Kategoria: Spadkobranie i podział gospodarstw

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z podziałem gospodarstw lub spadkobraniem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Czy będę musiała spłacić siostrę z otrzymanego gospodarstwa rolnego od rodziców?

Autor: Małgorzata Zegarowicz-Sobuń • Opublikowane: 2018-11-05

15 lat temu otrzymałam od rodziców gospodarstwo rolne. Mojej siostrze rodzice dali 4 ha ziemi, bydło i inne składniki. Dodatkowo dali jej 40 tys. zł. Teraz (po śmierci naszego ojca) siostra twierdzi, że za mało dostała od rodziców i zamierza iść do sądu. Czy będę musiała spłacić siostrę?

Małgorzata Zegarowicz-Sobuń

»Wybrane opinie klientów

Dziękuję bardzo za odpowiedź. Rozwiała moje wątpliwości. Pomogła mi w rozwiązaniu problemu.
Anna
W ciągu niespełna godziny otrzymałem wyczerpującą odpowiedź, a to bez wychodzenia z domu i \"szukania\" prawników. .
Roman, emeryt, 72 lata
Bardzo sprawnie i na temat.
Klaudiusz
Szybka odpowiedź, która została przesłana następnego dnia, to największy atut. Muszę też przyznać, że informacje były rzetelnie i wyczerpująco przedstawione. Dla mnie to wygodna forma rozwiewania wszelkich wątpliwości prawnych towarzyszących sprawom biznesowym - nie tracę czasu a koszty akceptowalne. 
Ewa
Błyskawiczna reakcja, gotowość do niezwykle wnikliwego pochylenia się nad problemem, cierpliwe wyjaśnianie tematów trudnych dla laika, a reasumując - bardzo profesjonalna opieka nad klientem - to może zasługiwać tylko na najwyższą ocenę!
Katarzyna, 53 lata
Bardzo dziękuję - szybko i profesjonalnie.
Beata
Po raz kolejny bardzo rzetelna i wyczerpująca odpowiedz na pytania.
Przemysław
Bardzo polecam ten serwis. Odpowiedzi otrzymałam szybko i rzetelnie podparte przepisami. 
Małgorzata
Jestem bardzo zadowolona z pomocy którą uzyskałam na portalu. Odpowiedź otrzymałam w ekspresowym tempie płacąc za to niewiele ponad 80 zł. Wiadomość którą dostałam była wyczerpująca, wszystkie informacje zostały przekazane w sposób jasny i zrozumiały. Dodatkowo były umieszczone wyroki SN z przeszłości na których mogłam się oprzeć. Polecam każdemu.
Katarzyna, 29 lat
Odpowiedz wyczerpująca,ale jak to zwykle bywa rodzą się następne pytania.
Bogusław
Dziękuję za pomoc. Super.
Mariusz
Pomoc udzielona bez zarzutu
Elżbieta, 66 lat
Dziękuję bardzo za udzielenie mi szczegółowych informacji. Miałam różne wiadomości i znalazłam w Internecie Państwa portal i mam 100 procentowa pewność. 
Barbara
Bardzo szybka i zrozumiała odpowiedz na nurtujące mnie opisane problemy. Prawdziwym plusem jest to ze nie trzeba biegać po kancelariach,aby o coś zapytać. Na pewno polecę tę stronę znajomym
Małgorzata, 52 lata
Dziękuję za odpowiedź
Weronika
wszystko jest super
Brygida, 70 lat, kasjer
Szybko rzetelnie konkretnie
Roman, leśnik, 55 lat
Chciałam podziękować za wyczerpujące odpowiedzi także na pytania dodatkowe. Szybkość odpowiedzi, szeroka wiedza Pani Marty, to sprawia, że poleciłabym porady wszystkim. Naprawdę jestem pod wrażeniem profesjonalizmu.
Danuta
Pismo odwoławcze napisane w terminie, jak dla mnie rzetelnie i poprawnie, jednak odwołanie od kary nie zostało przez dyrektora uznane. Jednak polecam aby korzystać z usług.
Beata, asystent osoby niepełnosprawnej
Szybki dostęp do porad prawnych
Lucyna
Profesjonalna obsługa. Cena akceptowalna.
Andrzej, mechanik, 44 lata
Szybka, profesjonalna porada. Błyskawiczne odpowiedzi na wszystkie pytania dodatkowe. Polecam!
Aneta, nauczyciel, 42 lata
Szybko i profesjonalnie.
Agnieszka
 Bardzo dziękuję za wyczerpującą odpowiedź sformułowaną w sposób pozwalający zrozumieć przekazywane treści. Mam nadzieję, że uzyskane informacje pozwolą mi na bezproblemowe rozliczenie podatku dochodowego. 
Lech
Odpowiedź profesjonalna,  zredagowana bardzo szybko (na drugi dzień już ją miałem). Na pytanie dodatkowe odpowiedź tego samego dnia. Pełen profesjonalizm. 
Robert, pracownik samorządowy, 45 lat
Szybka odpowiedź, dość szczegółowa, koszty przeciętne.
Grzegorz
Bardzo dobra obsługa. Dziękuję bardzo!
Robert
Odpowiedź oceniam na 5 . Odpowiedź była wyczerpująca za co bardzo dziękuję. 
Jadwiga
Bardzo rzeczowe odpowiedzi, wszystko opisane jak należy
Daniel
Możliwość skorzystania z opinii prawnika bez konieczności wychodzenia z domu.
Małgorzata, 40 lat, technik ekonomista

Przekazane przez Panią informacje, w tym informacja o śmierci ojca, zmierzają w celu ukierunkowania odpowiedzi na temat roszczenia o zachowek przysługujący – ewentualnie – Pani siostrze.

Zacząć wypada od tego, że gdyby rodzice nie przekazali gospodarstwa rolnego Pani, a ziemi, bydła oraz innych składników majątku siostrze, to po ich śmierci spadek podlegałby dziedziczeniu na zasadach ustawowych. W przypadku bowiem braku testamentu, Kodeks cywilny (dalej K.c.) w wyraźny sposób określa grupy spadkobierców ustawowych, które kolejno dochodzą do dziedziczenia po spadkodawcy. W pierwszej kolejności powołane są do dziedziczenia dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek. W przypadku, gdyby dzieci zmarłego nie żyły, dziedziczą jego dzieci, czyli – wnuki, prawnuki itd. oraz małżonek. W takiej sytuacji zstępni i małżonek dziedziczą w częściach równych, z tym jednak, że część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż 1/4 spadku.

Pod uwagę należy wziąć również fakt, że rodzice dodatkowo dali siostrze 40 tys. zł.

Co się tyczy zachowku, zgodnie z art. 991 § 2 K.c., jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku bądź w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu, przysługuje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Instytucja zachowku uregulowana w K.c., w art. 991 wymienia krąg osób uprawnionych do wystąpienia z takim roszczeniem, są to: zstępni, małżonek oraz rodzice spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy.

Tak więc siostra znajduje się w kręgu osób uprawnionych do wystąpienia z takim roszczeniem.

Wysokość zachowku wynosi połowę wartości udziału spadkowego, który przypadłby w dziedziczeniu ustawowym (jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni – dwie trzecie wartości tego udziału).

Z roszczeniem o zachowek należy wystąpić w terminie określonym w art. 1007 K.c., zgodnie z którym roszczenie przeciwko osobie obowiązanej do uzupełnienia zachowku z tytułu otrzymanej od spadkodawcy darowizny przedawnia się z upływem lat pięciu od otwarcia spadku, co oznacza, że z roszczeniem o zachowek można wystąpić w ciągu 5 lat od otwarcia spadku, którym jest co do zasady dzień śmierci.

Nie wiem, czy Pani mama żyje, ponieważ termin na wystąpienie z takim roszczeniem to 5 lat od śmierci każdego z rodziców.

Nie sposób tutaj uznać, że rodzice pominęli którąkolwiek z Pań z prawa do majątku spadkowego. Zarówno Pani została obdarowana, jak i Pani siostra. W tym wypadku wypadałoby przeliczyć wartość tych przysporzeń.

Niezbędnym do obliczenia zachowku należnego uprawnionemu jest ustalenie wartości spadku. Darowizny dokonane na rzecz spadkobierców lub osób uprawnionych do zachowku podlegają doliczeniu niezależnie od tego, kiedy zostały dokonane (Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 6 lutego 2014 r., I CSK 252/13, OSNC-ZD 2015, nr B, poz. 25). Tak więc darowizna na rzecz Pani zostanie doliczona do spadku, tak samo jak darowizny na rzecz Pani siostry.

Wartość przedmiotu darowizny oblicza się według stanu z chwili jej dokonania, a według cen z chwili ustalania zachowku.

W każdym wypadku darowiznę dokonaną przez spadkodawcę na rzecz uprawnionego do zachowku zalicza się na należny mu zachowek. Tak więc darowizna gospodarstwa oraz bydła, ziemi, pieniążków zostanie zaliczona na należny zachowek. Tak samo, w przypadku Pań – dzieci spadkodawcy, które są uprawnione do zachowku, zalicza się na należny im zachowek poniesione przez spadkodawcę koszty wychowania oraz wykształcenia.

Wartość stanu czynnego spadku wraz z wartością darowizn podlegających doliczeniu ustali tzw. substrat zachowku, będącego podstawą ustalenia sumy stanowiącej zachowek należny uprawnionemu.

Jeżeli przyjąć, że Pani przysporzenie było większe niż to, co otrzymała siostra (choć może być i odwrotnie), to Pani – jako zstępna spadkodawcy – jest również tak samo jak siostra, w katalogu osób uprawnionych do zachowku, jak również, jako spadkobierca w katalogu osób obowiązanych do zapłaty zachowku. W takiej sytuacji odpowiedzialność ograniczałaby się tylko do wysokości nadwyżki przekraczającej własny zachowek. Wynika to z art. 999 K.c.: „Jeżeli spadkobierca obowiązany do zapłaty zachowku jest sam uprawniony do zachowku, jego odpowiedzialność ogranicza się tylko do wysokości nadwyżki przekraczającej jego własny zachowek”.

W opisanej przez Panią sytuacji mogłoby być brane pod uwagę roszczenie o uzupełnienie zachowku. Nie jest to jednak prosta sprawa, zważywszy na to, że najpierw trzeba byłoby wyliczyć wartości przysporzeń obu Pań, a następnie wartość udziałów spadkowych i zobaczyć, jaki jest stosunek przysporzeń do wartości ewentualnego zachowku.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Prezentowana opinia prawnika nie zawiera odpowiedzi na dodatkowe pytania klienta i dlatego może nie wyczerpywać w pełni omawianego zagadnienia. Często dopiero dzięki dodatkowym pytaniom i odpowiedziom można uzyskać kompletną poradę prawną. Podkreślamy, że w naszym serwisie można zadawać dodatkowe pytania bez ograniczeń czasowych i ilościowych.


Opinie klientów

Dziękuję bardzo, jestem pozytywnie zaskoczona i bardzo zadowolona. Porada jest bardzo szczegółowa, zrozumiała. Pomogła mi podjąć decyzje co do dalszego postepowania. Urszula, lekarz medycyny, 49 lat
Bardzo dziękuję. Nie spodziewam się odpowiedzi tak szybko i profesjonalnie udzielonej w dniu wolnym od pracy. Elżbieta
Skorzystałam z porady w sprawie spadkowej. Informacje są wyczerpujące, szczegółowe. Do odpowiedzi zadawałam dodatkowe pytania i w ciągu paru minut miałam konkretną odpowiedź. Pierwszy raz płaciłam za poradę internetową, ale warto. Polecam. Próbowałam wyjaśnić w sądzie, Urzędzie Skarbowym - ale nic nie zrozumiałam z wyjaśniań urzędników. W Google są wyjaśnienia ale bez szczegółowych przykładów, które są podobne do mojego przypadku. Bożena, pracownik biurowy, 40 lat
Dziękuję za poradę, bardzo szybko została udzielona odpowiedź, również na dodatkowe pytania. Marek

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z podziałem gospodarstw lub spadkobraniem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Formy przekazania gospodarstwa rolnego

Moi rodzice są rolnikami. Chcą przekazać gospodarstwo rolne, tak by zaprzestać prowadzenia działalności rolnej. Rodzice posiadają ziemię (jedna działka) i prowadzą hodowlę drobiu. Moja siostra podjęła się dalszego prowadzenia tej hodowli. W związku z tym rodzice chcą przekazać gospodarstwo jej, jednocześnie nie pozbawiając mnie całkowicie jakichś przychodów w przyszłości np. ze sprzedaży ziemi. Ja ze swojej strony nie mam zamiaru się wtrącać w to, jak siostra będzie zarządzała gospodarstwem, nie chcę się też z tego rozliczać, ani tym bardziej odpowiadać za jakieś zobowiązania, gdyby gospodarstwo nie przynosiło oczekiwanych zysków. Proszę nam doradzić, w jakiej formie najlepiej byłoby przekazać gospodarstwo siostrze, aby tylko ona się z tego tytułu rozliczała, ale w przypadku sprzedaży musiała się ze mną podzielić zapłatą?

Jak ochronić ziemię przed zasiedzeniem?

Tato jest właścicielem ziemi ornej otrzymanej od rodziców. Przez okres ok. 10 lat pomagał w uprawie. Potem podjął pracę w odległej miejscowości i z tego powodu przyzwolił w dobrej wierze siostrze na gospodarowanie i zbieranie plonów. Od ok. 1980 r. zaprzestał regularnej pomocy, pomagał doraźnie. Siostra ojca pod koniec lat 90-tych oddała ziemię w dzierżawę sąsiadowi. Opłacała podatki, gospodarowała i czerpała z tego korzyści materialne. W roku 2005 rodzice udali się do gminy, by przejąć płacenie podatków, ale po zapłaceniu 3 rat okazało się, że opłaty się dublują i siostra opłaca ziemię. Obecnie siostra taty założyła sprawę o zasiedzenie i we wniosku opisała, że na zasadzie nieformalnej umowy ustnej odkupiła od taty ziemię. To nieprawda, tato do dnia dzisiejszego jest prawnym właścicielem. Byłam w starostwie i uzyskałam akt własności. Po śmierci mamy tato sporządził odręcznie testament i przekazał ziemię nam, córkom. Czy jest szansa, aby nie dopuścić do przejęcia tej ziemi?

Jak przeprowadzić podział gospodarstwa po zmarłym?

Zmarł brat będący właścicielem gospodarstwa rolnego. Brat nie był żonaty i nie miał dzieci. Rodzice nie żyją. Brat pozostawił troje rodzeństwa. Rodzeństwo co do części gospodarstwa jest zgodne na sprzedaż. Jedna działka byłaby wyodrębniona, nieprzeznaczona do sprzedaży. Czy taki podział gospodarstwa można przeprowadzić u notariusza, czy tylko sądownie? Jak przeprowadzić podział gospodarstwa po zmarłym?

Czy mogę odwołać darowiznę gospodarstwa rolnego?

Przepisałam w darowiźnie gospodarstwo rolne na mojego syna i jego żonę, nie zastrzegłam żadnych zobowiązań. W małżeństwie nie pojawiły się dzieci, syn rozwiódł się. Czy są jakieś podstawy prawne, abym mogła odzyskać majątek? Czy mogę odwołać darowiznę gospodarstwa rolnego?

Przepisanie gospodarstwa rolnego a podatek

Ojciec posiadał 8/10 własności w gospodarstwie, ja z bratem po 1/10. Na rozprawie sądowej ojciec i brat zrzekli się współwłasności i przepisali gospodarstwo rolne na mnie. Czy będę musiał zapłacić podatek i czy muszę to zgłosić do urzędu skarbowego?



Zapytaj prawnika

Szukamy ambitnego prawnika » wizytówka Zadaj pytanie »