Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z KRUS?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Emerytura z ZUS a ubieganie się o emeryturę rolniczą w KRUS

Izabela Nowacka-Marzeion • Opublikowane: 2019-07-01

Mam już przyznaną emeryturę z ZUS-u od X 2017 roku, mogę też ubiegać się o emeryturę z KRUS-u (kres ubezpieczenia 22 lata + 3 lata pracy w gospodarstwie rodziców po 16. roku życia). Żeby jednak wystąpić z wnioskiem o rolniczą emeryturę, muszę podjąć jakieś kroki i tu proszę o radę. Posiadam z mężem 80 ha ziemi we wspólnocie małżeńskiej, ponadto prowadzę dział specjalny produkcji rolnej oraz pracuję na umowę o pracę i jednoosobowo prowadzę działalność gospodarczą. Co muszę zrobić, żeby otrzymać pełną emeryturę rolniczą? Może darować ziemię mężowi, który też jest na emeryturze z ZUS-u, na umowie o pracę oraz prowadzi działalność gospodarczą ze wspólnikiem w spółce jawnej? Dział specjalny produkcji rolnej mogę przepisać na syna. Działalność gospodarczą muszę prowadzić jeszcze co najmniej 3 lata. Czy jest jakaś opcjonalna możliwość skorzystania z moich KRUS-owych składek?

Izabela Nowacka-Marzeion

»Wybrane opinie klientów

Odpowiedź otrzymałem szybko i po dodatkowych pytaniach odpowiedź była wyczerpująca. Bardzo dziękuję.
Marek, 67 lat, emeryt
Sprawnie , szybko , fachowo - zdecydowanie polecam.
Robert
Bardzo rzetelna, wyczerpująca i szybka odpowiedź. Na pewno w razie dodatkowych pytań dotyczących różnych spraw prawnych, będę z Państwa usług korzystała. 
Magda, 44 lata
Bardzo dziękuję za odpowiedź, wreszcie wiem, co mogę, a co nie. Dziękuję za szybką odpowiedź, za profesjonalizm i empatię w stosunku do klienta.
Barbara, 69 lat
Odpowiedz zadowalająca i zachęcająca do skorzystania z usługi ponownie, gdy będzie taka potrzeba. Odpowiedz szybka i całkowicie pokryła moje pytanie. Dziękuję bardzo I polecam te usługi. Po raz trzeci skorzystałam z tego serwisu. 
Janina, 65 lat

Uzyskanie prawa do rolniczego świadczenia emerytalno-rentowego wiąże się ze spełnieniem warunku podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez wymagany okres oraz wieku. Jeśli spełnia Pani warunki do nabycia emerytury z KRUS-u, to oczywiście nie musi się Pani wyzbywać gospodarstwa. Uzyskanie prawa do rolniczej emerytury nie zależy od zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej, z wyjątkiem emerytury rolniczej tzw. wcześniejszej. Natomiast jeżeli emeryt lub jego małżonek jest właścicielem (współwłaścicielem) albo ma w swoim posiadaniu gospodarstwo rolne, wypłata emerytury lub renty rolniczej ulega częściowemu zawieszeniu

Zgodnie z treścią zapisów ustawy uznaje się, że emeryt lub rencista zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej, jeżeli ani on, ani jego małżonek nie jest właścicielem (współwłaścicielem) lub posiadaczem gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów o podatku rolnym i nie prowadzi działu specjalnego produkcji rolnej, nie uwzględniając:

 

  • gruntów wydzierżawionych na podstawie pisemnej umowy zawartej co najmniej na 10 lat i zgłoszonej do ewidencji gruntów i budynków, osobie nie będącej:
    • małżonkiem emeryta lub rencisty,
    • jego zstępnym (dzieckiem, wnukiem) lub pasierbem,
    • osobą pozostającą z emerytem lub rencistą we wspólnym gospodarstwie domowym,
    • małżonkiem osoby, o której mowa w lit. b lub c,
  • gruntów trwale wyłączonych z produkcji rolniczej na podstawie odrębnych przepisów, w tym zalesionych gruntów rolnych,
  • gruntów i działów specjalnych należących do małżonka, z którym emeryt lub rencista zawarł związek małżeński po ustaleniu prawa do emerytury lub renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy,
  • własności (udziału we współwłasności) nie ustalonej odpowiednimi dokumentami urzędowymi, jeżeli grunty będące przedmiotem tej własności (współwłasności) nie znajdują się w posiadaniu rolnika lub jego małżonka.

Na podstawie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 18 stycznia 2012 r. (sygn. akt II UK 82/11) dopuszcza się również zawarcie umowy dzierżawy z dzieckiem.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Rodzice, wydzierżawiając gospodarstwo rolne dziecku, są zobowiązani do złożenia oświadczeń o nieprowadzeniu działalności rolniczej na tym gospodarstwie. 

Nadto w orzecznictwie panuje zgoda, że wypłata części uzupełniającej emerytury lub renty rolnika nie powinna ulec zawieszeniu na podstawie art. 28 ust 1 i 3, gdy ubezpieczony faktycznie nie prowadzi działalności rolniczej (uchwała SN z 6 maja 2004 r., sygn. akt II UZP 5/04; wyrok SN z 8 stycznia 1997 r., sygn. akt II UKN 39/96; wyrok SN z 27 maja 1997 r., sygn. akt II UKN 145/97; wyrok SA we Wrocławiu z 15 marca 2012 r., sygn. akt III AUa 23/12). Oznacza to, że między określeniem „prowadzenie działalności rolniczej”, użytym w art. 6 pkt 1 i 3 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, a terminem „zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej” – art. 28 ust. 3 – występuje linia demarkacyjna, której granice nie są wyznaczane przez własność lub posiadanie gospodarstwa rolnego (wyrok SA w Warszawie z 15.03.2005 r., sygn. akt III AUa 1335/04; wyrok SA w Warszawie z 27 listopada 2006 r., sygn. akt III AUa 728/06; wyrok SA w Warszawie z 17 czerwca 2009 r., sygn. akt III AUa 255/09). Domniemanie zawarte w przepisie art. 38 ust. 1 może zostać obalone przez wykazanie, że rolnik faktycznie nie prowadzi działalności rolniczej (np. wyrok SA w Krakowie z 8 listopada 2005 r., sygn. akt III AUa 2385/04).

Interpretacji powołanego przepisu art. 28 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników dokonał Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 6 maja 2004 r. (sygn. akt II UZP 5/06), wyjaśniając, że wypłata części uzupełniającej świadczenia rolnika, który będąc właścicielem gospodarstwa rolnego faktycznie nie prowadzi w nim działalności rolniczej w rozumieniu art. 6 pkt 3 ustawy o ubezpieczeniu rolników, nie ulega zawieszeniu na podstawie art. 28 ust. 1 i 3 w związku z ust. 4. W uzasadnieniu uchwały Sąd Najwyższy zwrócił uwagę, że współcześnie rolnik uzyskuje prawo do świadczeń bez konieczności wyzbycia się gospodarstwa rolnego. Z kolei definicja gospodarstwa rolnego nie zawiera żadnego elementu rzeczowego, a określenie rolnika ogranicza się wyłącznie do opisu wykonywanej działalności (przez gospodarstwo rolne rozumie się każde gospodarstwo służące prowadzeniu działalności rolniczej – art. 6 pkt 4 ustawy). Nadto Sąd Najwyższy wskazał, że skoro rolnik uzyskuje prawo do świadczeń nie dlatego, że wyzbył się własności lub posiadania gospodarstwa, lecz dlatego, że z powodu wieku lub stanu zdrowia utracił zdolność do pracy w gospodarstwie rolnym, czyli możliwość jego prowadzenia, to wypłata świadczeń rolniczych nie może kolidować wyłącznie z utrzymywaniem się statusu ubezpieczonego rolnika, wynikającego z prowadzenia przez niego gospodarstwa. Sąd Najwyższy dalej wywiódł, że porównanie ustępów 1 i 4 art. 28 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników nie może polegać na zestawianiu pojęcia „prowadzenie (kontynuowanie) działalności zarobkowej” z pojęciem „własności lub posiadania gruntu”, gdyż są to pojęcia nieprzystawalne (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 30 sierpnia 2001 r., sygn. akt III ZP 11/01). Nadając im sens użyteczny dla rozpatrywanego zagadnienia, Sąd zważył, że właśnie z ich niespójności wynika wniosek, iż zawieszenie wypłaty świadczeń nie dotyczy osoby jedynie posiadającej majątek nieruchomy w postaci gospodarstwa rolnego, lecz tylko takiej, która gospodarstwo rolne prowadzi. Także w wyroku z 27 maja 1997 r., sygn. akt II UKN 145/97, Sąd Najwyższy wypowiedział tezę, że nabycie własności gospodarstwa rolnego w drodze dziedziczenia, bez prowadzenia w nim działalności rolniczej, nie stanowi podstawy do zawieszenia wypłaty świadczeń z ubezpieczenia społecznego, zaznaczając tym samym, że dla potrzeb ustalania uprawnień rentowych czy emerytalnych rolników oraz ich wysokości, nacisk położyć należy na zbadanie faktu rzeczywistego prowadzenia działalności rolniczej.

Podobnie Sąd Apelacyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 25 września 2013 r. w sprawie III AUa 41/13 stwierdził :

„Wypłata części uzupełniającej świadczenia rolnika, który będąc właścicielem gospodarstwa rolnego faktycznie nie prowadzi w nim działalności rolniczej w rozumieniu art. 6 pkt 3 ustawy z 1990 r. o ubezpieczeniu rolników, nie ulega zawieszeniu na podstawie art. 28 ust. 1 i 3 w związku z ust. 4. Podkreślenia również wymaga, że zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa sądów powszechnych:

1. Fakt pozostawania w związku z małżeńskim z osobą prowadzącą gospodarstwo rolne, nie może w sposób automatyczny przesądzać o prowadzeniu działalności rolniczej.

2. Założenie, iż dla nabycia prawa do emerytury rolniczej, posiadanie (własność, współwłasność) gospodarstwa rolnego znaczy to samo, co prowadzenie gospodarstwa rolnego, jest nieprawidłowe (patrz wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 3 października 2012 r., sygn akt III AUa 46/12).

Jeżeli emeryt lub rencista z uwagi na całkowitą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym nie współuczestniczy z małżonkiem w prowadzeniu gospodarstwa rolnego, przy ocenie jego prawa do pobierania świadczeń emerytalno-rentowych nie ma znaczenia okoliczność, że pozostając we wspólnym pożyciu małżeńskim korzysta z dochodów, jakie to gospodarstwo przynosi (§ 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 marca 1983 r. w sprawie osiągania wynagrodzenia lub innych dochodów przez osoby uprawnione do emerytury lub renty – jedn. tekst: Dz. U. z 1985 r. Nr 40, poz. 197 ze zm.) – patrz uchwała Sądu Najwyższego 7 sędziów – zasada prawna z dnia 30 maja 1988 r., sygn. akt III UZP 8/88- OSNC 1988/12/166”.

Odnosząc to do Pani pytania – nie musi Pani wyzbywać się gospodarstwa, przekazywać go mężowi. Ale trzeba będzie w KRUS-ie przedstawić dowód, że go Pani nie prowadzi, np. orzeczenie lekarskie, zeznania świadków, umowa dzierżawy na syna. W takich przypadkach sprawa często trafia do sądu i tam udowadnia się, że mimo posiadania – nie prowadzi się gospodarstwa rolnego.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z KRUS?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Świadczenie po mężu z ZUS czy z KRUS?

Tata pobierał emeryturę z ZUS-u i KRUS-u – w obu instytucjach miał odpowiednią ilość lat składowych, więc nie było możliwości...

Odmowa zaliczenia pracy w gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy

Pracodawca odmówił mi zaliczenia deklarowanych okresów pracy w charakterze domownika w gospodarstwie rolnym moich rodziców do pracowniczego stażu...

Staż pracy syna rolników

Urodziłem się 03.11.1956 r. Jestem synem rolników. Rodzice do końca swojego życia prowadzili gospodarstwo rolne. Po ukończeniu szkoły podstawowej...

Ubezpieczenie w KRUS, umowa zlecenie i zwolnienie chorobowe

Jestem ubezpieczona w KRUS-ie od dwudziestu kilku lat. W lutym 2018 podjęłam pracę na umowę-zlecenie, były to 2 godziny dziennie. Zleceniodawca nie...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »