Kategoria: Spadkobranie i podział gospodarstw

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z podziałem gospodarstw lub spadkobraniem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Czy dział spadku z przeniesieniem własności gospodarstwa rolnego na jednego spadkobiercę wymaga zgody Dyrektora Generalnego KOWR?

Autor: Katarzyna Nosal • Opublikowane: 2019-04-01

W wyniku dziedziczenia nabyłem z drugim spadkobiercą grunty rolne. W testamencie jest mowa o gospodarstwie rolnym, które przypada mnie, oraz o działce budowlanej, która przypada drugiemu spadkobiercy. Spadek dziedziczymy w proporcjach: 9/10 dla mnie i 1/10 dla drugiego spadkobiercy. Sąd w taki sposób zatwierdził nabycie spadku. Urząd skarbowy również wyliczył podatek według tej proporcji. Drugi spadkobierca uznaje wolę zmarłego i zgadza się na rozdział majątku, tak by 100% gospodarstwa rolnego przypadło mnie, a 100% działki jemu. Czy jestem zobowiązany w tym wypadku wystąpić o zgodę na dział tego majątku do Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa?

Katarzyna Nosal

»Wybrane opinie klientów

Witam Państwa, oczywiście porada prawna okazała się przydatna i skuteczna. Już za parę dni rozpoczynamy proces przekształcania naszej spółdzielni we wspólnotę mieszkaniową. Dziękujemy za okazaną pomoc i pozdrawiam
Edward, 60 lat, emeryt straży granicznej
Bardzo serdecznie dziękuję Pani oraz osobą pomagającym w mojej sprawie. Za tak szczegółowe i dokładne wyjaśnienie problemu poparte wieloma przepisami prawa. W razie czego będę się kontaktował w przyszłości. Pozdrawiam serdecznie.
Mateusz, 35 lat, poligraf
Serdecznie dziękuję za pomoc. Jeżeli tylko będę miała jakikolwiek wątpliwości natury prawnej, na pewno skorzystam ponownie z serwisu wdzięczna za porady i wskazówki.
Renata
 Jestem zadowolony z odpowiedzi dodatkowej. 
Zbigniew, inżynier, 87 lat
Bardzo szybka i rzetelna odpowiedź. Profesjonalne podejście do klienta. Możliwość zadawania dodatkowych pytań jest niewątpliwie wielkim atutem usługi. Dziękuję za zajęcie się moją sprawą.
Emilia, 41 lat
Bardzo dobra, konkretna porada. Fachowe wyjaśnienie sytuacji przystępnym językiem. Szybkie odpowiedzi na pytania dodatkowe. Informacje, które otrzymałem były bardzo pomocne. Oparcie jakie otrzymałem w fachowej poradzie podziałało uspokajająco. Serdecznie dziękuję serwisowi i panu Panie Marcinie. Pozdrawiam.
Włodzimierz
Porada (analiza prawna) została bardzo szybko i fachowo zrealizowana, a treść przedstawionej analizy jest całkowicie jasna dla osoby niebędącej prawnikiem.
Paweł, nauczyciel akademicki, 64 lata
Szybko, wyczerpująco, kompleksowo, wraz z interpretacją DKIS. Bardzo dziękuję
Grzegorz, urzędnik, 41 lat
Szybkość odpowiedzi, cena porady, mozliwość zadawania pytań dodatkowych. 
Emilia, 30 lat, rolnik

Andrzej
Dziękuję za wyczerpujące informacje 
Elżbieta
Dziękuję za bardzo szczegółowe, rzeczowe i fachowe poradnictwo w przedłożonej sprawie. Porada Pana rzuciła nam dużo światła i jesteśmy wdzięczni.
Zbigniew, 74 lata
Zrozumiałem sprawę na tyle by zastanowić się, o przeprowadzenie postępowania spadkowego, po zmarłych rodzicach. Postraszę chociaż nikczemnika że to zrobię ,czy to zrobię to przekalkuluję na ile gra warta świeczki. Dziękuje.
Stanisław
Dziękuję bardzo za wyczerpującą odpowiedź . Wszystkim polecam korzystanie z EPorady24.
 
Maria
Witam. Miałam obawy co do porad internetowych ale zależało mi na czasie więc postanowiłam spróbować i nie żałuję, profesjonalne podejście do sprawy ,wszystko wyjaśnione i pomocne polecam.
Małgorzata
Bardzo obszerna i szczera do bólu opinia. Dokładnie tego co potrzebowałem. Bez owijania w bawełnę, bardzo konkretnie i obszernie. Na mały minus pytanie dodatkowe złożone jako uzupełnienie zostały pominięte.
Maciej
Dziękuję bardzo za szybkie odpowiedzi i wyczerpujące informacje dotyczące mojej sprawy.
Mirosław
Jestem zadowolona z Waszych usług, już 2-gi raz dostaję odpowiedź, która jest wyczerpująca, napisana zrozumiałym (dla nie prawnika ) językiem i w ciągu doby, Trzymacie poziom już 10 lat i oby tak dalej. 
Krystyna, inżynier, 70 lat
Wszystko jest na najwyższym poziomie
Sebastian, 44 lata, mechanik samochodowy
Bardzo wysoko oceniam współpracę z serwisem , odpowiedz prawnika była wyczerpująca i rzetelna . 
Edyta
Dziękuję bardzo za odpowiedź. Rozwiała moje wątpliwości. Pomogła mi w rozwiązaniu problemu.
Anna
W ciągu niespełna godziny otrzymałem wyczerpującą odpowiedź, a to bez wychodzenia z domu i \"szukania\" prawników. .
Roman, emeryt, 72 lata
Bardzo sprawnie i na temat.
Klaudiusz
Szybka odpowiedź, która została przesłana następnego dnia, to największy atut. Muszę też przyznać, że informacje były rzetelnie i wyczerpująco przedstawione. Dla mnie to wygodna forma rozwiewania wszelkich wątpliwości prawnych towarzyszących sprawom biznesowym - nie tracę czasu a koszty akceptowalne. 
Ewa
Błyskawiczna reakcja, gotowość do niezwykle wnikliwego pochylenia się nad problemem, cierpliwe wyjaśnianie tematów trudnych dla laika, a reasumując - bardzo profesjonalna opieka nad klientem - to może zasługiwać tylko na najwyższą ocenę!
Katarzyna, 53 lata
Bardzo dziękuję - szybko i profesjonalnie.
Beata
Po raz kolejny bardzo rzetelna i wyczerpująca odpowiedz na pytania.
Przemysław
Bardzo polecam ten serwis. Odpowiedzi otrzymałam szybko i rzetelnie podparte przepisami. 
Małgorzata
Jestem bardzo zadowolona z pomocy którą uzyskałam na portalu. Odpowiedź otrzymałam w ekspresowym tempie płacąc za to niewiele ponad 80 zł. Wiadomość którą dostałam była wyczerpująca, wszystkie informacje zostały przekazane w sposób jasny i zrozumiały. Dodatkowo były umieszczone wyroki SN z przeszłości na których mogłam się oprzeć. Polecam każdemu.
Katarzyna, 29 lat
Odpowiedz wyczerpująca,ale jak to zwykle bywa rodzą się następne pytania.
Bogusław

Kwestie, które są przedmiotem Pana pytania, zostały uregulowane w ustawie 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego. W aktualnym brzmieniu tej ustawy dotyczy ona wszystkich nieruchomości rolnych z wyjątkiem nieruchomości rolnych:

„a) wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, o którym mowa w ustawie z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U. z 2016 r. poz. 1491 i 2260 oraz z 2017 r. poz. 624 i 1566),

b) o powierzchni mniejszej niż 0,3 ha,

c) będących drogami wewnętrznymi

oraz udziałów lub ich części we współwłasności nieruchomości, o których mowa w pkt. b i c.

Zgodnie z art. 2a ust. 1 ustawy – nabywcą nieruchomości rolnej może być wyłącznie rolnik indywidualny, chyba że ustawa stanowi inaczej. Jeżeli nabywana nieruchomość rolna albo jej część ma wejść w skład wspólności majątkowej małżeńskiej wystarczające jest, gdy rolnikiem indywidualnym jest jeden z małżonków. Przepisy te nie dotyczą nabycia nieruchomości rolnej:

„1) przez:

a) osobę bliską zbywcy,

b) jednostkę samorządu terytorialnego,

c) Skarb Państwa lub działający na jego rzecz Krajowy Ośrodek,

ca) spółkę prawa handlowego, której wyłącznym udziałowcem albo akcjonariuszem jest Skarb Państwa, będącą operatorem systemu przesyłowego albo posiadającą koncesję na przesyłanie paliw ciekłych, w rozumieniu ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (Dz. U. z 2017 r. poz. 220, 791, 1089, 1387 i 1566),

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

d) osoby prawne działające na podstawie przepisów o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, o stosunku Państwa do innych kościołów i związków wyznaniowych oraz o gwarancjach wolności sumienia i wyznania,

e) parki narodowe, w przypadku zakupu nieruchomości rolnych na cele związane z ochroną przyrody;

2) w wyniku dziedziczenia oraz zapisu windykacyjnego;

3) na podstawie art. 151 lub art. 231 Kodeksu cywilnego;

4) w toku postępowania restrukturyzacyjnego w ramach postępowania sanacyjnego.

Zatem mogli Państwo bez problemu stać się współspadkobiercami nieruchomości, o której mowa w zapytaniu. Dział spadku zasadniczo trudno nazwać nabyciem. Niestety np. organy podatkowe inaczej podchodzą do tego tematu. Sama ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego nie wyjaśnia, czy zapisów tej ustawy nie stosuje się do nabycia w ramach działu spadku. Wyjaśnia jedynie, co należy rozumieć pod pojęciem nabycia nieruchomości rolnej w ogóle. Zgodnie z art. 2 pkt. 7 ustawy należy przez to rozumieć przeniesienie własności nieruchomości rolnej lub nabycie własności nieruchomości rolnej w wyniku dokonania czynności prawnej lub orzeczenia sądu albo organu administracji publicznej, a także innego zdarzenia prawnego. Biorąc pod uwagę ten przepis, niewątpliwie nabędzie Pan ponad swój udział w nieruchomości. W istocie bowiem nabędzie Pan udział drugiego spadkobiercy w nieruchomości rolnej w zamian za swój udział w działce budowlanej. Niestety nie można powiedzieć, że jest to nabycie w drodze dziedziczenia. Jest to nabycie w drodze zniesienia współwłasności. Zgodnie z art. 2b ustawy – przepisy ustawy dotyczące nabycia nieruchomości rolnej stosuje się odpowiednio do nabycia:

1) użytkowania wieczystego nieruchomości rolnej albo udziału lub części udziału w użytkowaniu wieczystym nieruchomości rolnej;

2) udziału lub części udziału we współwłasności nieruchomości rolnej.

Skoro Pan i współspadkobierca nabyliście w udziale każdą z nieruchomości, to należy Was traktować jako nabywców. Zgodnie z art. 2b ust. 1 i 2 ustawy – nabywca nieruchomości rolnej jest obowiązany prowadzić gospodarstwo rolne, w skład którego weszła nabyta nieruchomość rolna, przez okres co najmniej 10 lat od dnia nabycia przez niego tej nieruchomości, a w przypadku osoby fizycznej prowadzić to gospodarstwo osobiście, a nabyta nieruchomość nie może być zbyta ani oddana w posiadanie innym podmiotom. To sugerowałoby, że macie Państwo utrudnione zadanie, jeśli chodzi o podział. Na szczęście art. 2b ust. 4 ustawy stanowi, że przepisu tego nie stosuje się do podmiotów, o których mowa w art. 2a ust. 3 pkt 1, oraz do nabywców nieruchomości rolnej w przypadkach, o których mowa w art. 2a ust. 3 pkt 2 i 3, czyli między innymi do osób, które nabyły spadek w drodze dziedziczenia.

To sugeruje, że współspadkobierca może się „pozbyć” swojego udziału w nieruchomości rolnej. Niestety Pan nie będzie tu nabywał jak osoba dziedzicząca. Trzeba uznać, że będziemy tu mieli do czynienia z nabyciem, co do którego nie stosuje się wyjątków zawartych w art. 2a ust. 3. W takiej sytuacji zastosowanie ma art. 2a ust. 4, który stanowi, że:

„4. Nabycie nieruchomości rolnej przez inne podmioty niż wymienione w ust. 1 i ust. 3 pkt 1 oraz w innych przypadkach niż wymienione w ust. 3 pkt 2-4, może nastąpić za zgodą Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka, wyrażoną w drodze decyzji administracyjnej, wydanej na wniosek:

1) zbywcy, jeżeli:

a) wykaże on, że nie było możliwości nabycia nieruchomości rolnej przez podmioty, o których mowa w ust. 1 i 3,

b) nabywca daje rękojmię należytego prowadzenia działalności rolniczej,

c) w wyniku nabycia nie dojdzie do nadmiernej koncentracji gruntów rolnych.

Zatem rzeczywiście w tej konkretnej sytuacji wymagana byłaby zgoda, o którą Pan pyta. Na ten moment brak jest jeszcze orzecznictwa, które w sposób odmienny interpretowałoby zapisy ustawy w tym zakresie.

Zatem wygląda na to, że do tej 1/10 otrzymanej w wyniku działu będą miały zastosowanie podstawowe przepisy. Większą część, czyli 9/10 nabył Pan w drodze dziedziczenia, a to powoduje, że zapis, o którym Pan pisze, w stosunku do tej części nie obowiązuje.

Co do tych najnowszych przepisów nie ma jeszcze orzecznictwa, które pozwoliłoby na wyjaśnienie wątpliwości. Na przykład czy dział spadku należy rozumieć w istocie jako nabycie w drodze dziedziczenia, co przecież byłoby bardzo wygodne. W związku z tym, w kwestii tej 1/10 z ostrożności sugeruję zasięgnąć informacji bezpośrednio w Ośrodku Wspierania Rolnictwa. Znając ich praktykę, łatwiej będzie zaplanować dalsze działania, ewentualnie nawet podjąć walkę z niekorzystnym stanowiskiem.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Prezentowana opinia prawnika nie zawiera odpowiedzi na dodatkowe pytania klienta i dlatego może nie wyczerpywać w pełni omawianego zagadnienia. Często dopiero dzięki dodatkowym pytaniom i odpowiedziom można uzyskać kompletną poradę prawną. Podkreślamy, że w naszym serwisie można zadawać dodatkowe pytania bez ograniczeń czasowych i ilościowych.


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z podziałem gospodarstw lub spadkobraniem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Sytuacja prawna osoby ubezpieczonej w ZUS po darowiźnie gospodarstwa rolnego


W niedalekiej przyszłości otrzymam gospodarstwo rolne (10 ha) jako darowiznę od rodziców. Jestem zatrudniona na podstawie umowy o pracę i ubezpieczona w ZUS. Mam w związku z tą darowizną kilka pytań: Czy muszę rezygnować z dotychczasowego zatrudnienia (nie chciałabym tego robić)? Czy jako osoba ubezpieczona w ZUS będę mogła pobierać dopłaty bezpośrednie? Czy mogę sprzedać część działki? Jakie podatki muszę zapłacić w związku z przyjęciem darowizny?

Jak przekazać prawnie gospodarstwo dzieciom?


Mieszkam z mężem w mieście, dzieci są dorosłe i nie są rolnikami, wnuki małoletnie też nie. Posiadamy gospodarstwo rolne 3,45 ha, w tym 55 arów z planem zagospodarowania przestrzennego pod zabudowę jednorodzinna. Jak przekazać prawnie swoje gospodarstwo dzieciom lub wnukom bez straty na rzecz ANR?

Przejęcie działki przez zasiedzenie po 40 latach użytkowania


Od czterdziestu lat użytkuję rolniczo działkę figurująca w ewidencji jako droga gminna. Grunt ten bezpośrednio przylega do mojego pola, a jednocześnie stanowi granicę pomiędzy dwiema wioskami. Działka ta nigdy nie funkcjonowała jako droga. Jaka jest szansa na przejęcie tej działki przez zasiedzenie i jakie muszę przedstawić na to dowody?

Gospodarstwo od rodziców dla córki podczas małżeństwa a rozwód


Rodzice zapisali córce podczas małżeństwa, mojej siostrze gospodarstwo wraz z budynkiem jako dożywocie z art. 908 K.c. Po paru latach rozwiodła się z mężem i mąż jej zagroził, że jej odbierze majątek, ponieważ to on najwięcej robił w gospodarstwie. W tym samym czasie zmarła mama. Żeby byłemu mężowi nie oddać gospodarstwa, adwokat poradził, żebyśmy po śmierci mamy zrobili podział spadku. Odbyła się sprawa w sądzie o podział majątku po mamie i w postanowieniu jest napisane, że majątek został podzielony między rodzeństwo i tatę po 1/4 części. Mając postanowienie sądu, złożyliśmy do urzędu skarbowego stosowne dokumenty o przyjęcie spadku. Jak się dowiedział były mąż siostry, że taka rozprawa się odbyła, to odpuścił i poprosił siostrę, że mu wydzierżawiła 3 ha sadu i przechowalnię na 10 lat. Siostra się zgodziła. Spisała notarialnie dzierżawę za użytkowanie odpłatne. Dzierżawę wpisała do ksiąg wieczystych, ale postanowienia z sądu o podziale majątku nie wpisała, bo powiedziała, że to nie ma żadnego znaczenia i jest to nie ważne. Czy ma rację? Czy nie jest tak, że postanowienie sądu powinno być wpisane do ksiąg wieczystych, a dzierżawę były szwagier powinien spisać z nami wszystkimi? Teraz w tym roku zmarł tata. Czy my nie powinniśmy zrobić podział majątku po tacie a potem, się zrzec majątku na rzecz siostry?

Jakie są koszty związane z przepisaniem gospodarstwa?


Brat mojej mamy i jego żona chcą zapisać mi gospodarstwo rolne. Nie mają dzieci i są już w podeszłym wieku. Jak „podejść” do tej sprawy? Jakie są koszty związane z przepisaniem gospodarstwa?

Nieuregulowana własność gospodarstwa a możliwość zasiedzenia


Moje zapytanie dotyczy możliwości wykupu lub zasiedzenia części budynku oraz budynków gospodarczych. Jestem właścicielem połowy gospodarstwa rolnego. Mój ojciec miał dwoje dzieci (mnie i moją siostrę). W 1976 r. kupił to gospodarstwo, ale nie uregulował prawnie przepisania na siebie – była to umowa ustna. Po śmierci ojca zgłosił się do mnie były właściciel z ofertą przepisania połowy gospodarstwa, ponieważ w akcie notarialnym było dwóch właścicieli (jedną połowę miał on, a drugą żona, byli bezdzietni). Mężczyzna przepisał na mnie swoją część, natomiast siostra nie uregulowała tego i nadal w księgach wieczystych jako właściciel widnieje poprzednia właścicielka. Siostra przed 10 laty założyła sprawę o nabycie, jednak nie dokończyła tej sprawy, bo nie wniosła stosownej opłaty. W rezultacie nieruchomość nadal stoi na nieżyjącą kobietę. Wspomnę, że jestem zameldowany tutaj od 40 lat, tak samo jak siostra. Każdy z nas osobno płaci podatek, siostra nadal w świetle prawa nie jest współwłaścicielem. Czy jest jakakolwiek możliwość zasiedzenia tej części nieruchomości lub jej wykupu? Jeśli tak, to jakie kroki należy podjąć?

Przepisanie ziemi i późniejsze domaganie się odszkodowania


Jakiś czas temu wujek przepisał na mnie gospodarstwo, żeby przejść na rentę z KRUS-u. Zobowiązałam się opłacić koszty notarialne i później jego pogrzeb. Później jego żona zdradziła nam, że wujek ma długi – spłaciliśmy je, wydając nasze oszczędności. Po roku okazało się, że część ziemi ma być zabrana pod autostradę – i dostaliśmy za to odszkodowanie. Teraz ciotka domaga się tych pieniędzy. Sytuacja bardzo nas stresuje. Czy oni mają prawo do odszkodowania? Czy możemy w razie sporu zerwać dożywocie i czym to grozi?



Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika » wizytówka Zadaj pytanie »