 3 postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 17 października 2012 r. I CSK 51/12 (LEX nr 1293679) należy przyjąć, iż jeżeli dotychczasowy posiadacz samoistny zrezygnował z faktycznej uprawy gruntu (przy potencjalnej możliwości jego wykorzystywania) i dopuszcza do sytuacji, kiedy inne osoby korzystają z tego gruntu i nie interesuje się nim, traci posiadanie.

Wskazuje się w doktrynie i orzecznictwie, że samo tylko opłacanie podatków nie przesądza o spełnianiu przesłanek władania jak właściciel, jest to tylko jeden z elementów oceny tej przesłanki.

W Państwa wypadku dla obrony przed stwierdzeniem zasiedzenia tata powinien wykazywać, że siostra wcale nie wykonywała uprawnień właścicielskich, to jego pytała o zgodę przy podejmowaniu ważnych decyzji co do gruntu, np. przekazywała mu część plonów, ew. zapłaciła za możliwość korzystania z ziemi. Ponadto trzeba by dowodzić, że to tata, nie ciocia, był traktowany w miejscowości jak właściciel i tak był postrzegany. To jego pytano by, gdyby jakieś działania na ziemi miały być podjęte. Jak zakładam, na razie nie była prowadzona żadna sprawa sądowa, np. o wydanie nieruchomości, która mogłaby świadczyć o przerwaniu biegu terminu zasiedzenia.

W podobnych sytuacjach bardzo prawdopodobne jest stwierdzenie zasiedzenia, jednak do opisanej sprawy będę mogła odnieść się po bliższym poznaniu stanu faktycznego i wniosku o zasiedzenie, jeśli taki był złożony. Proszę zastanowić się, jakie uprawnienia właścicielskie ojciec wykonywał przez te lata, jak interesował się ziemią.

W razie, jeśli sąd stwierdzi zasiedzenie, to ciocia zostanie wpisana do ksiąg wieczystych i ewidencji gruntów i budynków – ona stanie się pełnoprawnym właścicielem działki (a właściwie sąd stwierdzi, że już stała się nim w przeszłości z konkretną datą).

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z podziałem gospodarstw lub spadkobraniem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »