Indywidualne porady prawne

Pliki można dodać w kolejnym kroku
Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!

Dzierżawa gospodarstwa rolnego a wcześniejsza emerytura rolnicza

Autor: Katarzyna Brzozowska

Mamy ze szwagrem gospodarstwo rolne, prowadzimy je wspólnie. Nasze małżonki pracują poza gospodarstwem i odprowadzają składki na ubezpieczenie do ZUS. Udziały w gospodarstwie mamy równe, po 1/2 części na małżeństwo. Szwagier chciałby przejść na wcześniejszą emeryturę, gdyż ma ukończone 62 lata i opłacał KRUS 30 lat. Dlatego chciałby wraz z małżonką wydzierżawić swoje udziały. Jaką wobec tego musieliby zawrzeć umowę, aby nie „odrzucono” jej w starostwie (w wydziale ewidencji gruntów i budynków)? Jakich formalności dopełnić, by KRUS ją zaakceptował?

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Dzierżawa gospodarstwa rolnego a wcześniejsza emerytura rolnicza

Skoro Pana szwagier chce dopiero wystąpić z wnioskiem o przyznanie prawa do emerytury rolniczej, tzw. wcześniejszej, to zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej jest jednym z warunków jej przyznania.

W takim przypadku uzyskanie prawa do rolniczego świadczenia wiąże się ze spełnieniem warunku podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez wymagany okres oraz wieku (w przypadku emerytury rolniczej) oraz od zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej.

W myśl tej ustawowej definicji uznaje się, że emeryt lub rencista zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej, jeżeli ani on, ani jego małżonek nie jest właścicielem (współwłaścicielem) lub posiadaczem gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów o podatku rolnym i nie prowadzi działu specjalnego produkcji rolnej, nie uwzględniając:

1. gruntów wydzierżawionych na podstawie pisemnej umowy zawartej co najmniej na 10 lat i zgłoszonej do ewidencji gruntów i budynków, osobie nie będącej:

a) małżonkiem emeryta lub rencisty,

b) jego zstępnym (dzieckiem, wnukiem) lub pasierbem,

c) osobą pozostającą z emerytem lub rencistą we wspólnym gospodarstwie domowym,

d) małżonkiem osoby, o której mowa w lit. b lub c,

2. gruntów trwale wyłączonych z produkcji rolniczej na podstawie odrębnych przepisów, w tym zalesionych gruntów rolnych,

3. gruntów i działów specjalnych należących do małżonka, z którym emeryt lub rencista zawarł związek małżeński po ustaleniu prawa do emerytury lub renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy,

4. własności (udziału we współwłasności) nie ustalonej odpowiednimi dokumentami urzędowymi, jeżeli grunty będące przedmiotem tej własności (współwłasności) nie znajdują się w posiadaniu rolnika lub jego małżonka.

Zgodnie z ustawą z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2016 r. poz. 617) za gospodarstwo rolne dla celów podatku rolnego uważa się obszar gruntów sklasyfikowanych w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha fizyczny lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej lub osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej.

Zatem przy ocenie, czy nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej (a w konsekwencji – czy jest możliwość uzyskania prawa do wcześniejszej emerytury rolniczej), KRUS stosuje przepis artykułu 28 ust. 4 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników.

Emeryt , który – jak w przypadku Pana szwagra – nie chce wyzbywać się własności gospodarstwa rolnego, spełni warunek zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej, jeżeli wydzierżawi gospodarstwo rolne innej osobie fizycznej lub prawnej. Z tym, że aby umowa dzierżawy mogła stanowić podstawę do wypłaty części uzupełniającej emerytury lub renty rolniczej – oprócz warunków określonych przepisami Kodeksu cywilnego – musi spełniać warunki określone w ustawie o ubezpieczeniu społecznym rolników (warunki te zostały przedstawione wyżej). Umową dzierżawy właściciel gospodarstwa rolnego nie wyzbywa się własności gospodarstwa rolnego, tylko oddaje posiadanie gospodarstwa drugiej osobie na określony czas. W związku z tym umowa dzierżawy nie musi mieć formy aktu notarialnego, natomiast dla celów ubezpieczenia społecznego rolników powinna mieć formę pisemną. Umowa dzierżawy, aby wywarła skutek prawny, musi być ponadto zgłoszona do ewidencji gruntów i budynków. Fakt zgłoszenia do ewidencji gruntów i budynków powinien być odnotowany na umowie i potwierdzony przez upoważnionego pracownika organu prowadzącego ewidencję.

Emeryt jest zobowiązany do niezwłocznego zawiadomienia KRUS o każdym przypadku ustania umowy dzierżawy lub zmiany osoby dzierżawcy z jakichkolwiek powodów przed zakończeniem okresu, na który została zawarta.

Emeryt powinien również powiadomić KRUS o zawarciu związku małżeńskiego pomiędzy dzierżawcą gospodarstwa rolnego a córką (synem) wydzierżawiającego.

W przypadku zerwania umowy dzierżawy – umowa taka może być zawarta ponownie, z tym, że aby nowa umowa dzierżawy była podstawą do przyznania prawa do wcześniejszej emerytury, musi spełniać wszystkie przedstawione wyżej warunki, a więc powinna być również zawarta co najmniej na 10 lat.

Należy zaznaczyć, że w interesie emeryta jest, aby stosowny dokument świadczący o przekazaniu gospodarstwa rolnego (akt notarialny, umowa dzierżawy, decyzja administracyjna) dostarczyć do odpowiedniego oddziału KRUS, która to jednostka wypłaca emeryturę.

Od wydanych przez KRUS decyzji w sprawach dotyczących zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej przysługuje prawo wniesienia odwołania do Sądu Okręgowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych.

Mając na uwadze powyższe, Pana szwagier powinien w pierwszym rzędzie zadać sobie pytanie, komu zamierza wraz z małżonką wydzierżawić swoją część gospodarstwa rolnego. Ponadto zasadnym wydaje się uzyskanie zgody pozostałych współwłaścicieli na dzierżawę części nieruchomości wspólnej.

Konieczna jest również analiza zapisów księgi wieczystej oraz dokumentacji znajdującej się w wydziale ewidencji gruntów i budynków, ponieważ przedmiot dzierżawy musi być jasno określony i nie może wkraczać poza udział Pana szwagra we współwłasności.

Zobacz również: Renta rolnicza a posiadanie ziemi

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) w formularzu poniżej  ▼▼▼

Indywidualne porady prawne

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Zadaj pytanie »

eporady24.pl

spadek.info

prawo-budowlane.info

odpowiedziprawne.pl

prawo-pracy.pl

prawo-mieszkaniowe.info

rozwodowy.pl

prawo-cywilne.info

spolkowy.pl

sluzebnosc.info

poradapodatkowa.pl

prawo-karne.info

prawozus.pl

ewindykacja24.pl