Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z prawem rolnym?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Gospodarstwo rolne dla córki

Izabela Nowacka-Marzeion • Opublikowane: 2019-05-06

Mąż posiada rentę od pół roku, ja pracuję zawodowo, jestem ubezpieczona w ZUS-ie. Mamy gospodarstwo rolne (współwłasność małżeńska). Chcemy je wydzierżawić córce. Czy córka powinna mieć kwalifikacje rolnicze (szkołę o kierunku rolniczym), żeby dzierżawić ziemię? Czy córka będzie musiała być ubezpieczona wtedy w KRUS-ie, czy może być ubezpieczona w ZUS-ie?

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Gospodarstwo rolne dla córki

Zgodnie z art. 693 § 1 Kodeksu cywilnego przez umowę dzierżawy wydzierżawiający zobowiązuje się oddać dzierżawcy rzecz do używania i pobierania pożytków przez czas oznaczony lub nieoznaczony, a dzierżawca zobowiązuje się płacić wydzierżawiającemu umówiony czynsz. Co do podlegania ubezpieczeniom społecznym rolników, to definicja pojęcia rolnika zawarta jest w art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników i wskazuje, że ilekroć w ustawie jest mowa o rolniku – rozumie się pełnoletnią osobę fizyczną, zamieszkującą i prowadzącą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, osobiście i na własny rachunek, działalność rolniczą w pozostającym w jej posiadaniu gospodarstwie rolnym, w tym również w ramach grupy producentów rolnych, a także osobę, która przeznaczyła grunty prowadzonego przez siebie gospodarstwa rolnego do zalesienia.

 

W zakresie ubezpieczenia wypadkowego, chorobowego i macierzyńskiego kwestię tę reguluje przepis art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy, zgodnie z którym ubezpieczeniu wypadkowemu, chorobowemu i macierzyńskiemu podlega z mocy ustawy rolnik, którego gospodarstwo obejmuje obszar użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego lub dział specjalny – jeżeli ten rolnik lub domownik nie podlega innemu ubezpieczeniu społecznemu lub nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty albo nie ma ustalonego prawa do świadczeń z ubezpieczeń społecznych.

 

Zgodnie zaś z przepisem art. 16 przywołanej powyżej ustawy:

 

„1. Ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu podlega z mocy ustawy:

1) rolnik, którego gospodarstwo obejmuje obszar użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego lub dział specjalny;

2) domownik rolnika, o którym mowa w pkt 1;

3) osoba pobierająca rentę strukturalną współfinansowaną ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej lub ze środków pochodzących z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich;

4) małżonek osoby, o której mowa w pkt 3, jeżeli renta strukturalna współfinansowana ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej lub ze środków pochodzących z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich wypłacana jest ze zwiększeniem na tego małżonka.

2. Ubezpieczeniem emerytalno-rentowym na wniosek obejmuje się:

1) innego rolnika lub domownika, który podlega ubezpieczeniu wypadkowemu, chorobowemu i macierzyńskiemu w pełnym zakresie, jeżeli złożono wniosek o objęcie go ubezpieczeniem emerytalno-rentowym;

2) osobę, która podlegała ubezpieczeniu jako rolnik i zaprzestała prowadzenia działalności rolniczej, nie nabywając prawa do emerytury lub renty z ubezpieczenia, jeżeli podlegała ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez okres co najmniej 12 lat i 6 miesięcy;

3) osobę pobierającą rentę rolniczą z tytułu niezdolności do pracy jako rentę okresową;

3a) 5  osobę pobierającą rodzicielskie świadczenie uzupełniające, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym - do uzyskania 25-letniego okresu ubezpieczenia emerytalno-rentowego, o którym mowa w art. 19 ust. 1 pkt 2;

4) osobę, która podlegała ubezpieczeniu jako rolnik lub domownik i zaprzestała prowadzenia działalności rolniczej lub pracy w gospodarstwie rolnym w związku z nabyciem prawa do świadczenia pielęgnacyjnego lub specjalnego zasiłku opiekuńczego na podstawie ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych albo zasiłku dla opiekuna na podstawie ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów przez okres pobierania tego świadczenia albo zasiłku - do uzyskania 25-letniego okresu ubezpieczenia emerytalno-rentowego, o którym mowa w art. 19 ust. 1 pkt 2.

3. Przepisów ust. 1 oraz ust. 2 pkt 1, 2 i 4 nie stosuje się do osoby, która podlega innemu ubezpieczeniu społecznemu lub ma ustalone prawo do emerytury lub renty, lub ma ustalone prawo do świadczeń z ubezpieczeń społecznych”.

 

W przypadku rozpoczęcia prowadzenia działalności gospodarczej zastosowanie znajduje przepis art. 5a ustawy:

 

„1. Rolnik lub domownik, który podlegając ubezpieczeniu w pełnym zakresie z mocy ustawy nieprzerwanie przez co najmniej 3 lata, rozpocznie prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej lub rozpocznie współpracę przy prowadzeniu tej działalności, podlega nadal temu ubezpieczeniu w okresie prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej lub współpracy przy prowadzeniu tej działalności, jeżeli spełnia jednocześnie następujące warunki:

1) złoży w Kasie oświadczenie o kontynuowaniu tego ubezpieczenia w terminie 14 dni od dnia rozpoczęcia wykonywania pozarolniczej działalności gospodarczej lub współpracy przy tej działalności;

2) jednocześnie nadal prowadzi działalność rolniczą lub stale pracuje w gospodarstwie rolnym, obejmującym obszar użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego, lub w dziale specjalnym;

3) nie jest pracownikiem i nie pozostaje w stosunku służbowym;

4) nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty albo do świadczeń z ubezpieczeń społecznych;

5) kwota należnego podatku dochodowego za poprzedni rok podatkowy od przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej nie przekracza kwoty 3376 zł”.

 

Natomiast zbieg tytułu ubezpieczeń rolniczego i wynikającego z umowy zlecenia reguluje art. 5b ustawy:

 

„1. Rolnik lub domownik, który podlegając ubezpieczeniu w pełnym zakresie z mocy ustawy, został objęty innym ubezpieczeniem społecznym z tytułu wykonywania umowy, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1778, z późn. zm.), lub powołania do rady nadzorczej, podlega nadal temu ubezpieczeniu w okresie wykonywania umowy, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, lub pełnienia funkcji w radzie nadzorczej, pomimo objęcia go z tego tytułu innym ubezpieczeniem społecznym, jeżeli przychód osiągany z tego tytułu w rozliczeniu miesięcznym nie przekracza kwoty równej minimalnemu wynagrodzeniu za pracę, ustalonemu na podstawie odrębnych przepisów”.

 

Odpowiadając na Pani pytania, na tle opisanego stanu faktycznego w kontekście przywołanych powyżej przepisów wskazać należy, że brak jest ograniczeń odnośnie wydzierżawienia przez Państwo gospodarstwa rolnego córce, w szczególności nie musi się ona legitymować kwalifikacjami rolniczymi.

 

W zakresie podlegania ubezpieczeniom społecznym rolników, podejmujących także inną aktywność stanowiącą tytuł do objęcia ubezpieczeniami społecznymi, wyjaśniam, że warunkiem objęcia z mocy ustawy przedmiotowym ubezpieczeniem społecznym chorobowym, wypadkowym, macierzyńskim i emerytalno-rentowym jest posiadanie gospodarstwa rolnego o areale co najmniej 1 ha przeliczeniowego w przypadku rolnika i niepodleganie innemu rodzajowi ubezpieczeń społecznych. W świetle powyższego jeśli córka jest lub zostanie zgłoszona do ubezpieczeń jako pracownik, będzie podlegała ubezpieczeniom w na podstawie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, tj. w ZUS-ie.

 

W kwestii tej niejednokrotnie wypowiadały się sądy powszechne, w tym Sąd Najwyższy, który w wyroku z dnia 20 marca 2018 r., sygn. akt III UK 40/17, dokonał trafnego i lakonicznego podsumowania problemu stwierdzając, że podleganie ubezpieczeniu społecznemu rolników posiada właściwości subsydiarne. Zostały one zadekretowane w art. 7 ust. 1 i art. 16 ust. 3 ustawy z 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników. Z przepisów tych wynika, że wypadkowemu, chorobowemu, macierzyńskiemu, emerytalnemu i rentowemu ubezpieczeniu społecznemu rolników nie podlegają osoby podlegające innemu ubezpieczeniu społecznemu. Reguła ta skutkuje automatyzmem polegającym na wykluczeniu z mocy prawa z ubezpieczenia rolniczego w razie podjęcia aktywności skutkującej objęciem „innym ubezpieczeniem społecznym”.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) – link do formularza z indywidualną pomocą prawną »


Podobne materiały

Likwidacja kółka rolniczego

Likwidacja kółka rolniczego

Jakie czynności, w jakiej kolejności należy wykonać przy likwidacji kółka rolniczego? Likwidacja następuje w wyniku niespełnienia warunków...

Czy mogę jako rolnik dorabiać na umowę o dzieło?

Czy mogę jako rolnik dorabiać na umowę o dzieło?

Od ubiegłego roku opłacam KRUS jako osoba posiadająca powyżej 1 ha przeliczeniowego ziemi. Chciałabym projektować ogrody. Czy mogę jako rolnik dorabiać na...

Założenie gospodarstwa winiarskiego

Założenie gospodarstwa winiarskiego

Jestem właścicielem działki budowlano-rolnej (całość ok 8000 m 2 ). Obecnie mieszkam i pracuję w winnicy we Włoszech. Mam swoją firmę....

Przekazanie gruntów córce pobierającej rentę a otrzymywanie ekwiwalentu

Przekazanie gruntów córce pobierającej rentę a otrzymywanie ekwiwalentu

W 2017 roku przekazałem drogą darowizny (aktem notarialnym) zalesione grunty, za które otrzymywałem ekwiwalent. Ekwiwalent przysługiwałby mi do dnia...

Zasiedzenie drogi dojazdowej do gospodarstwa

Zasiedzenie drogi dojazdowej do gospodarstwa

Przejęłam 5 lat temu gospodarstwo rolne po zmarłym bracie, on otrzymał je uprzednio w darowiźnie od rodziców. Część drogi dojazdowej do gospodarstwa...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »