Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z prawem rolnym?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Budowa domu na gruntach rolnych w świetle nowych przepisów

Eliza Rumowska • Opublikowane: 2016-10-03

Posiadam 1 hektar ziemi rolnej na własność, płacę za nią podatek, nie mam wykształcenia rolniczego. Czy w tej sytuacji mam status rolnika i czy zajdzie konieczność odrolnienia gruntu pod budowę domu jednorodzinnego?

Eliza Rumowska

»Wybrane opinie klientów

Witam serdecznie, jestem bardzo wdzięczna za państwa porady. Już po pierwszej informacji od was jak powinnam postępować z kontrahentem udało mi się wyegzekwować naprawę u nabywcy w ramach rękojmi. Serdecznie pozdrawiam.
Violetta, 52 lata
To nie pierwszy raz korzystam z państwa pomocy. Poprzednio byłam zadowolona - teraz też. Rzeczowo i konkretnie a także szybko.
Jolanta
Z usług serwisu korzystałam już dwukrotnie. Za każdym razem otrzymałam odpowiedź szybko. Była ona wyczerpująca i przedstawiona w sposób dla mnie jasny. Ponadto zawierała przepisy prawne dotyczące mojego problemu oraz informacje o wyrokach sądu w sprawach podobnych do mojej.
Elżbieta, nauczyciel, 62 lata
Dziekuje, jestem bardzo zadowolona z Panstwa porady. Panstwa bardzo profesjonalna obsluga, godna jest polecenia znajomym, lub rodzinie w razie potrzeby. W obecnym momencie nie mam juz pytan zwiazanych z moja sprawa, mam jednak nadzieje, iz uzyskam odpowiedź na takowe, jeżeli sie pojawią.
Teresa, 61 lat
Dziękuję. Otrzymalam wyczerpującą odpowiedź.
Alicja

Do zabudowy (bodowy domu) nowe przepisy się nie odnoszą. One dotyczą zbywania gruntów rolnych i wprowadzają w tym zakresie dużo zakazów i ograniczeń.

 

Dlatego Pan może na swej działce inwestować, w tym budować na zasadach dotychczas obowiązujących, kierując się planem gospodarowania i wymogami Prawa budowlanego poprzez uzyskanie stosownych pozwoleń na budowę, czy też warunków zagospodarowania.

Zapewniam, że zakazy z nowych przepisów, w tym nowa definicja rolnika, którą poniżej cytuję – dotyczy obrotu gruntami rolnymi, czyli ich sprzedaży, darowania, czy w inny sposób przekazywania lub nabywania.

Osoba niespełniająca wymogów z ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (po jej zmianie dokonanej ustawą z dnia 31 marca 2016 r. o wstrzymaniu sprzedaży nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw) nie będzie mogła swobodnie ziemi rolnej sprzedać czy darować komu chce – dlatego może przy okazji budowy, jeżeli nadarza się okazja odrolnienia tych gruntów, warto o tym pomyśleć. Jednak od razu ostrzegam, że konsekwencją będzie znacznie wyższy podatek, bo z rolnego zmieni się na podatek gruntowy od nieruchomości (naliczany z m2). Dlatego jeśli nie planuje Pan zbywać (sprzedawać) tego gruntu na wolnym rynku, lepiej pozostawić go jako grunt rolny – nadal bowiem będzie Pan płatnikiem podatku rolnego (znacznie niższego niż gruntowy z nieruchomości).

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Przytoczę w tym miejscu definicję rolnika z nowych przepisów i przedstawię obostrzenia dotyczące obrotu nieruchomościami rolnymi.

Warunki postawione przed nabywcami gruntów rolnych są następujące:

„Art. 2a. 1. Nabywcą nieruchomości rolnej może być wyłącznie rolnik indywidualny, chyba że ustawa stanowi inaczej. Jeżeli nabywana nieruchomość rolna albo jej część ma wejść w skład wspólności majątkowej małżeńskiej wystarczające jest, gdy rolnikiem indywidualnym jest jeden z małżonków.”

Teraz ustalmy, czym w myśl tych przepisów jest nieruchomość rolna, a co należy wyłączyć:

„Art.  2. [Definicje]

Ilekroć w ustawie jest mowa o:

1) »nieruchomości rolnej« – należy przez to rozumieć nieruchomość rolną w rozumieniu Kodeksu cywilnego, z wyłączeniem nieruchomości położonych na obszarach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego na cele inne niż rolne;

2) »gospodarstwie rolnym« należy przez to rozumieć gospodarstwo rolne w rozumieniu Kodeksu cywilnego, w którym powierzchnia nieruchomości rolnej jest nie mniejsza niż 1 ha;

3) »prowadzeniu działalności rolniczej« – należy przez to rozumieć prowadzenie działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej lub zwierzęcej, w tym produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej;

Art. 2c. [Stosowanie przepisów ustawy do nabycia użytkowania wieczystego lub udziału we współwłasności nieruchomości rolnej]

Przepisy ustawy dotyczące nabycia nieruchomości rolnej stosuje się odpowiednio do nabycia:

1) użytkowania wieczystego nieruchomości rolnej albo udziału lub części udziału w użytkowaniu wieczystym nieruchomości rolnej;

2) udziału lub części udziału we współwłasności nieruchomości rolnej.”

A także:

„Art. 11. Przepisów ustawy zmienianej w art. 7, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, nie stosuje się do:

1) gruntów rolnych zabudowanych o powierzchni nie przekraczającej 0,5 ha, które w dniu wejścia w życie ustawy, zajęte są pod budynki mieszkalne oraz budynki, budowle i urządzenia niewykorzystywane obecnie do produkcji rolniczej, wraz z gruntami do nich przyległymi umożliwiającymi ich właściwe wykorzystanie oraz zajętymi na urządzenie ogródka przydomowego – jeżeli grunty te tworzą zorganizowaną całość gospodarczą oraz nie zostały wyłączone z produkcji rolnej w rozumieniu ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 909, 1338 i 1695);

2) nieruchomości rolnych, które w dniu wejścia w życie ustawy, w ostatecznych decyzjach o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu przeznaczone są na cele inne niż rolne.”

Dlatego może się okazać, że Pana grunt pod zabudowę i tak byłby wyłączony z racji przeznaczenia na inne cele niż rolne w planie miejscowym zagospodarowania przestrzennego. Stąd nie warto działać pochopnie i dokonywać niepotrzebnie zmian, które w efekcie przyniosłyby straty (duży podatek).

Od razu w tym miejscu wyjaśnię, że w prawie jest wiele definicji rolnika – inna w przepisach ubezpieczeniowych, inna w podatkowych, a jeszcze inna w wymienionych ustawach o ustroju rolnym. Brzmi ona:

Art. 6. [Rolnik indywidualny]

1. Za rolnika indywidualnego uważa się osobę fizyczną będącą właścicielem, użytkownikiem wieczystym, samoistnym posiadaczem lub dzierżawcą nieruchomości rolnych, których łączna powierzchnia użytków rolnych nie przekracza 300 ha, posiadającą kwalifikacje rolnicze oraz co najmniej od 5 lat zamieszkałą w gminie, na obszarze której jest położona jedna z nieruchomości rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego i prowadzącą przez ten okres osobiście to gospodarstwo.

2. Uważa się, że osoba fizyczna:

1) osobiście prowadzi gospodarstwo rolne, jeżeli:

a) pracuje w tym gospodarstwie,

b) podejmuje wszelkie decyzje dotyczące prowadzenia działalności rolniczej w tym gospodarstwie;

2) posiada kwalifikacje rolnicze, jeżeli uzyskała:

a) wykształcenie rolnicze zasadnicze zawodowe, średnie lub wyższe lub

b) tytuł kwalifikacyjny lub tytuł zawodowy, lub tytuł zawodowy mistrza w zawodzie przydatnym do prowadzenia działalności rolniczej i posiada co najmniej 3-letni staż pracy w rolnictwie, lub

c) wykształcenie wyższe inne niż rolnicze i posiada co najmniej 3-letni staż pracy w rolnictwie albo wykształcenie wyższe inne niż rolnicze i ukończone studia podyplomowe w zakresie związanym z rolnictwem, albo wykształcenie średnie inne niż rolnicze i posiada co najmniej 3-letni staż pracy w rolnictwie, lub

d) wykształcenie podstawowe, gimnazjalne lub zasadnicze zawodowe inne niż rolnicze i posiada co najmniej 5-letni staż pracy w rolnictwie.

3. Za staż pracy, o którym mowa w ust. 2, uznaje się okres, w którym osoba fizyczna:

1) podlegała ubezpieczeniu społecznemu rolników lub

2) prowadziła działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym o obszarze nie mniejszym niż 1 ha stanowiącym jej własność, przedmiot użytkowania wieczystego, przedmiot samoistnego posiadania lub dzierżawy, lub

3) była zatrudniona w gospodarstwie rolnym na podstawie umowy o pracę lub spółdzielczej umowy o pracę, wykonując pracę związaną z prowadzeniem działalności rolniczej, lub

4) wykonywała pracę związaną z prowadzeniem działalności rolniczej w charakterze członka spółdzielni produkcji rolnej, lub

5) odbyła staż, o którym mowa w art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415, z późn. zm.), obejmujący wykonywanie czynności związanych z prowadzeniem działalności rolniczej.

4. Przy ustalaniu powierzchni użytków rolnych, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 5 ust. 2 i 3.

Art. 7. [Dowody potwierdzające spełnienie warunków do nabycia nieruchomości rolnej]

1. Dowodem potwierdzającym osobiste prowadzenie gospodarstwa rolnego jest oświadczenie prowadzącego to gospodarstwo, poświadczone przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta).

2. (uchylony).

3. (uchylony).

4. Dowodem potwierdzającym zamieszkanie jest zaświadczenie o zameldowaniu na pobyt stały.

5. Dowodem potwierdzającym spełnienie warunku określonego:

1) w art. 5 ust. 1 pkt 1 w zakresie dotyczącym powierzchni użytków rolnych jest oświadczenie nabywcy albo uprawnionego do pierwokupu;

2) w art. 5 ust. 1 pkt 2 jest oświadczenie nabywcy albo uprawnionego do pierwokupu, poświadczone przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta).

6. Przy zawieraniu umowy, w wyniku której następuje przeniesienie własności nieruchomości rolnej, nabywca jest obowiązany do przedłożenia dowodów, o których mowa w ust. 1, 4, 5 i 9 oraz przepisach wydanych na podstawie ust. 8 pkt 5, albo złożenia oświadczenia, że nie spełnia warunków określonych w art. 5 i 6. W oświadczeniu tym należy podać łączną powierzchnię i miejsce położenia nieruchomości rolnych, których nabywca jest właścicielem, użytkownikiem wieczystym, dzierżawcą lub samoistnym posiadaczem.

7. Dowody, o których mowa w ust. 1, 4, 5 i 9, w przepisach wydanych na podstawie ust. 8 pkt 5, oraz oświadczenie, o którym mowa w ust. 6, stanowią załączniki do umowy, w wyniku której następuje przeniesienie własności nieruchomości rolnej.

8. Minister właściwy do spraw rozwoju wsi określi, w drodze rozporządzenia:

1) wykaz kierunków studiów wyższych, których ukończenie uznaje się za posiadanie wykształcenia wyższego rolniczego,

2) wykaz zawodów, których posiadanie uznaje się za wykształcenie średnie rolnicze lub wykształcenie zasadnicze zawodowe rolnicze,

3) zagadnienia objęte zakresem studiów podyplomowych, ze względu na które uznaje się te studia za studia podyplomowe, których zakres jest związany z rolnictwem,

4) wykaz tytułów kwalifikacyjnych, tytułów zawodowych oraz tytułów zawodowych mistrza w zawodzie przydatnym do prowadzenia działalności rolniczej,

5) rodzaje dowodów potwierdzających posiadanie kwalifikacji rolniczych, o których mowa w art. 6 ust. 2 pkt 2

– mając na względzie wykonywanie działalności rolniczej przez osoby posiadające kwalifikacje rolnicze.

9. Dowodem potwierdzającym posiadanie kwalifikacji rolniczych mogą być również odpowiednie dokumenty wydane przez właściwe organy lub instytucje państw członkowskich Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz Konfederacji Szwajcarskiej.”

Wiele osób, które mają grunty rolne, nie spełnia powyższej definicji, ale to nie znaczy, że zostaną pozbawione gruntów rolnych lub coś podobnego. Generalnie w niczym to nie przeszkadza – należy budować, inwestować i nie dokonywać zmian tylko dlatego, że nagle ustawodawca zapragnął wstrzymać (bardzo ograniczyć) obrót gruntami rolnymi.

Konstatując – na Pana miejscu, niczego bym nie odrolniała, chyba że chce Pan działkę sprzedać jako budowlaną. Jednak jeżeli chce się Pan budować, niech dom stoi na rolnej działce jako siedliskowej.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z prawem rolnym?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Na czym polega dziedziczenie rolnicze?

Na czym polega dziedziczenie rolnicze na starych zasadach? Posiadam wykształcenie rolnicze, ukończyłem zasadniczą szkołę rolniczą i mam zawód mechanik...

Okres pracy w gospodarstwie przyszłych teściów

W latach 1975–1978 wykonywałem stałą pracę w gospodarstwie rolnym przyszłych teściów (ślub w 1979). W tym okresie uczęszczałem do...

Czy mam prawo do ziemi rolnej spółki?

Mąż jest wspólnikiem w spółce cywilnej dzierżawiącej ziemię od ARR. Wraz ze wspólnikiem zakupili nieruchomość rolną na współwłasność po 1/2...

Żywność tradycyjna pod większą ochroną

Dnia 26 lipca 2016 r. weszła w życie nowelizacja prawa żywnościowego, której celem jest zwiększenie ochrony żywności tradycyjnej, w szczególności...

Czy żona może otworzyć firmę w Anglii, będąc ubezpieczoną w KRUS-ie?

Żona jest obecnie w KRUS-ie, bo nie pracuje i mamy ponad 1 ha przeliczeniowy. Ale chcielibyśmy otworzyć firmę w Anglii, z którą Polska ma...

Wydanie gruntu zajętego pod inwestycję gminną

Mama posiada pole na granicy z drogą gminną o pow. 1,955 ha. Niedawno zorientowaliśmy się, że planowaną ścieżkę rowerową gmina wybudowała nie...

Kiedy pszczelarz staje się rolnikiem?

Nie posiadam statusu rolnika, a myślimy o założeniu dużej pasieki. Mamy doświadczenie w pasiece nieżyjącego ojca, ale jeśli trzeba,...

Brak opieki nad rodzicem, który oddał dziecku gospodarstwo rolne, co można zrobić?

Przed wielu laty rodzice zapisali gospodarstwo rolne wraz z budynkami zamężnej córce (mojej siostrze). W akcie jest zapis, że do końca życia mają...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »