Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z podziałem gospodarstw lub spadkobraniem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Jak ochronić ziemię przed zasiedzeniem?

Anna Sufin • Opublikowane: 2018-08-31

Tato jest właścicielem ziemi ornej otrzymanej od rodziców. Przez okres ok. 10 lat pomagał w uprawie. Potem podjął pracę w odległej miejscowości i z tego powodu przyzwolił w dobrej wierze siostrze na gospodarowanie i zbieranie plonów. Od ok. 1980 r. zaprzestał regularnej pomocy, pomagał doraźnie. Siostra ojca pod koniec lat 90-tych oddała ziemię w dzierżawę sąsiadowi. Opłacała podatki, gospodarowała i czerpała z tego korzyści materialne. W roku 2005 rodzice udali się do gminy, by przejąć płacenie podatków, ale po zapłaceniu 3 rat okazało się, że opłaty się dublują i siostra opłaca ziemię. Obecnie siostra taty założyła sprawę o zasiedzenie i we wniosku opisała, że na zasadzie nieformalnej umowy ustnej odkupiła od taty ziemię. To nieprawda, tato do dnia dzisiejszego jest prawnym właścicielem. Byłam w starostwie i uzyskałam akt własności. Po śmierci mamy tato sporządził odręcznie testament i przekazał ziemię nam, córkom. Czy jest szansa, aby nie dopuścić do przejęcia tej ziemi?

Anna Sufin

»Wybrane opinie klientów

Witam serdecznie, jestem bardzo wdzięczna za państwa porady. Już po pierwszej informacji od was jak powinnam postępować z kontrahentem udało mi się wyegzekwować naprawę u nabywcy w ramach rękojmi. Serdecznie pozdrawiam.
Violetta, 52 lata
To nie pierwszy raz korzystam z państwa pomocy. Poprzednio byłam zadowolona - teraz też. Rzeczowo i konkretnie a także szybko.
Jolanta
Z usług serwisu korzystałam już dwukrotnie. Za każdym razem otrzymałam odpowiedź szybko. Była ona wyczerpująca i przedstawiona w sposób dla mnie jasny. Ponadto zawierała przepisy prawne dotyczące mojego problemu oraz informacje o wyrokach sądu w sprawach podobnych do mojej.
Elżbieta, nauczyciel, 62 lata
Dziekuje, jestem bardzo zadowolona z Panstwa porady. Panstwa bardzo profesjonalna obsluga, godna jest polecenia znajomym, lub rodzinie w razie potrzeby. W obecnym momencie nie mam juz pytan zwiazanych z moja sprawa, mam jednak nadzieje, iz uzyskam odpowiedź na takowe, jeżeli sie pojawią.
Teresa, 61 lat
Dziękuję. Otrzymalam wyczerpującą odpowiedź.
Alicja

Podaje Pani, że tata, jako jedyny właściciel, od ok. 1980 r. pozwolił swojej siostrze na wykonywanie prac na roli, sam bowiem mieszkał i pracował daleko. Siostra zachowywała się na tej ziemi jak właściciel – jak rozumiem tata nie ingerował w jej działania na roli, sama opłacała podatki od tej nieruchomości, sama też – jak rozumiem, bez zgody taty – oddała ziemię w dzierżawę sąsiadowi. W dokumentach jako właściciel figuruje tata, siostra jednak twierdzi, że tak naprawdę to ona stała się właścicielem poprzez zasiedzenie.

Zasiedzenie jej rzeczywiście sposobem nabycia własności – zgodnie z art. 172 Kodeksu cywilnego (K.c.):

Art. 172. § 1. Posiadacz nieruchomości nie będący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze (zasiedzenie).

§ 2. Po upływie lat trzydziestu posiadacz nieruchomości nabywa jej własność, choćby uzyskał posiadanie w złej wierze.”

Na posiadanie składają się dwa elementy: element fizyczny (corpus) oraz element psychiczny (animus) (por. art. 336 K.c.). Corpus oznacza, że pewna osoba znajduje się w sytuacji, która daje jej możliwość władania rzeczą w taki sposób, jak mogą to czynić osoby, którym przysługuje do rzeczy określone prawo, przy czym nie jest konieczne efektywne wykonywanie tego władztwa (por. m.in. postanowienie SN z dnia 5 listopada 2009 r., I CSK 82/09, Lex nr 578034; postanowienie SN z dnia 30 września 2010 r., I CSK 586/09, Lex nr 630169). Animus zaś oznacza wolę wykonywania względem rzeczy określonego prawa dla siebie. Wola ta wobec otoczenia wyraża się w takim postępowaniu posiadacza, które wskazuje na to, że uważa się on za osobę, której przysługuje do rzeczy określone prawo (por. J. Ignatowicz (w:) Komentarz, t. I, 1972, s. 768 i n.; A. Kunicki (w:) System prawa cywilnego, t. II, 1977, s. 830; postanowienie SN z dnia 25 marca 2011 r., IV CK 1/11, Lex nr 989138).

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Siostra zatem, wnosząc o stwierdzenie zasiedzenia, stoi na stanowisku, iż ma możliwość władania nieruchomością, tak jak może to czynić właściciel, w tymże zakresie ma także (i uzewnętrznia) wolę wykonywania wobec tejże nieruchomości prawa własności.

Zgodnie z tezą 3 postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 17 października 2012 r. I CSK 51/12 (LEX nr 1293679) należy przyjąć, iż jeżeli dotychczasowy posiadacz samoistny zrezygnował z faktycznej uprawy gruntu (przy potencjalnej możliwości jego wykorzystywania) i dopuszcza do sytuacji, kiedy inne osoby korzystają z tego gruntu i nie interesuje się nim, traci posiadanie.

Wskazuje się w doktrynie i orzecznictwie, że samo tylko opłacanie podatków nie przesądza o spełnianiu przesłanek władania jak właściciel, jest to tylko jeden z elementów oceny tej przesłanki.

W Państwa wypadku dla obrony przed stwierdzeniem zasiedzenia tata powinien wykazywać, że siostra wcale nie wykonywała uprawnień właścicielskich, to jego pytała o zgodę przy podejmowaniu ważnych decyzji co do gruntu, np. przekazywała mu część plonów, ew. zapłaciła za możliwość korzystania z ziemi. Ponadto trzeba by dowodzić, że to tata, nie ciocia, był traktowany w miejscowości jak właściciel i tak był postrzegany. To jego pytano by, gdyby jakieś działania na ziemi miały być podjęte. Jak zakładam, na razie nie była prowadzona żadna sprawa sądowa, np. o wydanie nieruchomości, która mogłaby świadczyć o przerwaniu biegu terminu zasiedzenia.

W podobnych sytuacjach bardzo prawdopodobne jest stwierdzenie zasiedzenia, jednak do opisanej sprawy będę mogła odnieść się po bliższym poznaniu stanu faktycznego i wniosku o zasiedzenie, jeśli taki był złożony. Proszę zastanowić się, jakie uprawnienia właścicielskie ojciec wykonywał przez te lata, jak interesował się ziemią.

W razie, jeśli sąd stwierdzi zasiedzenie, to ciocia zostanie wpisana do ksiąg wieczystych i ewidencji gruntów i budynków – ona stanie się pełnoprawnym właścicielem działki (a właściwie sąd stwierdzi, że już stała się nim w przeszłości z konkretną datą).

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z podziałem gospodarstw lub spadkobraniem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Kiedy rolnik może odebrać swojemu następcy darowane gospodarstwo rolne?

Od 2014 r. jestem właścicielem gospodarstwa rolnego (młodym rolnikiem z dotacji UE). Właścicielem gospodarstwa stałem się poprzez darowiznę od...

Otrzymanie ziemi od rodziców i jej odrolnienie

Rodzice są rolnikami, za niecałe 2 lata przechodzą na emeryturę, już w tym roku chcą częściowo rozpisać majątek. Teraz można otrzymać 0,3 ha...

Rezygnacja z gospodarstwa rolnego w celu uzyskania emerytury rolniczej

Mam przyznaną emeryturę rolniczą w części składkowej i aby otrzymać część muszę zrezygnować z gospodarstwa rolnego. Czy mogę podarować...

Wykształcenie syna a nabycie gospodarstwa rolnego

Chcę darować gospodarstwo rolne synowi, czy syn musi mieć wykształcenie rolne, by mógł nabyć moje gospodarstwo? Posiada wyższe wykształcenie, ale nie...

Jak przeprowadzić podział gospodarstwa po zmarłym?

Zmarł brat będący właścicielem gospodarstwa rolnego. Brat nie był żonaty i nie miał dzieci. Rodzice nie żyją. Brat pozostawił troje rodzeństwa....

Czy mogę odwołać darowiznę gospodarstwa rolnego?

Przepisałam w darowiźnie gospodarstwo rolne na mojego syna i jego żonę, nie zastrzegłam żadnych zobowiązań. W małżeństwie nie pojawiły...

Czy będę musiała spłacić siostrę z otrzymanego gospodarstwa rolnego od rodziców?

15 lat temu otrzymałam od rodziców gospodarstwo rolne. Mojej siostrze rodzice dali 4 ha ziemi, bydło i inne składniki. Dodatkowo dali jej 40 tys. zł....

Spłata rodzeństwa po przejęciu gospodarstwa rolnego

Mam pytanie dotyczące spłaty rodzeństwa po przejęciu gospodarstwa rolnego przez naszego brata. Ojciec przepisał mu 8 lat temu całe gospodarstwo w zamian...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »