Indywidualne porady prawne

Pliki można dodać w kolejnym kroku
Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!

Emerytura z ZUS a ubieganie się o emeryturę rolniczą w KRUS

Izabela Nowacka-Marzeion • Opublikowane: 2019-07-01 • Aktualizacja: 2022-08-01

Mam już przyznaną emeryturę z ZUS-u od X 2017 roku, mogę też ubiegać się o emeryturę z KRUS-u (kres ubezpieczenia 22 lata + 3 lata pracy w gospodarstwie rodziców po 16. roku życia). Żeby jednak wystąpić z wnioskiem o rolniczą emeryturę, muszę podjąć jakieś kroki i tu proszę o radę. Posiadam z mężem 80 ha ziemi we wspólnocie małżeńskiej, ponadto prowadzę dział specjalny produkcji rolnej oraz pracuję na umowę o pracę i jednoosobowo prowadzę działalność gospodarczą. Co muszę zrobić, żeby otrzymać pełną emeryturę rolniczą? Może darować ziemię mężowi, który też jest na emeryturze z ZUS-u, na umowie o pracę oraz prowadzi działalność gospodarczą ze wspólnikiem w spółce jawnej? Dział specjalny produkcji rolnej mogę przepisać na syna. Działalność gospodarczą muszę prowadzić jeszcze co najmniej 3 lata. Czy jest jakaś opcjonalna możliwość skorzystania z moich KRUS-owych składek?

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Emerytura z ZUS a ubieganie się o emeryturę rolniczą w KRUS

Uzyskanie prawa do rolniczego świadczenia emerytalno-rentowego wiąże się ze spełnieniem warunku podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez wymagany okres oraz wieku. Jeśli spełnia Pani warunki do nabycia emerytury z KRUS-u, to oczywiście nie musi się Pani wyzbywać gospodarstwa. Uzyskanie prawa do rolniczej emerytury nie zależy od zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej, z wyjątkiem emerytury rolniczej tzw. wcześniejszej. Natomiast jeżeli emeryt lub jego małżonek jest właścicielem (współwłaścicielem) albo ma w swoim posiadaniu gospodarstwo rolne, wypłata emerytury lub renty rolniczej ulega częściowemu zawieszeniu

Zgodnie z treścią zapisów ustawy uznaje się, że emeryt lub rencista zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej, jeżeli ani on, ani jego małżonek nie jest właścicielem (współwłaścicielem) lub posiadaczem gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów o podatku rolnym i nie prowadzi działu specjalnego produkcji rolnej, nie uwzględniając:

 

  • gruntów wydzierżawionych na podstawie pisemnej umowy zawartej co najmniej na 10 lat i zgłoszonej do ewidencji gruntów i budynków, osobie nie będącej:
    • małżonkiem emeryta lub rencisty,
    • jego zstępnym (dzieckiem, wnukiem) lub pasierbem,
    • osobą pozostającą z emerytem lub rencistą we wspólnym gospodarstwie domowym,
    • małżonkiem osoby, o której mowa w lit. b lub c,
  • gruntów trwale wyłączonych z produkcji rolniczej na podstawie odrębnych przepisów, w tym zalesionych gruntów rolnych,
  • gruntów i działów specjalnych należących do małżonka, z którym emeryt lub rencista zawarł związek małżeński po ustaleniu prawa do emerytury lub renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy,
  • własności (udziału we współwłasności) nie ustalonej odpowiednimi dokumentami urzędowymi, jeżeli grunty będące przedmiotem tej własności (współwłasności) nie znajdują się w posiadaniu rolnika lub jego małżonka.

Na podstawie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 18 stycznia 2012 r. (sygn. akt II UK 82/11) dopuszcza się również zawarcie umowy dzierżawy z dzieckiem.

Rodzice, wydzierżawiając gospodarstwo rolne dziecku, są zobowiązani do złożenia oświadczeń o nieprowadzeniu działalności rolniczej na tym gospodarstwie. 

Nadto w orzecznictwie panuje zgoda, że wypłata części uzupełniającej emerytury lub renty rolnika nie powinna ulec zawieszeniu na podstawie art. 28 ust 1 i 3, gdy ubezpieczony faktycznie nie prowadzi działalności rolniczej (uchwała SN z 6 maja 2004 r., sygn. akt II UZP 5/04; wyrok SN z 8 stycznia 1997 r., sygn. akt II UKN 39/96; wyrok SN z 27 maja 1997 r., sygn. akt II UKN 145/97; wyrok SA we Wrocławiu z 15 marca 2012 r., sygn. akt III AUa 23/12). Oznacza to, że między określeniem „prowadzenie działalności rolniczej”, użytym w art. 6 pkt 1 i 3 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, a terminem „zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej” – art. 28 ust. 3 – występuje linia demarkacyjna, której granice nie są wyznaczane przez własność lub posiadanie gospodarstwa rolnego (wyrok SA w Warszawie z 15.03.2005 r., sygn. akt III AUa 1335/04; wyrok SA w Warszawie z 27 listopada 2006 r., sygn. akt III AUa 728/06; wyrok SA w Warszawie z 17 czerwca 2009 r., sygn. akt III AUa 255/09). Domniemanie zawarte w przepisie art. 38 ust. 1 może zostać obalone przez wykazanie, że rolnik faktycznie nie prowadzi działalności rolniczej (np. wyrok SA w Krakowie z 8 listopada 2005 r., sygn. akt III AUa 2385/04).

Interpretacji powołanego przepisu art. 28 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników dokonał Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 6 maja 2004 r. (sygn. akt II UZP 5/06), wyjaśniając, że wypłata części uzupełniającej świadczenia rolnika, który będąc właścicielem gospodarstwa rolnego faktycznie nie prowadzi w nim działalności rolniczej w rozumieniu art. 6 pkt 3 ustawy o ubezpieczeniu rolników, nie ulega zawieszeniu na podstawie art. 28 ust. 1 i 3 w związku z ust. 4. W uzasadnieniu uchwały Sąd Najwyższy zwrócił uwagę, że współcześnie rolnik uzyskuje prawo do świadczeń bez konieczności wyzbycia się gospodarstwa rolnego. Z kolei definicja gospodarstwa rolnego nie zawiera żadnego elementu rzeczowego, a określenie rolnika ogranicza się wyłącznie do opisu wykonywanej działalności (przez gospodarstwo rolne rozumie się każde gospodarstwo służące prowadzeniu działalności rolniczej – art. 6 pkt 4 ustawy). Nadto Sąd Najwyższy wskazał, że skoro rolnik uzyskuje prawo do świadczeń nie dlatego, że wyzbył się własności lub posiadania gospodarstwa, lecz dlatego, że z powodu wieku lub stanu zdrowia utracił zdolność do pracy w gospodarstwie rolnym, czyli możliwość jego prowadzenia, to wypłata świadczeń rolniczych nie może kolidować wyłącznie z utrzymywaniem się statusu ubezpieczonego rolnika, wynikającego z prowadzenia przez niego gospodarstwa. Sąd Najwyższy dalej wywiódł, że porównanie ustępów 1 i 4 art. 28 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników nie może polegać na zestawianiu pojęcia „prowadzenie (kontynuowanie) działalności zarobkowej” z pojęciem „własności lub posiadania gruntu”, gdyż są to pojęcia nieprzystawalne (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 30 sierpnia 2001 r., sygn. akt III ZP 11/01). Nadając im sens użyteczny dla rozpatrywanego zagadnienia, Sąd zważył, że właśnie z ich niespójności wynika wniosek, iż zawieszenie wypłaty świadczeń nie dotyczy osoby jedynie posiadającej majątek nieruchomy w postaci gospodarstwa rolnego, lecz tylko takiej, która gospodarstwo rolne prowadzi. Także w wyroku z 27 maja 1997 r., sygn. akt II UKN 145/97, Sąd Najwyższy wypowiedział tezę, że nabycie własności gospodarstwa rolnego w drodze dziedziczenia, bez prowadzenia w nim działalności rolniczej, nie stanowi podstawy do zawieszenia wypłaty świadczeń z ubezpieczenia społecznego, zaznaczając tym samym, że dla potrzeb ustalania uprawnień rentowych czy emerytalnych rolników oraz ich wysokości, nacisk położyć należy na zbadanie faktu rzeczywistego prowadzenia działalności rolniczej.

Podobnie Sąd Apelacyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 25 września 2013 r. w sprawie III AUa 41/13 stwierdził :

„Wypłata części uzupełniającej świadczenia rolnika, który będąc właścicielem gospodarstwa rolnego faktycznie nie prowadzi w nim działalności rolniczej w rozumieniu art. 6 pkt 3 ustawy z 1990 r. o ubezpieczeniu rolników, nie ulega zawieszeniu na podstawie art. 28 ust. 1 i 3 w związku z ust. 4. Podkreślenia również wymaga, że zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa sądów powszechnych:

1. Fakt pozostawania w związku z małżeńskim z osobą prowadzącą gospodarstwo rolne, nie może w sposób automatyczny przesądzać o prowadzeniu działalności rolniczej.

2. Założenie, iż dla nabycia prawa do emerytury rolniczej, posiadanie (własność, współwłasność) gospodarstwa rolnego znaczy to samo, co prowadzenie gospodarstwa rolnego, jest nieprawidłowe (patrz wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 3 października 2012 r., sygn akt III AUa 46/12).

Jeżeli emeryt lub rencista z uwagi na całkowitą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym nie współuczestniczy z małżonkiem w prowadzeniu gospodarstwa rolnego, przy ocenie jego prawa do pobierania świadczeń emerytalno-rentowych nie ma znaczenia okoliczność, że pozostając we wspólnym pożyciu małżeńskim korzysta z dochodów, jakie to gospodarstwo przynosi (§ 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 marca 1983 r. w sprawie osiągania wynagrodzenia lub innych dochodów przez osoby uprawnione do emerytury lub renty – jedn. tekst: Dz. U. z 1985 r. Nr 40, poz. 197 ze zm.) – patrz uchwała Sądu Najwyższego 7 sędziów – zasada prawna z dnia 30 maja 1988 r., sygn. akt III UZP 8/88- OSNC 1988/12/166”.

Odnosząc to do Pani pytania – nie musi Pani wyzbywać się gospodarstwa, przekazywać go mężowi. Ale trzeba będzie w KRUS-ie przedstawić dowód, że go Pani nie prowadzi, np. orzeczenie lekarskie, zeznania świadków, umowa dzierżawy na syna. W takich przypadkach sprawa często trafia do sądu i tam udowadnia się, że mimo posiadania – nie prowadzi się gospodarstwa rolnego.

Zobacz również: Emerytura z ZUS a posiadanie ziemi rolnej

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) w formularzu poniżej  ▼▼▼

Indywidualne porady prawne

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny

Komentarze (0):



Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z KRUS?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Zadaj pytanie »

eporady24.pl

spadek.info

prawo-budowlane.info

odpowiedziprawne.pl

prawo-pracy.pl

prawo-mieszkaniowe.info

rozwodowy.pl

prawo-cywilne.info

spolkowy.pl

sluzebnosc.info

poradapodatkowa.pl

prawo-karne.info

prawozus.pl

ewindykacja24.pl

Szukamy prawnika »